Opolskie Akademickie Forum Logistyki

Smart living w formule kontenerowej: Potencjał budownictwa modułowego dla zrównoważonego mieszkalnictwa miejskiego

Jonas Jerger, Jannik Mack — Mon, 10 Aug 2026 00:00:00 +0000

W gęsto zabudowanych obszarach miejskich rośnie presja na szybkie, ekonomiczne, a zarazem zrównoważone tworzenie dodatkowej przestrzeni mieszkaniowej. Chociaż modułowe budownictwo mieszkaniowe jest już szeroko omawiane w literaturze naukowej, nadal brakuje ukierunkowanej analizy kontenerowych modułów mieszkalnych, która jednocześnie uwzględniałaby ekologiczne, ekonomiczne i technologiczne kryteria smart living oraz odnosiła je do kontekstu miejskiego.

W niniejszej pracy termin „moduły kontenerowe” nie odnosi się do ogólnych konstrukcji modułowych, lecz do przenośnych, przemysłowo prefabrykowanych jednostek mieszkalnych o ramowej konstrukcji zbliżonej do kontenerowej, wyposażonych w infrastrukturę budowlaną i informatyczną umożliwiającą podłączenie do sieci. Analizie poddano potencjał i ograniczenia tej metody budowania w kontekście miejskim, ze szczególnym uwzględnieniem czasu realizacji, kosztów, wskaźników emisji CO₂ i zużycia energii oraz korzyści wynikających z eksploatacji opartej na monitoringu.

Pod względem metodologicznym badanie opiera się na analizie literatury i wskaźników, prowadzonej w trzech wymiarach: ekologicznym, ekonomicznym i technologicznym. Wyniki analizy wskazują, że moduły kontenerowe wykazują istotny potencjał przede wszystkim dzięki wysokiemu stopniowi prefabrykacji, krótkim czasom montażu, elastycznym możliwościom zastosowania oraz fabrycznej integracji systemów cyfrowych. Potencjał ten ujawnia się szczególnie w projektach zagęszczania zabudowy oraz w przypadku tymczasowych form mieszkaniowych.

Jednocześnie należy podkreślić, że omawiana metoda budowania nie jest z zasady lepsza od rozwiązań konwencjonalnych. Potencjał ekologiczny i ekonomiczny zależy w znacznym stopniu od takich czynników, jak standaryzacja, dobór materiałów, jakość energetyczna, możliwość ponownego wykorzystania oraz niezawodna integracja systemów monitorowania i sterowania.

Moduły kontenerowe nie stanowią zatem uniwersalnego rozwiązania problemu niedoboru mieszkań w miastach. W odpowiednich warunkach mogą jednak znacząco przyczynić się do tworzenia przestrzeni mieszkaniowej bardziej elastycznej, efektywnej i zrównoważonej.

Porównywalność wskaźników Smart City – koncepcja oparta na metadanych służąca weryfikacji i harmonizacji porównań między miastami

Kevin Weigel, Phillip Preischhoff — Mon, 10 Aug 2026 00:00:00 +0000

Kluczowe wskaźniki efektywności (KPI) stały się w badaniach nad inteligentnymi miastami podstawowym narzędziem operacjonalizacji celów strategicznych oraz prowadzenia porównań między miastami. Pomimo międzynarodowych inicjatyw normalizacyjnych, takich jak normy ISO 37120, ISO 37122 i ISO 37123, porównywalność w praktyce często pozostaje jedynie domyślnym założeniem. Nie towarzyszy jej systematyczna weryfikacja strukturalnej równoważności konkretnych zbiorów danych. Niniejszy artykuł odpowiada na tę lukę badawczą poprzez opracowanie opartych na metadanych ram porównywalności, w których porównywalność ujmowana jest jako wielowymiarowy warunek niezmienności i operacjonalizowana za pomocą określonych reguł.

Istotą proponowanego podejścia jest ustrukturyzowana karta wskaźnika KPI, która wprost uwzględnia wymiary semantyczne, przestrzenne, czasowe, metodologiczne oraz związane z normalizacją. Na tej podstawie wprowadzono trzypoziomową klasyfikację: C1 – porównywalne, C2 – porównywalne z ograniczeniami oraz C3 – nieporównywalne. Klasyfikacja ta opiera się na udokumentowanych metadanych i zdefiniowanych regułach decyzyjnych. Porównywalność nie jest więc wyprowadzana wyłącznie z nazw wskaźników czy jednostek miary, lecz traktowana jako weryfikowalna właściwość konkretnych par wskaźników KPI.

Zastosowanie modelu zilustrowano na przykładzie studium przypadku obejmującego trzy publicznie dostępne wskaźniki KPI: emisję CO₂ na mieszkańca, liczbę ofiar śmiertelnych wypadków drogowych oraz czynsz netto za metr kwadratowy powierzchni mieszkalnej w Berlinie, Paryżu i Barcelonie. O ile analiza oparta wyłącznie na formalnej zgodności wskaźników klasyfikuje wszystkie trzy miary jako bezpośrednio porównywalne, o tyle studium przypadku pokazuje, że żaden z badanych wskaźników nie spełnia w pełni warunku niezmienności. Jeden wskaźnik KPI sklasyfikowano jako porównywalny z ograniczeniami, a dwa pozostałe jako nieporównywalne. Liczba porównań dopuszczalnych bez zastrzeżeń zmniejsza się tym samym z trzech do zera.

Artykuł stanowi teoretyczne i metodologiczne rozszerzenie istniejących ram wskaźników KPI, ponieważ ujmuje porównywalność jako wyraźny warunek trafności na poziomie danych. Opracowane ramy zwiększają przejrzystość, powtarzalność i rzetelność metodologiczną analiz międzymiastowych. Mogą być również wykorzystywane jako wstępny etap kontroli jakości w rankingach smart city oraz systemach benchmarkingu.

Bezpieczeństwo OT w krytycznej infrastrukturze miast inteligentnych

Simon Möhnle , Waseem Hayat — Mon, 10 Aug 2026 00:00:00 +0000

Postępująca cyfryzacja przestrzeni miejskich prowadzi do coraz powszechniejszego powstawania tzw. inteligentnych miast, w których technologie cyfrowe są wykorzystywane do bardziej wydajnego, zrównoważonego i elastycznego zarządzania infrastrukturą miejską. Kluczowe obszary zaopatrzenia, takie jak zaopatrzenie w energię, systemy wodociągowo-kanalizacyjne oraz systemy zarządzania ruchem, są przekształcane w systemy cyberfizyczne dzięki sieciowym czujnikom, zautomatyzowanym systemom sterowania i platformom opartym na danych. Transformacja ta wiąże się jednak z rosnącą zależnością infrastruktury krytycznej od komponentów informatycznych.