KRAJOBRAZ DŹWIĘKOWY STAREGO MIASTA  W BYDGOSZCZY – ANALIZA, KOMPOZYCJA I WYTYCZNE  ZARZĄDZANIA AKUSTYCZNEGO: SOUNDSCAPE OF THE OLD TOWN IN BYDGOSZCZ – ANALYSIS,  COMPOSITION AND ACOUSTIC MANAGEMENT GUIDELINES

Patryk Czerwiński

doi:10.25167/sm.5555

Opublikowane: 2024-12-26

Tom 48 (2024)

KRAJOBRAZ DŹWIĘKOWY STAREGO MIASTA W BYDGOSZCZY – ANALIZA, KOMPOZYCJA I WYTYCZNE ZARZĄDZANIA AKUSTYCZNEGO

Patryk Czerwiński

Studia Miejskie

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.25167/sm.5555

SOUNDSCAPE OF THE OLD TOWN IN BYDGOSZCZ – ANALYSIS, COMPOSITION AND ACOUSTIC MANAGEMENT GUIDELINES

Abstrakt

Dźwięk odgrywa ważną rolę w kształtowaniu krajobrazu, tworząc tzw. krajobraz dźwiękowy, czyli mozaikę dźwięków w danym miejscu i czasie. Wpływa na samopoczucie, emocje i postrzeganie przestrzeni przez jej użytkowników. Dźwięk jest jednym z wielu bodźców spotykanych w mieście, który może wzbogacać doświadczanie konkretnych miejsc i wzmacniać więź z nimi. Celem badania było poznanie dźwięków występujących na obszarze Starego Miasta w Bydgoszczy oraz dokonanie ich charakterystyki niezbędnej do sporządzenia wytycznych zarządzania dźwiękiem w przestrzeni miejskiej. W badaniu wykorzystano terenowo-kameralne analizy przestrzenne. Wykazano przykłady dźwięków z kategorii biofonicznych, geofonicznych oraz antropofonicznych. Prezentują one zmienny czas występowania i lokalizację.
W krajobrazie dźwiękowym obecny jest również hałas. Wyspa Młyńska i obszary z nią sąsiadujące cechuje duży potencjał w ujęciu występowania dźwięków, które mogą być odczuwane jako przyjemne. Opracowane wytyczne zarządzania dźwiękiem Starego Miasta w Bydgoszczy oparto m.in. na zielonej infrastrukturze, która wpisuje się w ideę zrównoważonego rozwoju miast.

Słowa kluczowe:

krajobraz dźwiękowy, percepcja krajobrazu, urbanistyka, zmysły, planowanie przestrzenne

Pobierz pliki

Czerwiński

Zasady cytowania

Czerwiński, P. (2024). KRAJOBRAZ DŹWIĘKOWY STAREGO MIASTA W BYDGOSZCZY – ANALIZA, KOMPOZYCJA I WYTYCZNE ZARZĄDZANIA AKUSTYCZNEGO: SOUNDSCAPE OF THE OLD TOWN IN BYDGOSZCZ – ANALYSIS, COMPOSITION AND ACOUSTIC MANAGEMENT GUIDELINES. Studia Miejskie, 48, 7–28. https://doi.org/10.25167/sm.5555

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Adamczyk, Patrycja i Puchacz, Anna. 2023. Miasto odporne na hałas. Obszary ciche w miastach na przykładzie Bydgoszczy i Lublina. Przegląd Planisty, 11, 10–13.
Google Scholar

Aletta, Francesco, Kang, Jian i Axelsson, Östen. 2016. Soundscape descriptors and a conceptual framework for developing predictive soundscape models. Landscape and Urban Planning, 149, 65–74. DOI: https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2016.02.001
Google Scholar

Bernat, Sebastian. 2004. Dźwięk i muzyka w krajobrazie. Problemy Ekologii Krajobrazu, (12), 289–295.
Google Scholar

Bernat, Sebastian. 2008. Metody badań krajobrazów dźwiękowych. Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego, (11), 122–133.
Google Scholar

Bernat, Sebastian. 2011. Krajobraz dźwiękowy jutra. Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego, (15), 193–205.
Google Scholar

Bernat, Sebastian. 2015. Dźwięk w krajobrazie. Podejście geograficzne. Audiosfera. Koncepcje–badania–praktyki, (2), 117–126.
Google Scholar

British Forestry Commission and Ministry of Forests. 1994. Visual Landscape Design Training Manual. (dostęp: 31.05.2024).
Google Scholar

Brown, A. Lex. 2012. A review of progress in soundscapes and an approach to soundscape planning. International Journal of Acoustics and Vibration, 17(2), 73–81. DOI: https://doi.org/10.20855/ijav.2012.17.2302
Google Scholar

Chelli, Alessia, Brander, Luke i Geneletti, Davide. 2025. Cost-Benefit analysis of urban nature-based solutions: A systematic review of approaches and scales with a focus on benefit valuation. Ecosystem Services, 71, 101684. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ecoser.2024.101684
Google Scholar

Czekan, Dariusz. 2024. Sposoby walki ze stresem. Drahomanov Ukrainian State University, 9, 79.
Google Scholar

Dusza, Sylwia. 2008. Hałas komunikacyjny w krajobrazie rolniczym. Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego, (11), 220–228.
Google Scholar

Ernst, Marc O. i Bülthoff, Heinrich H. 2004. Merging the senses into a robust percept. Trends in cognitive sciences, 8(4), 162–169. DOI: https://doi.org/10.1016/j.tics.2004.02.002
Google Scholar

Famielec, Józefa, Kożuch, Małgorzta i Wąsowicz, Krzystof. 2025. Ekologizacja rozwoju społeczno-gospodarczego. Kraków: Attyka s.c. J. Jagła, W. Skrzypiec.
Google Scholar

Grace, Mike, Smith, Alison, Mell, Ian, Houghton, Jane i Neal, Peter. 2025. A menu of standards for green infrastructure in England: effective and equitable or a race to the bottom? Frontiers in Environmental Science, 12, 1456519. DOI: https://doi.org/10.3389/fenvs.2024.1456519
Google Scholar

Grinfeder, Elie, Lorenzi, Christian, Haupert, Sylvain i Sueur, Jérôme. 2022. What do we mean by „soundscape”? A functional description. Frontiers in Ecology and Evolution, 10, 894232. DOI: https://doi.org/10.3389/fevo.2022.894232
Google Scholar

Juchacz, Olga, Czerwiński, Patryk i Wilkaniec, Agnieszka. 2023. Pozawzrokowe postrzeganie krajobrazu przez zróżnicowane grupy użytkowników na przykładzie Bydgoszczy. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, (64), 117–133. DOI: https://doi.org/10.14746/rrpr.2023.64.08
Google Scholar

Kang, Jian, i Aletta, Francesco. 2018. The impact and outreach of soundscape research. Environments, 5(5), 58. DOI: https://doi.org/10.3390/environments5050058
Google Scholar

Kokowski, Piotr. 2022. Strategiczna mapa hałasu miasta Bydgoszczy ze stanem na 2021 r. Przeźmierowo: AkustiX.
Google Scholar

Kolak, Jakub i Haupt Patrycja. 2023. Miasto zagrożone hałasem. Wpływ natężenia dźwięku na zdrowie mieszkańców aglomeracji. PUA – Przestrzeń, Urbanistyka, Forma, 2, 75–88. DOI: https://doi.org/10.37705/PUA/2/2023/006
Google Scholar

Kowalczyk, Aleksandra. 2008. Preferencje dźwięków w krajobrazie. Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego, (11), 36–43.
Google Scholar

Krajewska, Małgorzata, i Szopińska, Kinga. 2012. Mapa akustyczna jako narzędzie w gospodarowaniu nieruchomościami miasta Bydgoszczy. Studia i Materiały Towarzystwa Naukowego Nieruchomości, (20)1, 101–110.
Google Scholar

Lewandowski, Wojciech i Szumacher, Iwona. 2008. Dźwięk jako walor krajobrazu. Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego, (11), 54–62.
Google Scholar

Louarn, Aubrée, Meur-Ferec, Catherine i Hervé-Fournereau, Nathalie. 2025. The concept of „nature-based solutions” applied to urban coastal risks: A bibliometric and content analysis review. Ocean & Coastal Management, 261, 107530. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ocecoaman.2024.107530
Google Scholar

Marcinkowski, Jerzy, Rosińska, Paulina i Konopielko, Zofia. 2024. Odpoczynek od hałasu wyzwaniem XXI w. W: Odpoczynek w panoramicznym spojrzeniu higieny psychicznej, red. Aleksandra Szudrowicz, 165–196. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Uczelni Łazarskiego.
Google Scholar

Miterska, Magdalena. 2017. Wpływ dźwięku w środowisku na atrakcyjność krajobrazu terenów rekreacyjnych. Aura, (7–8), 3–6.
Google Scholar

Obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 15 października 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, Par. 2., Dz.U. 2014 poz. 112, 5 (2013) (Polska).
Google Scholar

Piechota, Stanisław. 2008. Niewizualne przeżywanie krajobrazu – rola dźwięków naturalnych i antropogenicznych. Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego, (11), 44–53.
Google Scholar

Ryczek, Ryszard, Zych Anna. 2023. Ocena stanu akustycznego środowiska na terenie województwa kujawsko-pomorskiego w roku 2022. Bydgoszcz: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska.
Google Scholar

Sokołowski, Jakub. 2024. Planowanie rozwoju systemu transportowego Kopenhagi w ramach Kommuneplan 2019 w świetle koncepcji zrównoważonej mobilności. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, (70), 81–98. DOI: https://doi.org/10.14746/rrpr.2024.70s.07
Google Scholar

Sołtysik, Anna. 2023. Krajobraz wielu zmysłów na przykładzie parków kieszonkowych w Krakowie. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, 64, 135–150. DOI: https://doi.org/10.14746/rrpr.2023.64.09
Google Scholar

Sygulska, Anna. 2021. Sound in urban planning–selected issues. Przestrzeń i Forma, (47), 165–178. DOI: https://doi.org/10.21005/pif.2021.47.C-04
Google Scholar

Szopińska, Kinga i Rącka, Izabela. 2017. Wpływ hałasu na jakość przestrzeni publicznej w mieście. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 483, 163–180. DOI: https://doi.org/10.15611/pn.2017.483.13
Google Scholar

Szpunar, Magdalena. 2020. Ekologia pejzażu dźwiękowego. AVANT. Pismo Awangardy Filozoficzno-Naukowej, 11(3), 1–23. DOI: https://doi.org/10.26913/avant.2020.03.33
Google Scholar

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, art. 118., Dz.U. 2001 Nr 62 poz. 627, 78–81.
Google Scholar

Wesołowski, Jacek. 2022. Tramwaj w strukturach mieszkaniowych – błąd planistyczny czy konieczność? Środowisko Mieszkaniowe Housing Environment, (41), 78–92. DOI: https://doi.org/10.4467/25438700sm.22.032.17155
Google Scholar

Zarząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego. 2023. Uchwała w sprawie określenia programu ochrony powietrza w zakresie pyłu zawieszonego PM10, PM2,5 oraz benzo(a)pirenu dla strefy aglomeracja bydgoska – aktualizacja. (dostęp: 01.06.2024)
Google Scholar

Patryk Czerwiński

patryk.czerwinski@pbs.edu.pl
https://orcid.org/0000-0001-8699-0727

Afiliacja:

a:1:{s:5:"pl_PL";s:147:"Politechnika Bydgoska im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich, Katedra Biologii i Ochrony Roślin, Pracownia Botaniki, Ekologii i Architektury Krajobrazu";} Polska