Dyskryminacja seniorów – fakty i drogi wyjścia dla godnego starzenia się


Abstrakt

Obecne stulecie przedstawiane jest często jako wiek starzenia się. Nieproporcjonalne zwiększanie się grupy ludzi starych, do prawie jednej czwartej społeczeństwa niesie ze sobą nie tylko dumę z osiągnięć medycyny przedłużającej życie, lecz także negatywne trendy społeczne. Postępujące procesy, które zostały już określone jako „desolidaryzacja międzygeneracyjna”, znajdują swój wyraz także w bardzo negatywnych zjawiskach, wśród których na znaczenia nabiera dyskryminacja osób starszych. Bazujące na stereotypach i uprzedzeniach negatywne nastawienie do najstarszej części społeczeństwa budzi niepokój i domaga się poszukiwania dróg wyjścia. W niniejszym opracowaniu na podstawie analizy polskojęzycznej literatury fachowej starano się uporządkować przyczyny i konteksty takich negatywnych odniesień do seniorów, wskazano najistotniejsze obszary dyskryminacyjne, aby na koniec zapytać o możliwe wyjścia z sytuacji nierówności społecznej, której doświadczają ludzie starzy. Przesłanie tekstu pozostaje pozytywne, gdyż potrzeba poszukiwać nowych dróg solidarności i dialogu międzygeneracyjnego, pamiętając że priorytetowym zadaniem pozostaje wzmocnienie silnej rodziny, która pozostaje najbardziej sprawdzona ostoją godności osób najsłabszych, do których seniorzy niewątpliwie należą.


Słowa kluczowe

starość dyskryminacja seniorów stereotypy ageizm przyczyny dyskryminacji przeciwdziałanie dyskryminacji

Balicki, J. 2016. Starzenie się polskiego społeczeństwa. Stan, przyczyny i perspektywy, in: P. Broda-Wysocki, A. Dylus, M. Pawlus, (Hg.), Dyskryminacja seniorów w Polsce. Diagnoza i przeciwdziałanie, Warszawa, 17–38.

Buniewicz, A. 2008. Dyskryminacja seniorów – prawda czy mit?, http://www.zycie.senior.pl/147,0,Dyskryminacja-seniorow-8211-prawda-czy-mit,4645.html, Zugang 20.11.2017.

Dylus, A. 2016. Wprowadzenie, in: P. Broda-Wysocki, A. Dylus, M. Pawlus, (Hg.), Dyskryminacja seniorów w Polsce. Diagnoza i przeciwdziałanie, Warszawa, 9 ???

Broda-Wysocki P., Dylus A., Pawlus M., (Hg.), 2016. Dyskryminacja seniorów w Polsce. Diagnoza i przeciwdziałanie, Warszawa.

Dyskryminacja. 2004. in: Encyklopedia PWN, Warszawa, http://encyklopedia.pwn.pl/haslo.php?id=3895502, Zugang 12.09.2017.

Dziedzic, J. 2015. Kościół wobec starości. Perspektywa pastoralnoteologiczna, „Polonia Sacra“ Nr. 1, 95–113.

Franciszek. 2015. Nie można tolerować odrzucenia osób starszych (4.03.2015), http://niedziela.pl/artykul/14430/-Franciszek-Kosciol-nie-moze-tolerowac, Zugang 10.09.2017.

Hasińska Z., Tracz, E. 2015. Rola uniwersytetów trzeciego wieku w aktywnym starzeniu się, „Nauki Społeczne“ Nr. 1, 91–102.

Jan Paweł II. 1999. List Do moich braci i sióstr – ludzi w podeszłym wieku, Watykan.

Jan Paweł II. 2002. Ludzie starsi w życiu społeczeństwa. List papieski do uczestników II Światowego Zgromadzenia poświęconego problemom starzenia się ludności, Watykan.

Kochanowski, J. 2008. Wprowadzenie, in: B. Szatur-Jaworska, (Hg.), Stan przestrzegania praw osób starszych w Polsce. Analiza i rekomendacje działań, Warszawa.

Kropińska, S. 2013. Dyskryminacja osób starszych ze względu na wiek w polskim systemie ochrony zdrowia, Dissertation, Poznań.

Molesztak, A. 2015, Wybrane poglądy Jana Pawła II o seniorach, „Rozprawy Społeczne“ Nr. 4 (9), 50–51.

Morciniec, P. 2015, Starzeć się z godnością: od doświadczenia straty do owocowania, in: J. Dziedzic, (Hg.), Starość – problem czy szansa. Refleksja pastoralnoteologiczna, Kraków, 117–151.

Nicole-Urbanowicz, J. 2006. Ageizm i dyskryminacja ze względu na wiek, „Niebieska Linia“ Nr. 6; http://www.niebieskalinia.pl/pismo/rocznik-2006/153-czasopismo/artykuly-nl/4603-ageizm-i-dyskryminacja-ze-wzgledu-na-wiek, Zugang 5.09.2017.

Szatur-Jaworska, B. (Hg.), 2014. O sposobach mówienia o starości. Debata. Analiza. Przykłady, Warszawa.

Przygoda, W. 2015. Wyzwania duszpasterskie wobec osób w podeszłym wieku, „Polonia Sacra“ Nr. 1, 71–94.

Sikora, J. 2013. Ageizm – zjawisko marginalne czy globalny problem?, „Przegląd Administracji Publicznej“ Nr. 1, s. 44–48.

Szukalski, P. 2014. Zapóźnienie kulturowe jako ryzyko przyszłości? Kilka uwag na marginesie badań nad aktywnym starzeniem się, in: Z. Strzelecki, E. Kryńska, J. Witkowski, (Hg.), Kryzys jakości życia, Komitet Prognoz „Polska 2000 Plus“ PAN, Warszawa, 60–72; http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/handle/11089/¬5057, Zugang 10.12.2017.

Szukalski, P. 2016. Kulturowe uwarunkowania (auto)dyskryminacji ze względu na wiek, in: P. Broda-Wysocki, A. Dylus, M. Pawlus, (Hg.), Dyskryminacja seniorów w Polsce. Diagnoza i przeciwdziałanie, Warszawa, 40 ???

This Retirement Home Offers Students Free Housing, 2016. https://www.youtube.com/watch?v=Fb6eXELXs7o, 10.08.2018.

Trempała, J., Zając-Lamparska, l. 2007. Postawy wobec osób starszych: różnice międzypokoleniowe, „Przegląd Psychologiczny“ Bd. 50, Nr. 4, 447–462.

Virt, G. 2007. Damit Menschsein Zukunft hat. Theologische Ethik im Einsatz für eine humane Gesellschaft, Würzburg.

Virt, G. 2011. Sich auf das Alter einstellen solange noch Zeit ist, „Family Forum“, Bd. 1, 179–192.

Why These Millennials Live in a Retirement Home, 2016. https://www.youtube.com/watch?v=Xiofjk9rYAM, 16.08.2018.

Pobierz

Opublikowane : 2019-01-09


Morciniec, P. (2019). Dyskryminacja seniorów – fakty i drogi wyjścia dla godnego starzenia się. Family Forum, 8, 53-69. https://doi.org/10.25167/FF/2018/53-69

Piotr Morciniec 
Wydział Teologiczny UO  Polska
https://orcid.org/0000-0001-6312-8296

(1960) – prof. zw. dr hab., ks., dyrektor Instytutu Nauk o Rodzinie WT Uniwersytetu Opolskiego; kierownik Katedry Bioetyki i Etyki Społecznej WT UO; Członek Komitetu Nauk Teologicznych PAN; członek Zespołu Ekspertów KEP ds. Bioetyki, PTB oraz międzynarodowych organizacji naukowych; ekspert PKA; założyciel i redaktor naczelny czasopisma międzynarodowego „Family Forum” (od 2011); redaktor wielu publikacji zbiorowych i ponad stu artykułów naukowych. Zainteresowania naukowe koncentruje wokół problematyki bioetycznej, zagadnień antropologii moralnej, etyki małżeństwa i rodziny.




CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0