Uznanie osobowości prawnej Mar Menor i jej dorzecza jako przykład implementacji koncepcji Rights of Nature w Europie

Aleksandra Sokołowska

doi:10.25167/osap.6178

Opublikowane: 2026-06-30

Tom 24 Nr 1 (2026)

Uznanie osobowości prawnej Mar Menor i jej dorzecza jako przykład implementacji koncepcji Rights of Nature w Europie

Aleksandra Sokołowska

Opolskie Studia Administracyjno-Prawne

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.25167/osap.6178

Abstrakt

Ustawa 19/2022 z 30 września, nadająca Mar Menor i jej dorzeczu osobowość prawną, przyznaje omawianemu ekosystemowi trzy podstawowe gwarancje osobowości prawnej w ujęciu prawno-operacyjnym, sformułowane przez C. Stone’a w eseju Should Trees Have Standing?, a także stanowi przykład praktycznego zastosowania wykraczającej poza tradycyjne modele ochrony środowiska koncepcji praw natury (Rights of Nature – RoN) w europejskim
porządku prawnym. W opracowaniu przedstawiono podstawowe założenia koncepcji Rights of Nature, scharakteryzowano wyjątkowe warunki ekologiczne laguny oraz zagrożenia dla delikatnego ekosystemu Mar Menor wynikające z działalności człowieka, a także opisano
i przeanalizowano dwa akty prawne kluczowe dla analizowanego zagadnienia. Ustawa o Mar Menor częściowo realizuje założenia osobowości prawnej w ujęciu Stone’a. Koncepcja Rights of Nature wykracza poza tradycyjne podejście do ochrony środowiska, a sama ustawa stanowi
praktyczny przykład jej implementacji w europejskim systemie prawnym. W opracowaniu tematu zastosowano przede wszystkim dwie metody badawcze – historyczno-prawną oraz
empiryczno-prawną.

Słowa kluczowe:

Mar Menor, Rights of Nature, osobowość prawna, prawo ochrony środowiska

Pobierz pliki

pdf

Zasady cytowania

Sokołowska, A. (2026). Uznanie osobowości prawnej Mar Menor i jej dorzecza jako przykład implementacji koncepcji Rights of Nature w Europie. Opolskie Studia Administracyjno-Prawne, 24(1), 147–167. https://doi.org/10.25167/osap.6178

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzona w Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. (Dz.U. 2003 nr 78 poz. 706).
Google Scholar

Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ 37/7: Światowa Karta Przyrody z dnia 28 października 1982 r. Dostęp: 15.12.2025.
Google Scholar

Konstytucja Hiszpanii z dnia 27 grudnia 1978 r., Konstytucje państw Unii Europejskiej, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa, 2011. Dostęp: 04.05.2026.
Google Scholar

Ustawa 19/2022 z dnia 30 września w sprawie uznania osobowości prawnej laguny Mar Menor i jej dorzecza (Ley 19/2022, de 30 de septiembre, para el reconocimiento de personalidad jurídica a la laguna del Mar Menor y su cuenca, Jefatura del Estado,
Google Scholar

BOE-A-2022-16019).
Google Scholar

Rozporządzenie 90/2025 z dnia 11 lutego regulujące utworzenie, skład oraz funkcjonowanie organów reprezentujących i zarządzających laguną Mar Menor i jej dorzeczem (Real Decreto 90/2025, de 11 de febrero, por el que se regula el régimen de constitución, composición y funcionamiento de los órganos de representación y gobernanza de la laguna del Mar Menor y su cuenca, Ministerio para la Transición Ecológica y el Reto Demográfico, BOE-A 2025-2577).
Google Scholar

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego 142/2024, z dnia 20 listopada (Sentencia 142/2024, de 20 de noviembre de 2024, BOEA-2024-27140).
Google Scholar

Bradshaw, Karen. 2022 Identifying Contemporary Rights of Nature in the United States. Southern California Law Review 95: 1437–1466.
Google Scholar

Martínez Dalmau, Rubén. 2023. Una Laguna Con Derecho a Existir. La Naturaleza Como Sujeto De Derechos Y El Reconocimiento De La Personalidad jurídica Del Mar Menor. Teoría Y Realidad Constitucional 52 (December): 357–75. https://doi.org/10.5944/trc.52.2023.39021.
Google Scholar

Fernández Salmerón, Manuel, and Antonio Gutiérrez Llamas. 2017. Murcia: la inactividad administrativa desemboca en la degradación ambiental del Mar Menor. Observatorio de Políticas Ambientales 1: 1003–1022.
Google Scholar

García Guijarro, Pedro. 2024. El Encaje jurídico-Constitucional De La Personalidad jurídica Del Mar Menor Y Su Cuenca. Cuadernos Constitucionales 4 (January): 103–21. https://doi.org/10.7203/cc.4.28020.
Google Scholar

Jendrośka, Jerzy. 2005. Aarhus Convention and Community Law: The Interplay. Journal for European Environmental and Planning Law 2(1): 12–21. https://doi.org/10.1163/187601005X00570.
Google Scholar

Jendrośka, Jerzy. 2023. The Substantive Right to Environment and the Procedural Environmental Rights under the Aarhus Convention – Part I. Opolskie Studia Administracyjno-Prawne, 21(2): 141–169. https://doi.org/10.25167/osap.5404.
Google Scholar

Jiménez-Martínez, Joaquín, J. L. García-Aróstegui, J. Hunink, S. Contreras, P. Baudron, and L. Candela. 2016. The Role of Groundwater in Highly Human-Modified Hydrosystems: A Review of Impacts and Mitigation Options in the Campo de Cartagena–Mar Menor
Google Scholar

Coastal Plain (SE Spain). Environmental Reviews 24(4): 377–392. https://doi.org/10.1139/er-2015-0089.
Google Scholar

Kurki, Visa A. J. 2022. Can Nature Hold Rights? It’s Not as Easy as You Think. Transnational Environmental Law 11(3): 525–52. https://doi.org/10.1017/S2047102522000358.
Google Scholar

Łaszewska-Hellriegel, Magdalena. 2023. Environmental Personhood as a Tool to Protect Nature. Philosophia 51: 1–16. 10.1007/s11406-022-00583-z.
Google Scholar

Marín-Guirao, Lázaro. 2007. Aproximación ecotoxicológica a la contaminación por metales pesados en la laguna costera del Mar Menor. PhD diss. Universidad de Murcia.
Google Scholar

Miralles García, J. L., and S. García-Ayllón Veintimilla. 2013. The Urban Metamorphosis of La Manga and the Mediterraneanisatio Process of the Mar Menor (Spain). WIT Transactions on Ecology and the Environment 169: 53–65. 10.2495/CP130051.
Google Scholar

Morales Yago, Francisco José, José Manuel Jurado Almonte, and María José Cuesta Aguilar.
Google Scholar

Spain’s La Manga del Mar Menor (Murcia), a Space Transformed by Tourist Activity– Analysis from the Geography of Perception. Sustainability 16(23): 1–31. https://doi.org/10.3390/su162310437
Google Scholar

Pietrzykowski, Tomasz. 2013. Przeszłość i przyszłość filozoficznoprawnej idei praw człowieka. Filozofia Publiczna i Edukacja Demokratyczna 2(2): 212–232. https://doi.org/10.14746/fped.2013.2.2.24.
Google Scholar

Rotko, Jerzy. 2025. Koncepcje prawnej podmiotowości przyrody. Prawo i Więź 58(5): 203–221.https://doi.org/10.36128/bqac2c58.
Google Scholar

Salazar Ortuño, Eduardo and Teresa Vicente Giménez. 2022. La iniciativa legislativa popular para el reconocimiento de personalidad jurídica y derechos propios al Mar Menor y sucuenca. Revista Catalana de Dret Ambiental 13(1): 1–38.
Google Scholar

Salazar Ortuño, Eduardo and Teresa Vicente Giménez. 2022. Los derechos de la naturaleza y la ciudadanía: El caso de Mar Menor. Revista Murciana de Antropología 29: 15–26. https://doi.org/10.6018/rmu.524761.
Google Scholar

Stone, Christopher D. 1972. Should Trees Have Standing? Toward Legal Rights for Natural Objects. Southern California Law Review 45(2): 450–501.
Google Scholar

Tănăsescu, Mihnea. 2025. The Rights of Nature Go from Theory to Reality. Current History, 124(858): 21–26. https://doi.org/10.1525/curh.2025.124.858.21.
Google Scholar

Vicente Giménez, Teresa. 2023. The Rights of Nature: The Legal Revolution of the 21st Century. MOJ Ecology & Environmental Sciences 8(3): 97–115. 10.15406/mojes.2023.08.00280.
Google Scholar

Wilk, Anna. 2025. Czy polski ustawodawca powinien uznać twory natury za podmioty prawa? Prawne Problemy Górnictwa i Ochrony Środowiska 1 (kwiecień), 1–16. https://doi.org/10.31261/PPGOS.2025.01.04.
Google Scholar

Darpö, Jan. 2021. Can Nature Get It Right? A Study on Rights of Nature in the European Context. European Parliament. Dostęp: 04.05.2026.
Google Scholar

Del Buey Cañas, Ramón. 2024. Rights of Nature: The Case of Mar Menor (Spain). Speak-4Nature, Dostęp: 12.05.2025.
Google Scholar

Heezen, Jos, and Laura Fernández López. 2022. PETI Fact-Finding Visit to Spain, Mar Menor. European Parliament, Directorate-General for Internal Policies of the European Union, Briefing. Dostęp: 04.05.2026. https://www.europarl.europa.eu/cmsdata/245205/
Google Scholar

BRIEFING.pdf.
Google Scholar

Lorente, Alejandro. 2025. El Mar Menor ya tiene fecha de juicio como acusación: mayo de 2026. La Opinión de Murcia. Dostęp: 10.05.2025.
Google Scholar

Lozano Cutanda, Blanca. 2022. La declaración del Mar Menor y su cuenca como persona jurídica: un ‘embrollo jurídico’. GA_P, 2022. Dostęp: 04.05.2026. https://ga-p.com/wp--content/ uploads/2022/10/Mar_Menor_persona_juridica.pdf.
Google Scholar

Salazar Ortuño, Eduardo. 2021. Ecocide in Mar Menor?. Stop Ecocide International. Dostęp:13.05.2025..
Google Scholar

Soro Mateo, Blanca, and Sergio Álvarez. 2022. The Mar Menor Lagoon Enjoys Legal Standing: And Now, What? Verfassungsblog: On Matters Constitutional. Dostęp: 04.04.2025. https://verfassungsblog.de/the-mar-menor-lagoon-in-spain-enjoys-legal-standing-andnow-
Google Scholar

what/.
Google Scholar

Soro Mateo, Blanca, Santiago M. Álvarez Carreño, and Elisa Perez de los Cobos Hernández. 2023. El reconocimiento de personalidad jurídica y derechos propios al Mar Menor y su cuenca como respuesta a la crisis del derecho ambiental. Observatorio de Políticas
Google Scholar

Ambientales. Anuario. Publicado en Boletín Oficial del Estado. Dostęp: 04.05.2026. https://www.boe.es/biblioteca_juridica/anuarios_derecho/abrir_pdf.php?id=ANU-O-202310098701026.
Google Scholar