Znaczenie wskaźników urbanistycznych  w kształtowaniu zabudowy mieszkaniowej –  gęstość mieszkaniowa i gęstość zabudowy: The importance of urban indicators in shaping residential  development – housing density and building density

Magdalena Śliwa; Dżoana Latała-Matysiak

doi:10.25167/sm.5801

Opublikowane: 2025-12-21

Tom 49 (2025)

Znaczenie wskaźników urbanistycznych w kształtowaniu zabudowy mieszkaniowej – gęstość mieszkaniowa i gęstość zabudowy

Magdalena Śliwa , Dżoana Latała-Matysiak

Studia Miejskie

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.25167/sm.5801

The importance of urban indicators in shaping residential development – housing density and building density

Abstrakt

Celem artykułu jest określenie znaczenia wskaźników urbanistycznych, które są niezwykle istotne dla kształtowania współczesnej zabudowy mieszkaniowej i które determinują ilość zabudowy możliwej do realizacji na osiedlach. Wskaźniki te powinny podlegać szczegółowym regulacjom prawnym, ponieważ proces zabudowy terenu podlega określonej procedurze formalno-prawnej. Ponadto z zagadnieniem tym wiąże się chaos pojęciowy, dlatego, aby zrealizować cel pracy, podjęto próbę uporządkowania stosowanych w prawie i w literaturze pojęć dotyczących przedmiotowego zagadnienia. Należy zauważyć, że innym pojęciem jest intensywność zabudowy, a innym gęstość zabudowy, ponadto należy odróżnić gęstość mieszkaniową od gęstości zaludnienia. Wskaźniki urbanistyczne są niezwykle potrzebne, ponieważ pozwalają na utrzymanie pewnego standardu zagospodarowania przestrzeni, dlatego niewątpliwie powinny być uregulowane przepisami prawa.
Na potrzeby realizacji celu pracy przeprowadzono analizę wskaźników stosowanych w polskich aktach prawa dotyczących planowania przestrzennego obowiązujących w latach 1928–2025, przeprowadzono studia literatury w zakresie stosowanych pojęć odnoszących się do wskaźników urbanistycznych, a także przeprowadzono studium przypadku, tj. analizę dwóch wybranych realizacji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wielorodzinnej, aby skonfrontować podstawy teoretyczno-prawne z realizacją inwestycji.

Słowa kluczowe:

wskaźniki urbanistyczne, gęstość mieszkaniowa, gęstość zabudowy, intensywność zabudowy

Inne teksty tego samego autora

Magdalena ŚLIWA, REWITALIZACJA OBSZARÓW MIEJSKICH NA PRZYKŁADZIE OPOLA , Studia Miejskie: Tom 1 (2010)
Magdalena ŚLIWA, POPRAWA ZAGOSPODAROWANIA TERENU ŚRÓDMIEŚCIA JAKO KIERUNEK ROZWOJU POLITYKI PRZESTRZENNEJ OPOLA , Studia Miejskie: Tom 31 (2018)

Pobierz pliki

Śliwa_Latała

Zasady cytowania

Śliwa, M., & Latała-Matysiak, D. (2025). Znaczenie wskaźników urbanistycznych w kształtowaniu zabudowy mieszkaniowej – gęstość mieszkaniowa i gęstość zabudowy: The importance of urban indicators in shaping residential development – housing density and building density. Studia Miejskie, 49, 91–115. https://doi.org/10.25167/sm.5801

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Bradecki, Tomasz 2021. Wskaźniki, parametry i modele w kształtowaniu intensywnej wielorodzinnej zabudowy mieszkaniowej. Gliwice: Wydawnictwo Politechniki Śląskiej.
Google Scholar

Chmielewski, Jan. 2010. Teoria urbanistyki w projektowaniu i planowaniu miast. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej.
Google Scholar

Czarnecki, Władysław 1960. Planowanie miast i osiedli, t. II: Miejsca pracy i zamieszkania. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Google Scholar

Dąbrowska-Milewska, Grażyna 2010. Standardy urbanistyczne jako narzędzie racjonalnej gospodarki terenami w mieście. Czasopismo Techniczne. Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, z. 14.
Google Scholar

Dąbrowska-Milewska, Grażyna 2010. Standardy urbanistyczne dla terenów mieszkaniowych – wybrane zagadnienia. Architecturae et Artibus, 2010: 1.
Google Scholar

Erbel, Joanna 2020. Poza własnością. W stronę udanej polityki mieszkaniowej. Kraków: Wysoki Zamek.
Google Scholar

Goryński, Juliusz 1966. Urbanizacja, urbanistyka i architektura. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Google Scholar

Korzeniewski, Władysław 1989. Budownictwo mieszkaniowe. Poradnik projektanta. Warszawa: Arkady.
Google Scholar

Lorens Piotr, Martyniuk-Pęczek, Justyna 2014. Wprowadzenie do projektowania urbanistycznego. Gdańsk: Politechnika Gdańska.
Google Scholar

Neufert, Ernst 1995. Podręcznik projektowania architektoniczno-budowlanego. Warszawa: Arkady.
Google Scholar

Sznajder-Skalska, Grażyna 2004. Kształtowanie zdrowego środowiska mieszkaniowego. Wybrane zagadnienia. Kraków: Wydawnictwo Politechniki Krajowskiej.
Google Scholar

Tauszyński, Krzysztof 2013. Wstęp do projektowania architektonicznego. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Google Scholar

Tołwiński, Tadeusz 1948. Urbanistyka, t. II: Budowa miasta współczesnego. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Odbudowy, Nr 19.
Google Scholar

Warczewska Beata, Mastalska-Cetera Barbara 2018. Chłonność terenów wiejskich w obszarach funkcjonalnych ośrodków wojewódzkich – ujęcie metodyczne. Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich 2018, nr 1(1), Polska Akademia Nauk.
Google Scholar

Zwolanowska Barbara (red.). 1970. Mały słownik urbanistyczny. Warszawa: Instytut Urbanistyki i Architektury.
Google Scholar

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli (Dz.U. nr 23 poz. 202).
Google Scholar

Dekret z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju (Dz.U. nr 16 poz. 109).
Google Scholar

Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 11 poz. 67).
Google Scholar

Ustawa z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 35 poz. 185).
Google Scholar

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 89 poz. 415).
Google Scholar

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1130).
Google Scholar

Zarządzenie Prezesa Komitetu do spraw Urbanistyki i Architektury z dnia 28 sierpnia 1957 r. w sprawie normatywu urbanistycznego dla niskiego budownictwa mieszkaniowego (M.P. nr 74 poz. 453).
Google Scholar

Zarządzenie nr 9 Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 29 stycznia 1974 r. w sprawie wskaźników i wytycznych dla terenów mieszkaniowych w miastach (Dz. Budownictwa nr 2 poz. 2).
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 8 grudnia 2023 r. w sprawie projektu planu ogólnego gminy, dokumentowania prac planistycznych w zakresie tego planu oraz wydawania z niego wypisów i wyrysów (Dz.U. z 2023 r. poz. 2758).
Google Scholar

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego „Gosławice IIa” w Opolu, Uchwała Nr XIX/383/19 Rady Miasta Opola z dnia 28 listopada 2019 r. (Dz. Urz. Woj. Op. z 2019 r. poz. 3988).
Google Scholar

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w rejonie Szczepanowic w Opolu, Uchwała nr XXXVI/380/08 Rady Miasta Opola z dnia 25 września 2008 r. (Dz. Urz. Woj. Op. z 2010 r. nr 16 poz. 241).
Google Scholar