Counter-culture of Compassion. The Early Christian View of Roman Games and the Possibilities of its Application in the Contemporary Relationship of Church and Society
Filip Sedlák
a:1:{s:5:"pl_PL";s:54:"Charles University Prague, Hussite Theological Faculty";}Abstrakt
Chrześcijańskie męczeństwo może być postrzegane jako wyraz kontrkulturowej rzeczywistości Kościoła, jego konfliktowego napięcia między światem a nadchodzącym Królestwem Niebieskim. W tym kontekście jest to również problematyczna koncepcja, która w wielu przypadkach prowadzi do przemocy i wyklucza możliwość dialogu, jednak nierozerwalnie należy do istoty chrześcijaństwa. Z tego powodu należy myśleć o nim w nowy i owocny sposób. Niniejszy artykuł próbuje przemyśleć męczeństwo wczesnych chrześcijan w kontekście perspektywy ofiary i krytyki rzymskich igrzysk gladiatorów, koncentrując się na elemencie współczucia, który był czymś niespotykanym w imperium rzymskim pierwszych wieków po Chrystusie. Perspektywa współczucia jest czymś, co możemy uchwycić, podobnie jak istotę wczesnochrześcijańskiego męczeństwa. Ma ona również znaczenie w naszych czasach i w sytuacji, w której mamy do czynienia z relacjami Kościół – społeczeństwo. Pokazuje to krytyka gier chrześcijańskich w dziele O grach Tertuliana oraz przykłady trzech najstarszych męczeństw: Męczeństwo Polikarpa, Męczennicy z Lyonu i Vienne oraz Męka Perpetui i Felicyty. To odnajdowane współczucie możemy wykorzystać w nowych sytuacjach, w których w danej chwili, podobnie jak Rzymianie, nie widzimy potrzeby ani powodu do jego okazywania.
Słowa kluczowe:
Martyrdom, Early Christianity, Religious violence, Compassion, Roman Games, Church – Society relationBibliografia
Barton Carlin A. 1989. “The Scandal of the Arena.” Representations 27 (3): 1–36.
DOI: https://doi.org/10.2307/2928482
Google Scholar
Carter Warren. 2008. John and Empire: Initial Explorations. New York – London: T & T Clark International.
Google Scholar
Cobb L. Stephanie. 2019. “Suicide by Gladiator? The Acts of Perpetua and Felicitas in Its North African Context.” Church History 88 (3): 597–628.
DOI: https://doi.org/10.1017/S0009640719001215
Google Scholar
Dunkle Roger. 2013. Gladiators: violence and spectacle in ancient Rome. (1st ed. by Routledge). London – New York: Routledge.
Google Scholar
Esteves Junno Arocho. “Pope Francis washes feet of Muslim refugees.” The Catholic Weekly. (4. 12. 2024) https://catholicweekly.com.au/pope-francis-washes-feet-of-muslim-refugees/.
Google Scholar
Ferguson Everett. 1993. “Early Christian Martyrdom and Civil Disobedience.” Journal of Early Christian Studies 1 (1): 73–83.
DOI: https://doi.org/10.1353/earl.0.0161
Google Scholar
Futrell Alison. 2006. The Roman games: a sourcebook. Malden, MA; Oxford: Blackwell Publishing.
Google Scholar
Gilhus Ingvild Sælid. 2006. Animals, Gods and Humans: Changing Attitudes to Animals in Greek, Roman and Early Christian Ideas. London – New York: Routledge.
Google Scholar
de Gruchy John W. 2007. „Public Theology as Christian Witness: Exploring the Genre“. International Journal of Public Theology 1 (1): 26–41.
DOI: https://doi.org/10.1163/156973207X194466
Google Scholar
Gunderson Erik. 1996. “The Ideology of the Arena.” Classical Antiquity 15 (1): 113–151.
DOI: https://doi.org/10.2307/25011033
Google Scholar
Haenfler Ross. 2023. Countercultures. In The Wiley-Blackwell Encyclopedia of Social and Political Movements, Second edition. Eds. David A. Snow, Donatella della Porta, Doug McAdam, Bert Klandermans, 1–4. John Wiley & Sons Ltd. https://doi.org/10.1002/9780470674871.wbespm056.pub2.
DOI: https://doi.org/10.1002/9780470674871.wbespm056.pub2
Google Scholar
Hage Ralph. 2021. “Violent Identity: The Coliseum and the Narrative of Death.” Art and Architecture Journal 2 (2): 29– 42.
DOI: https://doi.org/10.21608/aaj.2021.234901
Google Scholar
Juergensmeyer Mark. 2017. Terror in the Mind of God: The Global Rise of Religious Violence. Fourth edition, revised and updated. Oakland, CA: University of California Press.
Google Scholar
Kirwan Michael. 2005. Discovering Girard. Lanham, MD: Cowley Publications.
Google Scholar
Kitzler Petr. 2004. Tertullianus: demytizace osobnosti a protipohanská polemika v De spectaculis. In Tertullianus. O hrách: De spectaculis. Ed. Petr Kitzler, 7–87. Praha: Oikoymenh.
Google Scholar
Kitzler Petr. Ed. 2009. Příběhy raně křesťanských mučedníků: výbor z nejstarší latinské a řecké martyrologické literatury. Praha: Vyšehrad.
Google Scholar
Kitzler Petr. 2012. Athletae Christi: raně křesťanská hagiografie mezi nápodobou a adaptací. Praha: Filosofia.
Google Scholar
Kubiak Przemysław. 2014. Damnatio ad bestias i inne kary wykonywane na arenie w antycznym Rzymie. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
DOI: https://doi.org/10.18778/7969-114-2
Google Scholar
Mammel Kathryn. 2014. Ancient Critics of Roman Spectacle and Sport. In A Companion to Sport and Spectacle in Greek and Roman Antiquity. Eds. Paul Christesen, Donald G. Kyle, 603–616. Malden, MA: Willey Blackwell.
DOI: https://doi.org/10.1002/9781118609965.ch41
Google Scholar
Moss Candida R. 2012. “The Discourse of Voluntary Martyrdom: Ancient and Modern.” Church History 81 (3): 531–551.
DOI: https://doi.org/10.1017/S0009640712001254
Google Scholar
Moss Candida R. 2012. Ancient Christian martyrdom: diverse practices, theologies, and traditions. New Haven: Yale University Press.
Google Scholar
Moss Candida R. 2013. The Myth of Persecution: How Early Christians Invented a Story of Martyrdom. New York: Harper Collins.
Google Scholar
Okure Teresa, Sobrino Jon, Wilfred Felix. 2003. “Introduction.” Concilium: International Journal for Theology 39 (1): 7–11.
DOI: https://doi.org/10.1515/9780691233536-004
Google Scholar
Parfitt Susan. “‘I am proud of our action; I am ashamed of the government; I acted out of love’ – Rev Dr Sue Parfitt’s Court Statement.” Christian Climate Action. (4. 12. 2024) https://christianclimateaction.org/2022/02/03/i-am-proud-of-our-action-i-am-ashamed-of-the-government-i-acted-out-of-love-rev-dr-sue-parfitts-court-statement/.
Google Scholar
Pullella Philip. 2024. “Pope says Ukraine should have ‘courage of the white flag’ of negotiations.” Reuters. (4. 12. 2024) https://www.reuters.com/world/europe/pope-says-ukraine-should-have-courage-white-flag-negotiations-2024-03-09/.
Google Scholar
Rebillard Eric. Ed. 2017. Greek and Latin Narratives about the Ancient Martyrs. Oxford – New York – New York: Oxford University Press.
Google Scholar
Recla Matthew. 2022. Rethinking Christian Martyrdom: The Blood Or the Seed?. London: Bloomsbury Academic.
DOI: https://doi.org/10.5040/9781350184282
Google Scholar
Roberts Keith A. 1978. “Towards a Generic Concept of Counter-Culture.” Sociological Focus 11 (2): 111–126.
DOI: https://doi.org/10.1080/00380237.1978.10570312
Google Scholar
Rodríguez Rubén Rosario. 2017. Christian Martyrdom and Political Violence: A Comparative Theology with Judaism and Islam. Cambridge: Cambridge University Press.
Google Scholar
Strack Christoph. “More and more refugees seek protection in churches.” Deutsche Welle. (4. 12. 2024) https://www.dw.com/en/church-asylum-more-and-more-refugees-seek-protection-in-churches/a-69236496.
Google Scholar
Streete Gail P. 2021. Violated and Transcended Bodies: Gender, Martyrdom, and Asceticism in Early Christianity. Cambridge: Cambridge University Press.
DOI: https://doi.org/10.1017/9781009053372
Google Scholar
Tilley Maureen A. 1997. “Sustaining Donatist Self-Identity: From the Church of the Martyrs to the Collecta of the Desert.” Journal of Early Christian Studies 5 (1): 21–35.
DOI: https://doi.org/10.1353/earl.1997.0030
Google Scholar
Veyne Paul. 1992. Bread and Circuses: Historical Sociology and Political Pluralism. London: Penguin Books.
Google Scholar
Veyne Paul. 2015. Foucault, jeho myšlení, jeho osobnost. Praha: Filosofia.
Google Scholar
Volf Miroslav. 2005. Odmítnout nebo obejmout?: totožnost, jinakost a smíření v teologické reflexi. Praha: Vyšehrad.
Google Scholar
Volf Miroslav. 2019. Exclusion and Embrace, Revised and Updated: A Theological Exploration of Identity, Otherness, and Reconciliation. Nashville, USA: Abingdon Press.
Google Scholar
Autorzy
Filip SedlákStatystyki
Downloads
Licencja
Prawa autorskie (c) 2024 Studia Oecumenica

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Prawa autorskie (c) 2022 Studia Oecumenica
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0
Licencja oraz prawa autorskie autorzy przekazują wydawcy, którym jest Redakcji Wydawnictw WT UO.