Transformation of family ties


Abstrakt

Rodzina i wytworzone przez nią więzi rodzinne kształtują postawy i zachowanie człowieka, który w niej wzrasta. Mają również decydujący wpływ na charakter rodziny, którą założy w przyszłości. Wartości wyniesione z domu rodzinnego umożliwią mu budowanie i umacnianie więzi rodzinnych, opartych w dużej mierze na doświadczeniach jego własnych i rodziny.

Kontekstem przeprowadzonych badań była współczesna rodzina, która pomimo wielu przeobrażeń, jakie zaszły w jej obrębie w wyniku przemian kulturowych i cywilizacyjnych, nadal jest nieodłącznym elementem życia człowieka, z pełniącą i główną rolą w rozwoju dziecka, jednocześnie określając jego światopogląd już jako dorosłego człowieka.

Celem badań było ukazanie zmian następujących w obrębie wzajemnych relacji między rodziną a jednostką, w perspektywie czasowej od okresu określanego okresem tzw. późnej nowoczesności czy „społeczeństwem ponowoczesnym” aż do współczesności (ponowoczesności). Autor wykazuje, iż obecny kształt rodziny, który przez wielu badaczy jest określany jako jej kryzys czy nawet upadek, jest efektem długiego procesu polegającego na zmianach wzajemnych obowiązków i jednocześnie chęcią indywidualnego rozwoju członków tejże rodziny. Prowadzi to do odrzucania dotychczasowych form i więzi, utraty tradycyjnych przekonań, wiedzy i norm oraz tworzenia nowego rodzaju więzi społecznych.

Zastosowano metodę naukową w postaci etnografii wielostanowiskowej (Marcus 2003), która jest metodą prowadzenia badań w warunkach nieciągłości formacji kulturowych, gdy ponadlokalne czynniki wpływają na sytuację w danej lokalności, wywołując rozmaite „praktyki, niepokoje i dwuznaczności” (Marcus 2003, s. 170).

Z niniejszych badań wyciągnięto wnioski, iż rodzina mimo wykazanych słabości, nadal stanowi ważną instytucję dla jednostki. Jest ona również jedyną instytucją, która jest w stanie bronić jednostkę przed negatywnymi aspektami wynikającymi z ponowoczesności. Wobec powyższego, w polityce Państwa potrzebne i konieczne jest większe zwrócenie uwagi na przeobrażenia więzi rodzinnej w nieustannie zmieniających się warunkach społeczno-kulturowych, w których maleje rola tradycyjnej rodziny.


Adamski, F., (2006) ‘Rodzina’, in T. Pilch (ed.), Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, vol. 5., Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”, pp. 306–309.

Brągiel, J., (2009) ‘Więzi społeczne w rodzinie’, in S. Kawula, J. Brągiel, A.W. Janke, Pedagogika rodziny. Obszary i panorama problematyki, Toruń: Wydawnictwo, Adam Marszałek, pp. 105–117.

Doniec, R., (2011) ‘Przemiany relacji rodzinnych a kultura wychowawcza rodziny XXI wieku’, in M. Howorus-Czajka, K. Kaczor, A. Wierucka, (ed.) Rodzina w świecie współczesnym, Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, pp. 193–203.

Gałęska, U. (2015) ‘Przeobrażenia więzi rodzinno-społecznych w rodzinie XXI wieku’, Wychowanie w Rodzinie, 11, pp. 27–41. doi: 10.23734/wwr20151.027.041.

Kościńska, E., (2011) ‘Człowiek stary w rodzinie w opinii seniorów’, in M. Howorus-Czajka, K. Kaczor, A. Wierucka, (ed.) Rodzina w świecie współczesnym, Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, pp. 205–206.

Maciejewska, K., Maciejewski, P., (2000) Sposoby tworzenia i umacniania więzi rodzinnych. Available at: https://opoka.org.pl/biblioteka/I/ID/0009V_05.html. (Accessed: 17.03.2019).

Olechnicki, K., Załęcki, P., (1997) ‘Słownik socjologiczny’, Warszawa: Wydawnictwo Graffiti, pp. 178–179.

Szacka, B., (2008) ‘Wprowadzenie do socjologii’, Warszawa: Oficyna Naukowa, pp. 219.

Szlendak, T., (2013) ‘Encyklopedia socjologii. O–R’ (praca zbiorowa), Warszawa: Oficyna Naukowa, pp. 313–314.

Szlendak, T., (2010) ‘Socjologia rodziny’, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, pp. 95–502.

Syczyński, T., (2016) ‘Prawo rodzinne i opiekuńcze’, Warszawa: Wydawnictwo CH. BECK, pp. 5–9.

Tumidajewicz, P. (2014) ‘Małżeństwo w kryzysie – co dalej?’ in U. Gruca-Miąsik, (ed.) Rodzina – centrum świata, Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, pp. 218–502.

Tyszka, Z., (1993) ‘Rodzina’, in W. Pomykało (ed.), Encyklopedia pedagogiczna, Warszawa: Fundacja „Innowacja”, pp. 695–697.


Opublikowane : 2021-01-13


Sorys, S. (2021). Transformation of family ties. Family Forum, 10, 15-35. https://doi.org/10.25167/FF/1969

Stanisław Andrzej Sorys  ssorys@interia.pl
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie  Polska
https://orcid.org/0000-0002-1277-6493

Stanisław Sorys – Assistant Professor at the Department of Sociology of Social Problems at Pontifical University of John Paul II in Krakow, habilitated doctor of social sciences, former commune head, former deputy voivode of Lesser Poland, former deputy marshal of the Lesser Poland Voivodeship responsible for implementing European funds (MRPO, PROW, EWT, Swiss program), Voivodship Labor Office, sustainable rural development and social regeneration. Vice President of the 'Pro Publico Bono' Association of Science Workers in Tarnow, editor-in-chief of "Tarnow Review of Social and Humanities Sciences". Research interests: religious studies, social changes on the borderlands, national and ethnic minorities (Roma, Lemkos), labor market, unemployment, social problems, social work. Author of numerous book studies and articles in this field.




CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0