Przekonania młodzieży licealnej i akademickiej na temat osób starszych – perspektywa familiologiczna


Abstrakt

Procesy demograficznymi, tj. wydłużanie się czasu trwania życia i wzrost odsetka seniorów w ogólnej populacji, przyczyniają się i stają się impulsem do tego, że funkcjonowanie osób starszych staje się coraz częściej przedmiotem analiz badawczych. Celem artykułu uczyniono zobrazowanie przekonań osób będących w różnej fazie dorosłości na temat funkcjonowania osób starszych w rodzinie, z uwzględnieniem różnic w percepcji pomiędzy młodzieżą szkolną i akademicką. Główny problem badawczy brzmi: Jakie są przekonania  osób będących w różnej fazie dorosłości na temat funkcjonowania osób starszych w rodzinie i czy istnieją różnice w tym zakresie pomiędzy młodzieżą szkolną i akademicką? Zastosowano narzędzie w postaci kwestionariusza ankiety autorstwa A. Kanios, M. Czechowskiej-Bielugi, A. Weissbrot-Koziarskiej, R. Krawczyk, P. Zielińskiej. Przeprowadzono badania wśród 1084 uczniów i studentów z 9 polskich województw (opolskiego, śląskiego, podlaskiego, dolnośląskiego, lubelskiego, świętokrzyskiego, mazowieckiego, małopolskiego, podkarpackiego). Badania pozwoliły ukazać obraz życia rodzinnego w percepcji młodzieży licealnej i akademickiej w perspektywie gerontologicznej.

 


Słowa kluczowe

rodzina; starość; młodzież; relacje międzygeneracyjne; przekonania

Aemmi, S.Z. i Karimi-Moonaghi, H. (2017) ʽIntergenerational learning program: A bridge between generationsʼ, International Journal of Pediatrics, 5(12), ss. 6713-6721.

Appelt K. (2007) ʿWspółcześni dziadkowie i ich znaczenie dla rozwoju wnukówʼ w Brzezińska, A., Ober-Łopatka, K., Stec, R., Ziółkowska K. (red.) Szanse rozwoju w okresie późnej dorosłości. Poznań: Wydawnictwo Fundacji Humaniora, ss. 79-95.

Bengston, V.L. (2001) ʿBeyond the nuclear family: The increasing importance of multigenerational bondsʼ, Journal of Marriage and Family, 1(63), ss.1-16.

Bengston, V.L. i Roberts, R.E.L. (1991) ʿIntergenerational solidarity in aging families: An axample of formal theory constructionʼ, Journal of Marriage and the Family, (4)53, ss.856-870.

Brzeziński, J. (1975) Metody badań psychologicznych w zarysie. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.

Budzyńska, E. (2018) Międzypokoleniowe więzi w rodzinie Studium socjologiczne rodzin polskich i słowackich. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Ferguson, G.A. i Takane, Y. (2009) Analiza statystyczna w psychologii i pedagogice. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Fitzpatrick, A. (2013) Together Old & Young. A Review of the Literature on Intergenerational Learning Involving Young Children and Older People. Dublin: Technological University Dublin.

Gray, B. (2003) ʿSocial exclusion, poverty, health and social care in tower hamlets: The perspectives of families on the impact of the Family Support Serviceʼ, British Journal of Social Work, 33, ss. 361-380.

GUS (2014), ʽSytuacja demograficzna osób starszych i konsekwencje starzenia się ludności Polski w świetle prognozy na lata 2014–2050ʼ ss. 1-43 [online]. Dostępne pod adresem: https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/sytuacja-demograficzna-osob-starszych-i-konsekwencje-starzenia-sie-ludnosci-polski-w-swietle-prognozy-na-lata-2014-2050,18,1.html (Dostęp: 01.02.2016).

GUS (2020) ʿLudnośćʼ. 20.02.2020 [online]. Dostępne pod adresem: https://bdl.stat.gov.pl/BDL/dane/podgrup/temat, (Dostęp: 24.02.2020).

Hoff A. (2007) ʽIntergenerational Learning as an Adaptation Strategy in Aging Knowledge Societiesʼ w European Commission (red.) Education, Employment, Europe. Warsaw: National Contact Point for Research Programmes of the European Union, ss. 126-129.

Janice, D.C. (2005) ʽThe meaning for elders of receiving family careʼ, Journal of Advanced Nursing, 49(5), ss. 485-493.

Kane, M.,N. (2004) ʽPredictors for future work with eldersʼ, Journal of Gerontological Social Work, 3-4 (42), ss. 19-38.

Kanios, A. (2018) Postawy pracowników zawodów pomocowych wobec osób starszych a ich podmiotowe uwarunkowania. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Kempińska, U. (2015) ʽRola seniorów w rodzinieʼ, Pedagogika Społeczna, 4(58), ss. 81-96.

Kwak, A. (2017) ʽRodzina na wiele wariantów, ale czy z mniejszym zasobem solidarności?ʼ, Studia Socjologiczne, 2(225), ss. 145-166.

Marody, M. (1976) Sens teoretyczny a sens empiryczny pojęcia postawy. Analiza metodologiczna zasad doboru wskaźników w badaniach nad postawami. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Newman, S. i Hatton-Yeo, A. (2008) ʽIntergenerational learning and the contributions of older peopleʼ, Ageing Horizons, 8, ss. 31-39.

Okólski, M. (2010) ʽWyzwania demograficzne Europy i Polskiʼ, Studia Socjologiczne, 4, ss. 37-78.

Orzechowska G. (2010) ʽPoczucie bezpieczeństwa seniorów we współczesnej rodzinieʼ w M. Halicka, J. Halicki, K. Czykiera (red.) Zagrożenia w starości i na jej przedpolu. Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, ss. 123-134.

Podnieks, E. (2004) ʽSocial exclusion: a risk factor for elder abuseʼ, The Gerontologist, 44(1), ss. 437-446.

Putney N.M. i Bengston V.L. (2001) ʽFamilies, intergenerational relationships and kinkeeping in Midlifeʼ w M.E. Lachman (red.) Handbook of Midlife Development. New York: ]ohn Wiley, Sons, Inc., ss. 528-570.

Rosochacka-Gmitrzak M. i Chabiera A. (2013) ʽSłowo wstępne. Od konfliktu i ambiwalencji do dialogu – ku zrównoważonym i inteligentnym relacjom międzypokoleniowymʼ w M. Rosochacka-Gmitrzaik, A. Chabiera (red.) Dialog międzypokoleniowy. Między ideą a praktyką. Inspiracje. Warszawa: Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, ss. 5-10.

Rudnik A. (2014) ʽRelacje międzypokoleniowe w rodzinie – perspektywa gerontologicznaʼ w P. Szukalski (red.) Relacje międzypokoleniowe we współczesnych polskich rodzinach. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, ss. 41-55.

Siguardardottir, S.H. i Juliusdottir, S. (2019) ʽIntergenerational support contributions of older people in Iceland to their families and societyʼ, Journal of Intergenerational Relationships, 17 (3), ss. 353-367.

Stec M. i Dziankowska P. (2013) ʽOsoby starsze w oczach młodzieży, młodzież w oczach osób starszych. Opis badania jakościowegoʼ w M. Rosochacka-Gmitrzak, A. Chabiera (red.) Dialog międzypokoleniowy. Między ideą a praktyką. Inspiracje. Warszawa: Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, ss. 13-18.

Szluz, B. (2016) ʽPraca socjalna w starzejącym się społeczeństwieʼ, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Sectio J, 1(29), ss. 105-113.

Trafiałek E. (2014) ʽRodzina jako obszar aktywności i źródło wsparcia w aktywnym starzeniu sięʼ w P. Szukalski, B. Szatur-Jaworska (red.) Aktywne starzenie się. Przeciwdziałanie barierom. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, ss. 152-162.

Wawrzyniak, J.K. (2012) ʽRelacje międzygeneracyjne na przykładzie kontaktów dziadków z wnukamiʼ, Pedagogika Rodziny, 2(3), ss. 147-154.

Wnuk W. (2013) ʽO potrzebie kształtowania relacji międzypokoleniowychʼ w M. Rosochacka-Gmitrzak, A. Chabiera (red.) Dialog międzypokoleniowy. Między ideą a praktyką. Inspiracje. Warszawa: Biuro Rzecznik Praw Obywatelskich, ss. 56-67.

Wrzesień, W. (2000) ʽRelacje międzypokoleniowe a rodzinaʼ, Roczniki Socjologii Rodziny, 12, ss. 57-70.

Pobierz

Opublikowane : 2021-01-13


Szluz, B., & Kanios, A. (2021). Przekonania młodzieży licealnej i akademickiej na temat osób starszych – perspektywa familiologiczna. Family Forum, 10, 91-110. https://doi.org/10.25167/FF/1982

Beata Lucyna Szluz  bszluz@poczta.fm
Uniwersytet Rzeszowski  Polska
Anna Kanios 
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie  Polska


CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0