Śmierć społeczna wśród osób starszych


Abstrakt

Umieranie i śmierć są częścią życia i są unikalne i osobiste dla każdego. Ludzie boją się śmierci, często ze względu na obawę przed niewiadomym, cierpienie i utratę jakości życia. Śmierć jako taka najbardziej dotyka starszych, co jest, oczywiście, związane z cyklem życia. Starzejąc się, ludzie są świadomi nieodwracalności tego cyklu, a szczególnie w przypadkach, gdy pogarszanie się jakości ich życia związane jest z hospitalizacją lub innymi formami opieki socjalnej, co wymaga od nich opuszczenia domu i środowiska społecznego. Opieka paliatywna jest obecnie stosowana w stanach terminalnych choroby, a proces umierania jest integralną częścią opieki pielęgnacyjnej. Ludzie starsi oceniają życie poprzez jakość życia. Jakość ta jest oceniana według własnych wartości, które pojawiają się w różnym dla każdej osoby porządku: zdrowie, powiązania społecznościowe, czas wolny lub sytuacja finansowa. Hospitalizacja osoby starszej często prowadzi do izolacji społecznej, co w wielu wypadkach kończy się śmiercią społeczną, i zwykle przychodzi dużo wcześniej niż śmierć biologiczna. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi profesjonalistów i ogółu społeczeństwa na zjawisko izolacji społecznej i śmierci społecznej seniorów, które w naszym społeczeństwie, nie tylko na Słowacji, zaczyna pojawiać się jako coraz bardziej aktualny problem.


Słowa kluczowe

śmierć społeczna izolacja społeczna osoba starsza pielęgnacja opieka paliatywna opieka zdrowotna gwarantowana konstytucją

BORGSTROM, E. 2015. Social death in end-of-life care policy, Contemporary Social Science, 10:3, 272–283, DOI: 10.1080/21582041.2015.1109799.

BUBENIKOVA, M., SZABOOVA, Z., HANZLIKOVA, A. 2000. Nursing in gerontology, Martin: Jesseniova LF UK, p. 237, ISBN 80-88866-12-X.

CAP, J., Death and dying. https://www.jfmed.uniba.sk/pracoviska/ve­de­cko-pe­da­gogicke-pracoviska/nelekarske-ustavy/ustav-ose­trovatelstva/ve­da-a-vys­kum/projekty/granty-kega/ludska-dostojnost-v-kon­tex­te-smrti-a-umie­rania/ludska-dostojnost-v-kontexte-smrti-a-umie­ra­nia-pre­hlad-re­fe­ren­cnej-li­te­ratury/ (13.09.2017).

Recommendation REC č. 24. The Committee of Ministers of the Council of Europe. 2004.

ELIAS, N., 1998. About the lonely dying, Prag: Publishers Franze Kafky, p. 66, ISBN 80-85844-39-7.

FARKASOVA, D. et al. 2001. Nursing – Theory, Martin: Osveta, p. 134 ISBN 80-8063-086-0.

GORANSON, A., WAYTZ, A., NORTON, M.I., GRAY, K., 2017. Dying Is Unexpectedly Positive, in: Psychological Science. Volume: 28 issue: 7, p. 988–999. Issue published: July 1, http://journals.sagepub.com/doi/pdf­/­10.1177­/­09­56­79­76­17­701186 (13.09.2017).

HUDAKOVA, P., GAREKOVA, M., ZAJACOVA, K., 2014. The question of euthanasia and death from the point of view of students, in: Proceedings of the International Scientific Conference, Position of Hospice in the Legislative of the Slovak Republic. VSZaSP sv. AlZbety, Bratislava. p. 405 ISBN: 978-80-8132-121-4.

HORANSKA, V., 2017. Man and dying, in: Man on the periphery of the society. Suffering and its significance. Proceedings of II. The International Scientific Conference, Kosice. ISBN 978-80-89937-05-9, p. 184–192.

HORANSKA, V. LIZAKOVA, L. 2017. Satisfaction of geriatric patients and clients with healthcare provided, in: Nursing and midwifery. Bratislava. No.6/2017, ISSN 1339-5920, p. 55–59.

KAČMÁROVÁ, M. 2013. Objectively assessed the quality of life for seniors: Qualitative and quantitative methods of their evaluation, in: Československá psychologie. 2013/ročník LVII/číslo 1., p. 41–51. [online] [cit. 04.12.2018] link: https://kramerius.lib.cas.cz/search/nimg/IMG_FULL/uuid:1e1cb793-2a40-4271-aff1-f1447cd443d1.

KOHÚTOVÁ, K. 2018. Seniors quality of life in institutionalized care. [online] [cit. 04.12.2018] link: https://www.researchgate.net/profi­le­/­Ka­ta­rina_Kohutova/publication/326060159_KVALITA_ZIVOTA­_SE­NIO­ROV_V_INSTITUCIONALIZOVANEJ_STAROSTLIVOSTI/links­/­5b360a2faca2720785f4f1fa/KVALITA-ZIVOTA-SENIOROV-V-INSTI­TU­CIO­NA­LI­ZO­VANEJ-STAROSTLIVOSTI.pdf.

KRALOVA, J. 2015. What is social death?, in: Contemporary Social Science, Vol. 10, No. 3, 235–248, doi: /10.1080/21582041.2015.1114407 https://www.researchgate.net/publication/286413031_What_is_social_death (28.02.2018).

KÜBLER-ROSSOVA, E. Answers to death and dying questions. Prag: Tvorba, 1995. 293 pages.

MATOUSEK, O. et al. 2005. Social work in practice, Prag: Portal, p. 255 ISBN: 80-73670-02-X.

MUNZAROVA, M., 2005. Euthanasia or palliative care?, Prag: Grada Publishing, a.s., p. 108, ISBN 80-247-1025-0.

PACOVSKY, V., 1997. Age is not a drug?, Prag: Karolinum, p. 124, ISBN 80-71844-861-0.

ROBERTS, J., 2010. How old people perceive the end of life? p. 138–143, http://www.socialniprace.cz/soubory/socprac0210komplet_web-10­06­24­19­16­33-14­02­19132801.pdf (24.07.2015).

SLAMA, O.; SPINKA, S., 2004. Concept of palliative care in the Czech Republic, Prag: Way home, ISBN 80-239-4330-8.

STUDENT, J., MÜHLUM, A., STUDENT, U., 2006. Social work in the hospice and palliative care. 1. edition. Prag: Publishing H&H Vysehradska, p. 161, ISBN 80-7319-059-1.

SVATSOVA, M., 2001. Hospice – Art to accompany, Bratislava : LUC, p. 157, ISBN 80-7114-335-9.

VONDRAČEK, J., DRABKOVA, J., 2012. Death as a paradigm – Death statement and determination of the moment of death, in: Anesthesiology, resuscitation and intensive medicine, 59(1) p. 3–6. http://www.nlk.cz/publikace-nlk/referatove-vybery/anesteziologie-resuscitace-a-intenzivni-medicina/2012/ar-2012-1 (24.07.2015).

ŽÁČKOVÁ, L. 2016. Dying and health care for incurably ill. Final report on qualitative research of porViaticus. [online] [cit. 04.12.2018] link: http://www.viaticus.sk/files/zaverecna-zprava-umirani-sr-final.pdf.

Pobierz

Opublikowane : 2019-01-09


Horanska, V., & Lizakova, L. (2019). Śmierć społeczna wśród osób starszych. Family Forum, (8), 41-51. https://doi.org/10.25167/FF/2018/41-51

Valeria Horanska 
Lubomira Lizakova 


CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0



Autor przenosi prawa autorskie na Redakcję „Family Forum”. Autor zostaje też poinformowany, że materiały zamieszczone w czasopiśmie „Family Forum” są chronione prawem autorskim, a przedruk tekstu może nastąpić jedynie za zgodą Redakcji. Obydwa fakty Autor potwierdza, podpisując "Oświadczenie", w którym zawarte są te informacje.