Charakter prawny ograniczeń sposobu korzystania z nieruchomości w związku z ochroną zasobów środowiska – refleksje na temat art. 129 Prawa ochrony środowiska


Abstrakt

The subject of the discussion is the legal nature of restrictions on the use of real estate in relation to the protection of environmental resources. Art. 129 of Environmental Law can have the effect that the use of a property or its part is impossible or substantially reduced. In doctrine, the dominant view is that such public-law interference in the right of property assumes the form of restriction referred to in Art. 64, par. 3 of the Constitution of the Republic of Poland. Another interpretation is also possible. Since the depth of the interference with property rights can lead to the effect that this property will become, as the Ombudsman has pointed out recently, “useless” to the owner, it would be reasonable to consider whether or not such property is de facto being expropriated. In such a case, the standard of constitutional control would be Art. 21, sec. 2.


Słowa kluczowe

environmental protection; public-law interference in the right of ownership; factual expropriation; administrative easements

Code de l’énergie, https://www.legifrance.gouv.fr (6.11.2017).

Deklaracja Praw Człowieka i Obywatela z 26 sierpnia 1789 r., http://libr.sejm.gov.pl/tek01/txt/konst/francja.html (6.11.2017).

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 519 z późn. zm.

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1121 z późn. zm.

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1073 z późn. zm.

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 2134 z późn. zm.

Decyzja Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 23 czerwca 2009 r. w sprawie Łącz przeciwko Polsce, skarga nr 22665/02, Lex nr 1826991.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2007 r., K 20/07, „Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Seria A” 2007, nr 9, poz. 102.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 września 2014 r., SK 7/13, Lex nr 1511351.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2017, r. I CSK 440/15, Lex nr 2305911.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 27 stycznia 2016 r. I ACa 30/15, Lex 1994447.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 1 września 2016 r., I ACa 241/16, Lex nr 2171190.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 3 listopada 2016 r., I ACa 483/16, Lex nr 2233058.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2017 r., I ACa 750/16, Lex nr 2233045.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2017 r., VI ACa 841/15, Lex nr 2317776.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2017 r. VI ACa 85/15, Lex nr 2352739.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2017 r., I ACa 595/16, Lex nr 2334386.

Decyzja Rady Konstytucyjnej nr 2011-182 QPC 2011-182 QPC z dnia 14 października 2011 r., fr. Dz.U. z dnia 15 października 2011 r., s. 17465, tekst nr 77.

Decyzja Rady Konstytucyjnej nr 2015-518 QPC z dnia 2 lutego 2016 r., fr. Dz.U. nr 0030 z dnia 5 lutego 2016, tekst nr 75.

Bąkowski T., Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, 2004, Lex nr 74122.

Boć J., Z refleksji nad dobrem wspólnym, [w:] Nowe problemy badawcze w teorii prawa administracyjnego, red. J. Boć, A. Chajbowicz, Wrocław 2009.

Czuba S., Cywilnoprawna problematyka wywłaszczenia, Warszawa 1980.

Dussart M.-L., Les servitudes administratives en „question” In „Jurisprudence du Conseil constitutionnel”, „Revue française de droit constitutionnel” 2012, No 90.

Favoreu L., Philip L., Les grandes decisions du Conseil constitutionnel, Paris 1997.

Gdesz M., Wywłaszczenie planistyczne, „Samorząd Terytorialny” 2014, nr 4.

Gniewek E., Kodeks cywilny. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz, Kraków 2001.

Grundgesetz – Kommentar, Bd. 1, Hsg. I. von Münch, München 2000.

Gruszecki K., Prawo ochrony środowiska. Komentarz, 2016, Lex nr 491538

Grzybowski S., System prawa cywilnego. Część ogólna, t. 1, Wrocław 1985.

Ignatowicz J., Majorowicz J., Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 1972.

Jarosz-Żukowska S., Wywłaszczenia faktyczne w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, [w:] Współczesne koncepcje ochrony wolności i praw podstawowych, red. A. Bator, M. Jabłoński, M. Maciejewski, K. Wójtowicz, Wrocław 2013.

Kasiński T., Plany zagospodarowania przestrzennego: szczególny tryb nieodpłatnego wywłaszczania nieruchomości?, „Monitor Prawniczy” 1997, nr 3.

Krupa-Dąbrowska R., Swoboda dla wilków musi państwo kosztować, „Rzeczpospolita” 2017 z 3 lipca.

Nowakowski Z.K., Służebności, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1968, nr 3.

Pauliat H., Le caractère absolu ou relatif du droit de propriété? L’acceptation constitutionnelle de limitations justifiées et proportionnées, „La Semaine juridique Administrations et collectivités territoriales” 2011, No 48.

Pchałek M., Komentarz do art. 129 P.o.ś., [w:] M. Górski, M. Pchałek, W. Radecki, J. Jerzmański, M. Bar, S. Urban, J. Jendrośka, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, 2014, Legalis.

Radwański Z., Najem lokali w świetle przepisów Kodeksu cywilnego a prawo lokalowe, „Państwo i Prawo” 1966, nr 2.

Rakoczy B., Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2009 r., II CSK 546/08, „Przegląd Prawa Ochrony Środowiska” 2010, nr 2.

Rakoczy B., Ograniczenie praw i wolności jednostki ze względu na ochronę środowiska w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Toruń 2006.

Stawicka E., Czy art. 129 ustawy – Prawo ochrony środowiska stanowi wyczerpującą podstawę roszczeń właścicieli nieruchomości o wyrównanie strat wynikających z ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania wokół lotnisk, tras komunikacyjnych i tym podobnych zakładów?, „Palestra” 2012, nr 11–12.

Szewczyk M., Aksjologia prawa zagospodarowania przestrzeni, [w:] Aksjologia prawa administracyjnego, t. 2, red. J. Zimmermann, Warszawa 2017.

Trzaskowski R., Korzystanie przez przedsiębiorstwa energetyczne z cudzych nieruchomości, „Rejent” 2003, nr 11.

Ustawa – Prawo ochrony środowiska, red. M. Bar, J. Jendrośka, Wrocław 2001.

Wąsiewicz A., Prawa rzeczowe ograniczone, [w:] System prawa cywilnego, t. 2, red. J. Ignatowicz, Wrocław 1977.

Woś T., Wywłaszczanie nieruchomości i jej zwrot, Warszawa 2010.

Xavier F., La constitutionnalité conditionnée des servitudes administratives, „Actualité juridique. Droit administratif” 2012, No 23.

Zimmermann M., Polskie prawo wywłaszczeniowe, Lwów 1939.

https://www.rpo.gov.pl/pl/content/rzecznik-zlozyl-wniosek-do-trybunalu-konstytucyjnego-w-sprawie-terminu-ubiegania-sie-o-rekompensate (23.11.2017).

Skarga konstytucyjna RPO z dnia 7 stycznia 2016 r., http://trybunal.gov.pl/sprawy-w-trybunale/katalog/s/sk-3915/ (23.11.2017).

Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 24 lutego 2017 r., nr sprawy: IV.7002.55.2014.ZA, sygn. K 2/17, http://ipo.trybunal.gov.pl/ipo/Sprawa?&pokaz=dokumenty&sygnatura=K%202/17 (23.11.2017).

Pobierz

Opublikowane : 2019-09-13


Pawłowski, S. (2019). Charakter prawny ograniczeń sposobu korzystania z nieruchomości w związku z ochroną zasobów środowiska – refleksje na temat art. 129 Prawa ochrony środowiska. Opolskie Studia Administracyjno-Prawne, 16(1 (3), 185-198. https://doi.org/10.25167/osap.1155

Sławomir Pawłowski 
Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Prawa i Administracji  Polska


CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0



Prawa autorskie majątkowe do opublikowanych utworów ma Uniwersytet Opolski (do utworu zbiorowego) oraz poszczególni Autorzy (do poszczególnych części utworu zbiorowego, mających samodzielne znaczenie).
W Opolskich Studiach Administracyjno - Prawnych mogą być publikowane tylko utwory wcześniej nie rozpowszechnione.
Na podstawie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO") administratorem danych osobowych osób publikujących w Opolskich Studiach Administracyjnoprawnych (Wydawnictwo UO) jest Uniwersytet Opolski z siedzibą przy pl. Kopernika 11a, 45-040 Opole.