Odpowiedzialność prawna lekarza wydającego orzeczenie o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem za konsekwencje spowodowania wypadku przez kierującego, u którego wystąpiły objawy choroby w postaci utraty świadomości

Michał Najman

doi:10.25167/osap.5974

Published: 2025-12-31

Vol. 23 No. 2 (2025)

Legal liability of a doctor issuing a certificate of no contraindications to driving a vehicle for the consequences of causing an accident by a driver who has symptoms of an illness manifesting itself in loss of consciousness

Michał Najman

The Opole Studies in Administration and Law

Section: Articles

https://doi.org/10.25167/osap.5974

Abstract

Owning your own vehicle was a symbol of wealth and prestige just a decade ago. Today, motorization is essential for a significant portion of society. It increases quality of life
and earning potential. Recognizing the importance of owning a vehicle, the legislature allows people with disorders manifesting as loss of consciousness to drive. The aim of this article is to highlight a loophole in the law, which is the limited ability, or even nonexistent in many cases, to hold a doctor accountable for issuing a certificate stating that driving a vehicle is not contraindicated for a person who caused a car accident following a loss of consciousness while driving. The author asks whether it is possible to hold a doctor legally liable in this situation. The article analyzes the legal consequences of the discussed incident under civil and criminal law for the doctor, whose ruling was used to issue the driver’s driving license. The study utilizes dogmatic-legal, analytical (case study analysis), and psychological methods.
The study is of significant legal significance in terms of standardizing the application of the law to physicians who admit drivers with impairments manifesting as loss of consciousness to further stages of the driving license process, and in highlighting discrepancies in the scope of liability. The analysis indicates limited liability for physicians in this situation, thus limiting the ability of injured parties to pursue their rights. The entire study concludes with de lege ferenda proposals that could contribute to improving the existing legal framework.

Keywords:

driving license, liability, accident, ilness, lack of awareness

Download files

pdf (Język Polski)

Citation rules

Najman, M. (2025). Legal liability of a doctor issuing a certificate of no contraindications to driving a vehicle for the consequences of causing an accident by a driver who has symptoms of an illness manifesting itself in loss of consciousness. The Opole Studies in Administration and Law, 23(2). https://doi.org/10.25167/osap.5974

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

References

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061, 1237, 2025 r. poz. 769.
Google Scholar

Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1287, 1897, z 2025 r. poz. 769.
Google Scholar

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 383.
Google Scholar

Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i rzeczniku praw pacjenta t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 581.
Google Scholar

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami t.j. Dz.U.2024.1210.
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców, Dz.U. poz. 2503.
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1972 roku, sygn. V KRN 209/72, OSNKW 1972/10, poz. 158.
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 1974 r., sygn. V KR 81/74. Legalis nr 17801.
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1976 r., I KR 64/76. Legalis nr 19436.
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. IV KK 43/13. Lex nr 1318212.
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2017 roku, sygn. II KK 74/17. Lex nr 2342166.
Google Scholar

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2017 r., III KK 345/16. Legalis nr 1576676.
Google Scholar

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2019 roku, sygn. III KK 212/18. Legalis nr 1958779.
Google Scholar

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 18 października 2001 roku, sygn. II AKa 372/01.
Google Scholar

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20 marca 2003 r., II AKa 18/03, KZS 2003/7–8, poz. 69.
Google Scholar

Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 21 sierpnia 2013 roku, sygn. II AKa 231/13. Legalis nr 999549.
Google Scholar

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 marca 2015 roku, sygn. II SA/Ol 28/15. LEX nr 1805423.
Google Scholar

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 12 kwietnia 2016 roku, sygn. II AKa 48/16. Legalis nr 1482559.
Google Scholar

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2016 r., II AKa 355/15. Legalis nr 1544002.
Google Scholar

Annas George. 2008. Doctors, drugs, and driving—tort liability for patient-caused accidents. New England Journal of Medicine (5)359, 521–525. DOI: https://doi.org/10.1056/NEJMhle0802548
Google Scholar

Bielski Marek. 2005. Prawnokarne przypisanie skutku w postaci konkretnego narażenia na niebezpieczeństwo – uwagi na marginesie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 2004 r., V KK 37/04. Przegląd Sądowy 4, 119–133.
Google Scholar

Buchała Kazimierz. 1998. Niektóre problemy wykładni znamion przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Prokuratura i Prawo 11–12, 7–17.
Google Scholar

Buchała Kazimierz. 1997. Przestępstwa i wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji drogowej. Komentarz. Bydgoszcz: Branta.
Google Scholar

Cyprian Tadeusz. 1961. Odpowiedzialność karna za wypadki drogowe. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 23(3), 73–109.
Google Scholar

Filar Marian. 1999. Odpowiedzialność karna lekarza za zaniechanie udzielenia świadczenia zdrowotnego (nieudzielenie pomocy). Prawo i Medycyna 3, 33–45.
Google Scholar

Fiutak Agnieszka. 2010, Klasyfikacja błędów medycznych. Definicja błędu w sztuce. Medycyna Rodzinna 13(2), 50–55.
Google Scholar

Jaegermann Kazimierz, Marek Zdzisław, Baran Erazm. 1982. Błąd organizacyjny w służbie zdrowia. Archiwum Medycyny Sądowej 32, 3–8.
Google Scholar

Jusik Michalina. 2022. Zdarzenia komunikacyjne w świetle najważniejszych zadań zarządcy drogi – analiza istoty oraz zakresu odpowiedzialności odszkodowawczej. Zeszyt Prawniczy UAM 12, 71–81. DOI: https://doi.org/10.14746/zpuam.2022.12.6
Google Scholar

Kotowski Wojciech. 2006. Przestępstwa drogowe. Komentarz. Warszawa: C. H. Beck.
Google Scholar

Kowalska Dagmara. 2013. Lekarski obowiązek udzielenia pomocy i związana z nim odpowiedzialność karna za jego zaniechanie. Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM 3, 69–77.
Google Scholar

Kuś Artur, 2020. Administracyjne zatrzymanie prawa jazdy. Problem dualizmu postępowań administracyjnego i w sprawie wykroczeń w kontekście postępowania dowodowego. Studia Prawnicze KUL 3, 237–259. DOI: https://doi.org/10.31743/sp.6264
Google Scholar

Liszewska Agnieszka. 1998. Odpowiedzialność karna za błąd w sztuce lekarskiej. Kraków: Zakamycze.
Google Scholar

Majewski Jarosław. 1997. Prawnokarne przypisywanie skutku przy zaniechaniu. Zagadnienia węzłowe. Kraków: Księgarnia Akademicka,.
Google Scholar

Marek Zdzisław. 2007. Błąd medyczny. Odpowiedzialność etyczno-deontologiczna i prawna lekarza. Kraków Wydawnictwo Medyczne.
Google Scholar

Merecz-Kot Dorota. Waszkowska Małgorzata. Wężyk Agata. 2015. Stan psychiczny kierowców – sprawców wypadków drogowych. Medycyna Pracy 66(4), 525–538. DOI: https://doi.org/10.13075/mp.5893.00203
Google Scholar

Mitchell Edward. 1999. Madness and meta-responsibility: The culpable causation of mental disorder and the insanity defence. The Journal of Forensic Psychiatry 10(3), 597–622. DOI: https://doi.org/10.1080/09585189908402162
Google Scholar

Najman Michał. 2024. Prawne aspekty znaczenia badań lekarskich przy wydawaniu prawa jazdy osobom cierpiącym na choroby objawiające się utratą świadomości. Studia Administracji i Bezpieczeństwa 15, 219–232.
Google Scholar

Piech Karolina. 2021. Granice obowiązku gwaranta wykonującego zawód lekarza. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 83(3), 107–121. DOI: https://doi.org/10.14746/rpeis.2021.83.3.8
Google Scholar

Piech Karolina. 2020. Zaniechanie osoby trzeciej jako negatywna przesłanka obiektywnego przypisania skutku – na przykładzie odpowiedzialności karnej lekarza za błąd medyczny. Zeszyty Prawnicze 20(2), 141–162. DOI: https://doi.org/10.21697/zp.2020.20.2.08
Google Scholar

Pieszko Grzegorz, 2015. Społeczno-prawne aspekty penalizacji fałszowania dokumentów. Studia Prawnoustrojowe 29, 173–184.
Google Scholar

Puch Elżbieta. Nowak-Jaroszyk Monika. Swora-Cwynar Ewelina. 2020. Błąd medyczny w teorii i praktyce – przegląd najważniejszych zagadnień. Medycyna Pracy 71(5), 613–630. DOI: https://doi.org/10.13075/mp.5893.00988
Google Scholar

Rutkowski Stanisław. 1999. Wybrane zagadnienia z zakresu odpowiedzialności karnej lekarza. Prokuratura i Prawo 9, 71–91.
Google Scholar

Sadowska Monika. 2018. Zaniedbania podczas badania podmiotowego jako przesłanka odpowiedzialności za błąd diagnostyczny. Studia Iuridica Toruniensia 23, 271–290.
Google Scholar

Stefański Ryszard. 1999. Przestępstwa drogowe w nowym Kodeksie karnym. Warszawa: Wolter Kluwers.
Google Scholar

Siren Anu, Haustein Sonja. 2015. Driving licences and medical screening in old age: Review of literature and European licensing policies. Journal of Transport & Health 2(1), 68–78. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jth.2014.09.003
Google Scholar

Świątek Barbara. 2000. Błędy lekarskie w praktyce medyka sądowego. Prawo Medyczne 2(5), 39–47.
Google Scholar

Wróbel Andrzej. 2019. Glosa do postanowienia SN z 30 maja 2017 roku, IV KK 164/17. Przegląd Prawa i Administracji 116, 135–144. DOI: https://doi.org/10.19195/0137-1134.116.9
Google Scholar