Współistnienie bezpieczeństwa osobistego z prawem administracyjnym w dobie zagrożenia

Dominik Tyrawa

doi:10.25167/osap.5933

Opublikowane: 2025-12-31

Tom 23 Nr 2 (2025)

Współistnienie bezpieczeństwa osobistego z prawem administracyjnym w dobie zagrożenia

Dominik Tyrawa

Opolskie Studia Administracyjno-Prawne

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.25167/osap.5933

Abstrakt

Istotą prawa administracyjnego jest ciągła zmiana przepisów i norm z tego zakresu z powodu zmieniającej się rzeczywistości społecznej, społecznego otoczenia administracji i prawa administracyjnego. Niejednokrotnie zmiana ta motywowana jest poprawą skuteczności obowiązujących regulacji prawnych z racji poprawy bezpieczeństwa osobistego, co jest uzasadnione tym, że prawo administracyjne pełni służebną rolę w stosunku do człowieka. Celem artykułu jest wykazanie zależności zachodzących pomiędzy zmianą prawa administracyjnego a bezpieczeństwem osobistym adresatów tegoż prawa. Jako główną tezę artykułu należy wskazać twierdzenie, że nieprzemyślana, zbyt częsta zmiana przepisów i norm prawa administracyjnego może być zagrożeniem dla bezpieczeństwa osobistego. Pytanie badawcze sformułowane zostało następująco: Jak zniwelować zagrożenia dla bezpieczeństwa osobistego wynikające ze zmiany prawa administracyjnego? Badania zostały oparte na trzech wybranych obszarach badawczych: obszar odnoszący się do kazuistyki przepisów prawa administracyjnego, obszar proceduralny, związany z bezpieczeństwem prawnym, oraz obszar wykonywania zadań publicznych związanych z utrzymaniem dróg w kontekście ich dekategoryzacji. Wydaje się, że przeprowadzone badania mają istotne znaczenie nie tyle dla zmiany prawa administracyjnego, ile dla edukowania i informowania o tej zmianie. Główną metodą wykorzystaną w pracy jest metoda dogmatyczno-prawna i metoda analizy tekstu prawnego. Głównym wnioskiem opracowania jest postulat takiego informowania i edukowania o wprowadzanych zmianach, zarówno w kontekście osób stosujących prawo (urzędników), jak i osób, do których prawo to jest adresowane, wpływając na ich sytuację administracyjnoprawną, aby niwelować zagrożenia wynikające ze zbyt częstych, nieprzemyślanych i skomplikowanych zmian prawa administracyjnego.

Słowa kluczowe:

prawo administracyjne, bezpieczeństwo osobiste, zagrożenie, kazuistyka przepisów, bezpieczeństwo prawne, drogi publiczne

Pobierz pliki

pdf

Zasady cytowania

Tyrawa, D. (2025). Współistnienie bezpieczeństwa osobistego z prawem administracyjnym w dobie zagrożenia. Opolskie Studia Administracyjno-Prawne, 23(2). https://doi.org/10.25167/osap.5933

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Dz.U.nr 78, poz. 483 ze zm.
Google Scholar

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Dz.U. 2024, poz. 572.
Google Scholar

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Dz.U. 2024, poz. 320 ze zm.
Google Scholar

Wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2018 r., I OSK 127/17. Dostęp: 24 lipca 2025. LEX nr 2447126.
Google Scholar

Wyrok NSA z dnia 28 lutego 2025 r., III OSK 2341/23. Dostęp: 24 lipca 2025. LEX nr 3853199.
Google Scholar

Wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2025 r., III OSK 2675/23. Dostęp: 24 lipca 2025. LEX nr 3855862
Google Scholar

Wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2025 r., III OSK 2784/23. Dostęp: 24 lipca 2025. LEX nr 3855864.
Google Scholar

Postanowienie NSA w Warszawie z dnia 4 marca 2014 r., II GW 28/13. Dostęp: 24 lipca 2025. LEX nr 1450785.
Google Scholar

Postanowienie NSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2012 r., I OW 149/11 Dostęp: 24 lipca 2025. LEX nr 1122895.
Google Scholar

Baldwin, David A. 1997. The concept of security. Review of International Studies 23, 5–26. DOI: https://doi.org/10.1017/S0260210597000053
Google Scholar

Bernaciński, Łukasz. 2024. Wybrane zagadnienia w świetle doświadczeń przeciwdziałania COVID-19. Opolskie Studia Administracyjno-Prawne 22(2), 9–25. DOI: 10.25167/osap.5307. DOI: https://doi.org/10.25167/osap.5307
Google Scholar

Boć, Jan. 2011. Konstytucja a prawo administracyjne. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 2, 65–76.
Google Scholar

Boć, Jan. 2009. O bezpieczeństwie wewnętrznym. W: Bezpieczeństwo wewnętrzne w działaniach terenowej administracji publicznej, (red.) Andrzej Chajbowicz, Tadeusz Kocowski, 19–28. Wrocław: Kolonia Limited.
Google Scholar

Boć, Jan (red.). 2001. Prawo administracyjne. Wrocław: Kolonia Limited.
Google Scholar

Borkowski, Jan. 2000. Słownik terminów z zakresu psychologii dowodzenia i zarządzania, Warszawa: Akademia Obrony Narodowej.
Google Scholar

Borkowski, Janusz. 1977. Określenie administracji i prawa administracyjnego. W: System prawa administracyjnego, t. 1, (red.) Jerzy Starościak, 40–85. Wrocław–Warszawa–Kraków– Gdańsk: PWN.
Google Scholar

Chojnowski, Lech. 2015. Bezpieczeństwo. Zarys teorii, Słupsk: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pomorskiej.
Google Scholar

Chrościelewski, Wojciech. 2011. Z problematyki skuteczności norm prawa administracyjnego. Państwo i Prawo 4, 61–72.
Google Scholar

Czechowicz, Sebastian. 2020. Pojęcie bezpieczeństwa sanitarno-epidemiologicznego i jego konteksty prawne. Opolskie Studia Administracyjno-Prawne 18(3), 9–24. DOI: 10.25167/ osap.2586 DOI: https://doi.org/10.25167/osap.2586
Google Scholar

Czeszejko-Sochacki, Zdzisław. 1985. Minimum prawa – maksimum skuteczności, Warszawa: Książka i Wiedza.
Google Scholar

Domagała, Michał. 2013. Administracja publiczna – pojęcie. W: Leksykon administratywisty, (red.) Stanisław Wrzosek, Anna Haładyj, Michał Domagała, 20–23. Radom: Wyższa Szkoła Handlowa w Radomiu.
Google Scholar

Duniewska, Zofia. 2010. Prawo administracyjne – wprowadzenie. W: System prawa administracyjnego, t. 1: Instytucje prawa administracyjnego, (red.) Roman Hauser, Zbigniew Niewiadomski, Andrzej Wróbel, 61–198. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck.
Google Scholar

Fundowicz, Sławomir. 2017. Personalistyczna koncepcja administracji publicznej a bezdomność. Ekonomia Społeczna 2, 16–25.
Google Scholar

Fundowicz, Sławomir. 2019. Przedsiębiorca w świetle personalistycznej koncepcji administracji publicznej. Acta Universatis Wratislaviensis 3977, 146–156. https://doi.org/10.19195/0524-4544.329.12 DOI: https://doi.org/10.19195/0524-4544.329.12
Google Scholar

Fundowicz, Sławomir. 2021a. Służba publiczna w świetle personalistycznej koncepcji administracji publicznej. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G 1: 29–45, http://dx.doi.org/10.17951/g.2017.64.2.29. DOI: https://doi.org/10.17951/g.2017.64.2.29
Google Scholar

Fundowicz, Sławomir. 2021b. Zasada decentralizacji administracji publicznej w świetle personalistycznej koncepcji administracji publicznej i prawa administracyjnego. Roczniki Nauk Prawnych 3, 7–19, http:// doi.org/10.18290/rnp21313.1. DOI: https://doi.org/10.18290/rnp21313.1
Google Scholar

Gasper, Des. 2005. Securing Humanity – Situating „Human Security” as Concept and Discourse. Journal of Human Development 6(2), 221–245. DOI: https://doi.org/10.1080/14649880500120558
Google Scholar

Gasper, Des. 2007. Human Rights, Human Needs, Human Development, Human Security – Relationships between four international „human” discourses. Forum for Development Studies 1, 9–43. DOI: https://doi.org/10.1080/08039410.2007.9666364
Google Scholar

Haczkowska, Monika. 2021. Konstytucja w „czasach zarazy”, czyli o zaniechaniach organów władzy i ich konsekwencjach (skutkach) prawnych. Opolskie Studia Administracyjno-Prawne 19(1), 41–64. DOI: 10.25167/osap.3529
Google Scholar

Izdebski Hubert, Kulesza Michał. 2004. Administracja publiczna. Zagadnienia ogólne. Warszawa: Liber.
Google Scholar

Kaczmarek Julian, Łepkowski Wojciech, Zdrodowski Bogdan (red.). 2008. Słownik terminów z zakresu bezpieczeństwa narodowego. Warszawa: Akademia Obrony Narodowej.
Google Scholar

Kostrubiec, Jarosław, Karpiuk, Mirosław, Tyrawa, Dominik. 2024. The status of municipal government in the sphere of ecological security. Hungarian Journal of Legal Studies 65, 164–181, https://doi.org/10.1556/2052.2024.00510. DOI: https://doi.org/10.1556/2052.2024.00510
Google Scholar

Kość, Antoni. 2005. Podstawy filozofii prawa. Lublin: Petit s.c.
Google Scholar

Kruś, Maciej, Princ, Marcin. 2016. Problematyka zakresu zadań gminy w odniesieniu do obowiązku przejęcia byłych dróg krajowych. W: Prawne problemy samorządu terytorialnego z perspektywy 25-lecia jego funkcjonowania, (red.) Barbara Jaworska-Dębska, Rafał
Google Scholar

Budzisz, 205–218. Warszawa: C.H. Beck.
Google Scholar

Langrod, Jerzy Stefan. 2003. Instytucje prawa administracyjnego. Zarys części ogólnej. Reprint.
Google Scholar

Kraków: Zakamycze.
Google Scholar

Longchamps, Franciszek. 1964. O pojęciu stosunku prawnego w prawie administracyjnym. Acta Universitatis Wratislaviensis. Prawo XII 19, 39–64.
Google Scholar

Maslow Abraham. 2009. Motywacja i osobowość. Warszawa: PWN.
Google Scholar

Mincer, Małgorzata. 1983. Uznanie administracyjne. Toruń: Wydawnictwa UMK.
Google Scholar

Smoktunowicz, Eugeniusz. 1970. Analogia w prawie administracyjnym. Warszawa: PWN.
Google Scholar

Starościak, Jerzy (red.). 1965. Prawo administracyjne. Warszawa: PWN.
Google Scholar

Trivedi, Anjanaben J., Mehta, Amit. 2019. Maslow’s Hierarchy of Needs. Theory of Human
Google Scholar

Motivation. International Journal of Research in all Subjects in Multi Languages 7(6), 38–41.
Google Scholar

Tyrawa, Dominik. 2018. Gwarancje bezpieczeństwa osobistego w polskim administracyjnym prawie drogowym. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Google Scholar

Tyrawa, Dominik. 2022. O drogach niechcianych w związku z funkcjonalizmem dróg publicznych i procedurą kaskadową. Studia Prawnoustrojowe 3(57), 533–546, https://doi.org/10.31648/sp.7980. DOI: https://doi.org/10.31648/sp.7980
Google Scholar

Węgrzecki, Adam. 2010. Ontologiczne i aksjologiczne aspekty bezpieczeństwa. W: Bezpieczeństwo jako wartość, (red.) Iwona Pabisz-Zarębska, Joanna Szewczyk, 16–28. Kraków: Wyższa Szkoła Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego.
Google Scholar

Wiśniewski, Andrzej, Sleszyński, Dariusz. 1976. Koncepcja hierarchicznej struktury potrzeb w teorii Abrahama H. Maslowa. Studia Philosophiae Christianae 12: 191–199.
Google Scholar

Zięba, Ryszard. 1999. Instytucjonalizacja bezpieczeństwa europejskiego. Warszawa: Scholar.
Google Scholar

Zimmermann, Jan. 2013. Aksjomaty prawa administracyjnego. Warszawa: Wolters Kluwer Polska.
Google Scholar

Zimmermann, Marian. 2009. Pojęcie administracji publicznej a „swobodne uznanie”. Warszawa: Wolters Kluwer Polska.
Google Scholar

Żelasko-Makowska, Ewelina, Sołtysiak, Patrycja. 2023. Zagrożenie jako antonim bezpieczeństwa. Wybrane zagadnienia na tle rozważań doktrynalnych i regulacji Konstytucji RP. Zeszyty Prawnicze 4, 169–189. DOI 10.21697/zp.2023.23.4.07. DOI: https://doi.org/10.21697/zp.2023.23.4.07
Google Scholar

Żukowski, Lech Józef. 2017. Społeczna skuteczność prawa administracyjnego (zarys koncepcji). Państwo i Prawo 5, 95–108.
Google Scholar