Prawnokarne aspekty działania tzw. naturopatów. Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2023 r., sygn. III KK 461/22

Anna Marcinkowska

doi:10.25167/osap.6138

Opublikowane: 2026-06-30

Tom 24 Nr 1 (2026)

Prawnokarne aspekty działania tzw. naturopatów. Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2023 r., sygn. III KK 461/22

Anna Marcinkowska

Opolskie Studia Administracyjno-Prawne

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.25167/osap.6138

Abstrakt

W wyroku z dnia 24 sierpnia 2023 r. III KK 461/22 Sąd Najwyższy wypowiedział się co do związku przyczynowego między działaniem sprawcy, a skutkiem, gdy pokrzywdzony
korzystając z prawa do samostanowienia dobrowolnie zrezygnował z leczenia onkologicznego. W orzeczeniu tym przedstawiono szczegółowo kwestię samonarażenia się pokrzywdzonego oraz konsekwencje dotyczące odpowiedzialności karnej. Sąd Najwyższy słusznie uznał, że
skoro osoba pokrzywdzona odrzuciła świadomie i dobrowolnie leczenie konwencjonalne, to wyrażona wola powinna być podstawą oceny prawnokarnej przez sądy orzekające w sprawie w zakresie obiektywnego przypisania skutku. W komentarzu do tego wyroku ujęto poglądy
przedstawicieli doktryny odnośnie do świadomego samonarażenia się pokrzywdzonego. Następnie
poddano analizie kwestię samonarażenia w orzecznictwie. Oceniono pod względem prawnokarnym, przy zastosowaniu metody dogmatyczno-prawnej, działalność tak zwanych naturopatów oraz zaproponowano rozwiązania legislacyjne, które mogłyby ukrócić proceder udzielania przez nich porad medycznych, które są szkodliwe dla zdrowia i życia.

Pobierz pliki

pdf

Zasady cytowania

Marcinkowska, A. (2026). Prawnokarne aspekty działania tzw. naturopatów. Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2023 r., sygn. III KK 461/22. Opolskie Studia Administracyjno-Prawne, 24(1), 183–195. https://doi.org/10.25167/osap.6138

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1287 z późn. zm.
Google Scholar

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 383.
Google Scholar

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1251.
Google Scholar

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 146 z późn. zm.
Google Scholar

Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 799 z późn. zm.
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania, t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 227 z późn. zm.
Google Scholar

Ustawa z dnia 16 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. poz. 1291 z późn. zm.
Google Scholar

Ustawa z dnia 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych, Dz.U. poz. 1972 z późn. zm.
Google Scholar

Wyrok SN z 24 sierpnia 2023 r., III KK 461/22. Dostęp: 12.05.2025.OSNK 2023, nr 11–12, poz. 55.
Google Scholar

Wyrok SN z 22 maja 2019 r., V KK 227/18. Dostęp: 12.05.2025LEX nr 2681255.
Google Scholar

Postanowienie SN z 29 lutego 2024 r., V KK 255/23. Dostęp: 12.05.2025. LEX nr 3690827.
Google Scholar

Wyrok SN z 3 marca 2022 r., IV KK 320/20. Dostęp: 06.05.2025. LEX nr 3409145.
Google Scholar

Wyrok SN z 25 listopada 2021 r., IV KK 83/21. Dostęp: 06.05.2025. LEX nr 3391531.
Google Scholar

Wyrok SN z 06 czerwca 2024 r., III KK 568/23. Dostęp: 06.05.2025. www.sn.pl
Google Scholar

Wyrok SN z 8 lutego 2017 r., III KK 226/16. Dostęp: 06.05.2025. LEX nr 2224610.
Google Scholar

Wyrok SA w Katowicach z 6 grudnia 2022 r., II AKa 406/22. Dostęp: 06.05.2025. LEX
Google Scholar

nr 3616899.
Google Scholar

Wyrok SN z 28 kwietnia 2022 r., II KK 216/21. Dostęp: 06.05.2025. OSNK 2022, nr 9, poz. 33.
Google Scholar

Postanowienie SN z 19 października 2023 r., IV KK 400/23. Dostęp: 06.05.2025. LEX nr 3616901.
Google Scholar

Bednarek, Michalina. 2025. Kobieta zmarła na raka. Wcześniej „leczył” ją guru naturopatów, który kończył tylko gimnazjum. Dostęp: 12.02.2025.
Google Scholar

Bielski, Marek. 2005. Obiektywne przypisanie skutku przestępnego w przypadku kolizji odpowiedzialności za skutek. Państwo i Prawo 10: 75–89.
Google Scholar

Bojarski, Marek. 2008. Prawo karne – kontratyp ryzyka sportowego. Glosa do postanowienia SN z dnia 7 stycznia 2008 r., V KK 158/07. Orzecznictwo Sądów Polskich 11: 114–120.
Google Scholar

Buczek, Elżbieta. 2016. Komentarz do art. 58. W: Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Komentarz, (red.) Marcin Kopeć. Warszawa: Wolters Kluwer. LEX. Dostęp: 12.05.2025.
Google Scholar

Budyn-Kulik, Magdalena. 2017. Komentarz do art. 58, Komentarz do niektórych przepisów ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. W: Pozakodeksowe przestępstwa przeciwko zdrowiu. Komentarz, (red.) Marek Mozgawa. Warszawa: Wolters Kluwer Polska. Dostęp:
Google Scholar

10.2025.
Google Scholar

Chruścińska-Dragan, Monika. 2024. Prokuratury niechętnie ścigają uzdrowicieli. RPP chciałby móc skuteczniej karać, nie tylko szarlatanów. Dostęp: 12.02.2025.
Google Scholar

Dębski, Ryszard. 2016. W: Obiektywne oraz subiektywne przypisanie odpowiedzialności karnej, (red.) Jacek Giezek, Piotr Kardas, 213–241. Warszawa: Wolters Kluwer S.A.
Google Scholar

Janczura, Michał. 2025. Szarlatański patent. Nie jest lekarzem, tylko kapłanem. Chorych przyjmuje w świątyni. Dostęp: 06.06.2025.
Google Scholar

Kowalewska, Jolanta. 2025. Na prezesa Okręgowej Rady Lekarskiej w Szczecinie wylał się hejt. Dostęp: 5.03.2025.
Google Scholar

Najman, Michał. 2023. Optymalny poziom przestępczości w świetle celów polityki kryminalnej Problemy Prawa Karnego 7 (2): 1–14. https://doi.org/10.31261/PPK.2023.07.02.02.
Google Scholar

Namysłowska-Gabrysiak, Barbara. 2022. Komentarz do art. 58. W: Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Komentarz, (red.) Eleonora Zielińska. Warszawa: Wolters Kluwer. LEX. Dostęp: 12.05.2025.
Google Scholar

Sroka, Tomasz. 2013. Odpowiedzialność karna za niewłaściwe leczenie. Problematyka obiektywnego przypisania skutku. Warszawa 2013.
Google Scholar

Stawicka, Inga. 2015. Szarlatani w Internecie wciąż mają się dobrze – pomóc ma zmiana przepisów. https://www.prawo.pl/zdrowie/falszywi-lekarze-w-internecie-nowe-uprawnieniarzecznika-praw-pacjenta,531386.html. Dostęp: 12.05.2025.
Google Scholar

Rzecznik Praw Pacjenta. Fałszywe leki i terapie z Internetu są zagrożeniem dla bezpieczeństwa pacjentów. Dostęp: 12.05.2025.
Google Scholar