Prawne aspekty polityki zarządzania hałasem drogowym w Polsce

Urszula Kałłaur

doi:10.25167/osap.6156

Opublikowane: 2026-06-30

Tom 24 Nr 1 (2026)

Prawne aspekty polityki zarządzania hałasem drogowym w Polsce

Urszula Kałłaur

Opolskie Studia Administracyjno-Prawne

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.25167/osap.6156

Abstrakt

Na skutek intensywnej urbanizacji, która nastąpiła w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat, hałas stał się drugim, po zanieczyszczeniu powietrza, największym problemem
ekologicznym w skali globalnej. Głównym czynnikiem zagrażającym klimatowi akustycznemu w Polsce jest hałas drogowy. W artykule wykorzystano metody dogmatyczno-prawną i historyczno-opisową w celu omówienia i analizy polskiej polityki zarządzania hałasem drogowym, na którą składa się szereg aktów prawnych oraz planistycznych. Jako że kształt tej polityki nie jest ujęty całościowo w żadnym akcie, zebranie i opisanie jej w jednym miejscu oraz dokonanie jej analizy i oceny może być użyteczne dla dalszej dyskusji o efektywności dostępnych rozwiązań ograniczania
tego rodzaju emisji. Tezą pracy jest, że w obecnej formie polska polityka zarządzania hałasem nie posiada wystarczających narzędzi, by ograniczać poziomy hałasu. Kompetencje poszczególnych organów administracji publicznej omawiane w pracy wskazują, że obecnie polska polityka zarządzania hałasem koncentruje się wokół monitoringu i agregowania danych o hałasie, a nie
podejmowania działań służących jego redukcji. Jako najważniejsze wady obecnego systemu wskazuje się w szczególności zdecydowanie zawyżone względem norm WHO dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku, brak mechanizmu wyciągania konsekwencji z pomijania rekomendacji wojewódzkich programów ochrony przed hałasem oraz brak kompetencji miast do ustalania wiążących programów ochrony przed hałasem. Pracę podsumowuje wniosek, że słabość polskiej polityki zarządzania hałasem drogowym odzwierciedla poziom polityki unijnej w tym zakresie oraz że bez zmiany Dyrektywy 2002/49/WE trudno będzie spełnić założenia Europejskiego Zielonego Ładu dotyczące redukcji poziomów hałasu o 30% w stosunku do poziomu z 2017 r.

Pobierz pliki

pdf

Zasady cytowania

Kałłaur, U. (2026). Prawne aspekty polityki zarządzania hałasem drogowym w Polsce. Opolskie Studia Administracyjno-Prawne, 24(1), 43–62. https://doi.org/10.25167/osap.6156

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/591 z dnia 6 kwietnia 2022 r. w sprawie ogólnego unijnego programu działań w zakresie środowiska do 2030 r.
Google Scholar

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4.11.1950 r. Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Dz.U. Nr 178, poz. 1841.
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 112.
Google Scholar

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 540/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie poziomu dźwięku pojazdów silnikowych i zamiennych układów tłumiących oraz zmieniające dyrektywę 2007/46/WE i uchylające dyrektywę 70/157/EWG.
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 26 lipca 2021 r. w sprawie programu ochrony środowiska przed hałasem. t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 271.
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 1 lipca 2021 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych ujętych na strategicznych mapach hałasu, sposobu ich prezentacji i formy ich przekazywania. Dz.U. z 2021 poz. 1325.
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 26 lipca 2021 r. w sprawie programu ochrony środowiska przed hałasem. t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 271.
Google Scholar

Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska. t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 425.
Google Scholar

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska. (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 647).
Google Scholar

Dyrektywa 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 czerwca 2002 r. odnosząca się do oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku. Dz.U. UE L 189 z 2002 r., z późn. zm.
Google Scholar

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska, tj. Dz.U. poz. 2087.
Google Scholar

Wyrok TSUE z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt C-602/21, Komisja p. Polsce.
Google Scholar

Wyrok NSA z 19.08.2010 r., II OSK 1159/10, LEX nr 746413.
Google Scholar

Wyrok ETPC z 22.11.2011 r., 24202/10, Zammit Maempel v. Malta, Lex nr 1056543.
Google Scholar

Kancelaria Sejmu, Biuro Komisji Sejmowych, Pełny zapis prac podkomisji stałej do spraw zdrowia publicznego (nr 13) z dnia 6 marca 2025 r. (dostęp: 20.02.2026).
Google Scholar

Bar, Magdalena. 2001. Komentarz do art. 17. W: Ustawa – Prawo ochrony środowiska. Komentarz, (red.) Jerzy Jendrośka, Wrocław: Centrum Prawa Ekologicznego.
Google Scholar

Ciechanowicz-McLean, Janina. 2009. Prawo i polityka ochrony środowiska. Warszawa: Wolters Kluwer.
Google Scholar

Gardziejczyk, Władysław. 2015. Wybrane problemy ochrony przed hałasem drogowym. Inżynieria Ekologiczna, 45, 82–88.
Google Scholar

Gruszecki, Krzysztof. 2025. Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa: Wolters Kluwer,
Google Scholar

wydanie elektroniczne LEX. Dostęp: 26.04.2026.
Google Scholar

Hausner, Jerzy. 2007. Politics vs. public policy. Journal of Public Governance 1(1), 43–60.
Google Scholar

Jendrośka, Jerzy, Magdalena Bar. 2008. Czynniki wpływające na implementację wspólnotowego prawa ochrony środowiska w Polsce. W: Wspólnotowe prawo ochrony środowiska i jego implementacja w Polsce trzy lata po akcesji, (red.) Jerzy Jendrośka, Magdalena
Google Scholar

Bar, 47–68. Wrocław: Centrum Prawa Ekologicznego.
Google Scholar

Kalda, Galyna. 2020. Ochrona przed hałasem, Rzeszów: Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej.
Google Scholar

Korzeniowski, Piotr. 2012. Bezpieczeństwo ekologiczne jako instytucja prawna ochrony środowiska.
Google Scholar

Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Google Scholar

Kistowski, Mariusz. 2010. Bierna ochrona krajobrazu jako podstawa utrzymania korzystnych warunków życia człowieka. Przegląd Przyrodniczy XXI 1, 18–30.
Google Scholar

Paczuski, Ryszard. 1994. Prawo ochrony środowiska. Bydgoszcz: Oficyna Wydawnicza Branta.
Google Scholar

Partyk, Aleksandra. 2023. Polska źle walczy z hałasem. Omówienie wyroku TS z dnia 20 kwietnia 2023 r., C-602/21 (Komisja p. Polsce). Wydanie elektroniczne LEX. Dostęp: 26.04.2026.
Google Scholar

Poniatowski, Piotr. 2021. (Nie)wystarczające środki ochrony prawnej przysługujące osobom narażonym na ponadnormatywny hałas drogowy. Transformacje Prawa Prywatnego, 3: 49–83.
Google Scholar

Poniatowski, Piotr. 2022. Dopuszczalne poziomy hałasu drogowego – kilka uwag o pozornej ochronie akustycznej. Palestra 6: 67–84.
Google Scholar

Szruba, Maria. 2020. Ochrona przed hałasem komunikacyjnym. Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 5: 74–82.
Google Scholar

Stelmasiak, Jerzy. 2014. Bezpieczeństwo ekologiczne. W: Podstawowe płaszczyzny zagrożeń bezpieczeństwa wewnętrznego: aspekty materialnoprawne, (red.) Marian Zdyb, Jerzy Stelmasiak, Kamil Sikora, 152–160. Warszawa: Wolters Kluwer.
Google Scholar

Strategiczna Mapa Hałasu dla Miasta Gdańska 2022–2027. Gdańsk.pl. Dostęp: 28.05.2025.
Google Scholar

https://www.gdansk.pl/zielony-gdansk/portal-mapy-akustycznej-gdanska-2022-2027,a, 255680.
Google Scholar

Strategiczna Mapa Hałasu dla Miasta Krakowa 2022–2027. Urząd Miasta Krakowa. Dostęp:
Google Scholar

05.2025. https://msip.um.krakow.pl/kompozycje/?config=config_halas_22.json.
Google Scholar

Strategiczna Mapa Hałasu dla m.st. Warszawy 2022–2027. Urząd m. st. Warszawy. Dostęp:
Google Scholar

05.2025. https://mapa.um.warszawa.pl/mapaApp1/mapa?service=mapa_akustyczna.
Google Scholar

Komisja Europejska 2021. Droga do zdrowej planety dla wszystkich. Plan działania UE na rzecz eliminacji zanieczyszczeń wody, powietrza i gleby, COM (2021), Bruksela.
Google Scholar

Główny Inspektor Ochrony Środowiska. Brak roku publikacji. Raport o stanie akustycznym środowiska w Polsce na podstawie wyników realizacji strategicznych map hałasu – wyniki IV rundy mapowania.
Google Scholar

Główny Inspektor Ochrony Środowiska. Brak roku publikacji. Raport o stanie akustycznym środowiska na podstawie wyników realizacji map akustycznych z II rundy mapowania.
Google Scholar

Centrum Badań Marketingowych INDICATOR. 2024. Badanie świadomości i zachowań ekologicznych mieszkańców Polski 2024: Raport z badania trackingowego.
Google Scholar

European Environment Agency, Environmental noise in Europe 2025 (2025) (EEA Report No. 05/2025), Publications Office of the European Union. Dostęp: 15.02.2026. https://www.eea.europa.eu/en/analysis/publications/environmental-noise-in-europe-2025.
Google Scholar

Komisja Europejska. 2023. Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady z wykonania dyrektywy w sprawie hałasu w środowisku zgodnie z art. 11 dyrektywy 2002/49/WE (COM(2023), Wydawnictwo internetowe EUR-Lex.
Google Scholar