Instytucjonalne ramy suwerenności: Dychotomia ustrojowa Republiki Kosowa na tle postulatów narodowych kosowskich Albańczyków

Szymon Mackiewicz

doi:10.25167/osap.6169

Opublikowane: 2026-06-30

Tom 24 Nr 1 (2026)

Instytucjonalne ramy suwerenności: Dychotomia ustrojowa Republiki Kosowa na tle postulatów narodowych kosowskich Albańczyków

Szymon Mackiewicz

Opolskie Studia Administracyjno-Prawne

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.25167/osap.6169

Abstrakt

Celem artykułu jest analiza ustroju politycznego Republiki Kosowa w świetle napięcia pomiędzy wymogami społeczności międzynarodowej a lokalnymi aspiracjami narodowymi. Teza badawcza sprowadza się do pytania, czy słabość instytucjonalna Kosowa wynika z faktu, że organizacje międzynarodowe implementują tam wizję wieloetnicznego państwa, która strukturalnie kłóci się z wolą demokratycznej albańskiej większości. W związku z tym postawiono pytania badawcze dotyczące dychotomii między narzuconymi z zewnątrz ramami formalno-prawnymi a dążeniami kosowskich Albańczyków do budowy homogenicznego państwa narodowego. Z perspektywy nauk prawnych podjęta tematyka jest wysoce istotna ze względu na bezprecedensowy wpływ prawa międzynarodowego na krajowy porządek prawny oraz funkcjonowanie państwa jako sui generis „protektoratu międzynarodowego”. W opracowaniu zastosowano metodę historyczną w celu omówienia ewolucji państwowości, dogmatyczno-prawną poprzez analizę Konstytucji z 2008 r. i aktów prawa międzynarodowego, a także ujęcie teoretycznoprawne w oparciu o koncepcję polityczności i suwerenności Carla Schmitta oraz demokracji konsocjonalnej Arenda Lijpharta. Przeprowadzone badania wykazują, że narzucona koncepcja wieloetniczności i „pozytywnej dyskryminacji” wywołuje chroniczny paraliż decyzyjny. W ujęciu schmittowskim państwo kosowskie zostało pozbawione autentycznej decyzyjności na rzecz podmiotów międzynarodowych. Wnioski wskazują, że obecny kryzys oraz opór polityczny stanowią próbę restytucji pełnej suwerenności i podmiotowości przeciwko zewnętrznym ramom prawnym.

Słowa kluczowe:

Republika Kosowa, suwerenność, prawo międzynarodowe, ustrój polityczny, Carl Schmitt

Pobierz pliki

pdf

Zasady cytowania

Mackiewicz, S. (2026). Instytucjonalne ramy suwerenności: Dychotomia ustrojowa Republiki Kosowa na tle postulatów narodowych kosowskich Albańczyków. Opolskie Studia Administracyjno-Prawne, 24(1), 101–114. https://doi.org/10.25167/osap.6169

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Constitution of the Socialist Federal Republic of Yugoslavia, 21 February 1974, OfficialGazette of the Socialist Federal Republic of Yugoslavia, No. 9/74. https://www.yuhistorija.com/serbian/doc/Ustav_SFRJ_iz_1974.pdf.
Google Scholar

Constitution of the Republic of Kosovo, 9 April 2008, Official Gazette of the Republic of Kosovo, No. 25/2008. https://www.kuvendikosoves.org/Uploads/Data/Files/5/ConstitutionoftheRepublicofKosovovithamend.I-XXV_rwWEfAUpgP.pdf.
Google Scholar

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.).
Google Scholar

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych otwarty do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167).
Google Scholar

Resolution 1244 adopted by the Security Council at its 4011th meeting, 10 June 1999, Official Records of the Security Council, S/RES/1244 (1999). https://docs.un.org/en/S/ res/1244(1999).
Google Scholar

Report of the Secretary-General on the United Nations Interim Administration Mission in Kosovo, 12 July 1999, United Nations Security Council Official Documents, S/1999/779. https://docs.un.org/en/S/1999/779.
Google Scholar

Kosovo Declaration of Independence, 17 February 2008, Kosovo Official Gazette, No. 0/2008. https://www.refworld.org/legal/legislation/natlegbod/2008/en/56552.
Google Scholar

Comprehensive Proposal for the Kosovo Status Settlement, 26 March 2007, United Nations Security Council Official Documents, S/2007/168/Add.1, https://docs.un.org/en/S/2007/168/Add.1.
Google Scholar

European Commission Press Release, Serbia and Kosovo: historic agreement paves the way for decisive progress in their EU perspectives, 22 April 2013, European Commission
Google Scholar

Press Corner, IP/13/347. https://ec.europa.eu/commission/presscorner/api/files/document/ print/hr/ip_13_347/.
Google Scholar

Draft report on the 2025 Commission report on Kosovo, 15 January 2025, European Parliament Official Documents, 2025/2252(INI). https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/AFET-PR-784231_EN.pdf.
Google Scholar

Accordance with International Law of the Unilateral Declaration of Independence in Respect of Kosovo (Advisory Opinion), 22 July 2010, ICJ Reports 2010, p. 403.
Google Scholar

Beha, Adem. 2024. Constitution-making and statebuilding in Kosovo: we (you) the people. Peacebuilding 12(2): 186–206. https://doi.org/10.1080/21647259.2023.2217575.
Google Scholar

Bokshi, Bardh. 2025. Legalisation of Popular Constituent Power in Kosovo: Can Fundamentally Important Amendments Be Subject to Legalised Popular Approval?, Ljubljana Law Review 85(1): 35–48. https://doi.org/10.51940/2025.1.35-48.
Google Scholar

Chmielecki, Jan Zygmunt. 2025. Carl Schmitt wobec Ligi Narodów. Wrocławskie Studia Erazmiańskie (19): 280–305. https:/doi.org/10.34616/151718.
Google Scholar

Czekalski, Tadeusz. 2013. Problem Kosowa w albańskiej polityce zagranicznej (1991–1999). W: Bałkany zachodnie między przeszłością a przyszłością, (red.) Paweł Chmielewski, Sławomira Lucjana Szczesio, 411–422. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Google Scholar

Domachowska, Agata. 2026. Kosowo: w stronę kolejnego kryzysu politycznego. Komentarze
Google Scholar

IEŚ (1556): 1–3.
Google Scholar

Dróżdż, Dominika. 2013. Interwencja humanitarna NATO w Kosowie – na drodze do wykształcenia normy prawnej. W: Bałkany zachodnie między przeszłością a przyszłością,
Google Scholar

(red.) Paweł Chmielewski, Sławomira Lucjana Szczesio, 317–326. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Google Scholar

Gibas-Krzak, Danuta. 2013. Terroryzm islamski na Bałkanach Zachodnich jako konsekwencja rozpadu Jugosławii w świetle badań naukowców bałkańskich oraz zachodnich. Zarys problemu. W: Bałkany zachodnie między przeszłością a przyszłością, (red.) Paweł
Google Scholar

Chmielewski, Sławomira Lucjana Szczesio, 277–298. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Google Scholar

Gruda, Përparim. 2023. European Integration of Kosovo: Analysis of the Kosova Constitutional Provisions that Require Harmonization with EU Law. Baltic Journal of Law & Politics 16(2): 82–97. https://doi.org/10.2478/bjlp-2023-0014.
Google Scholar

de Hert, Paul, Korenica, Fisnik. 2016. The New Kosovo Constitution and Its Relationship with the European Convention on Human Rights: Constitutionalization „Without” Ratification in Post-Conflict Societies. Zeitschrift für ausländisches öffentliches Recht und
Google Scholar

Völkerrecht (76): 143–166. https://www.zaoerv.de/76_2016/76_2016_1_a_143_166.pdf.
Google Scholar

Jelonek, Adam. 2005. Kryzys konsocjonalnej demokracji. Studium przypadku. Studia Socjologiczne 1(176): 93–116.
Google Scholar

Meller, Arkadiusz. 2010. Aktualność Carla Schmitta. Dialogi Polityczne 13: 437–443. https://doi.org/10.12775/DP.2010.031.
Google Scholar

Neu, Alexander S. 2005. Die Zukunft des Kosovo: Ein völker- und verfassungsrechtlicher Blick. Osteuropa 55(9): 35–59. https://www.jstor.org/stable/44933015.
Google Scholar

Pacuła, Przemysław. 2012. Kosowo: problemy teraźniejszości, wyzwania przyszłości. Bezpieczeństwo Narodowe II(22): 111–123.
Google Scholar

Rajczyk, Robert. 2016. Ustrój konstytucyjny Republiki Kosowa. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Google Scholar

Rogel, Carole. 2003. Kosovo: Where It All Began, International Journal of Politics, Culture and Society 17(1): 167–182. https://doi.org/10.1023/A:1025397128633.
Google Scholar

Schmitt, Carl. 2000. Teologia polityczna i inne pisma. Kraków: Znak.
Google Scholar

Stryczula, Mateusz. 2013. Granice cywilizacyjne jako czynnik determinujący rozpad SFRJ. W: Bałkany zachodnie między przeszłością a przyszłością, (red.) Paweł Chmielewski,
Google Scholar

Sławomira Lucjana Szczesio, 97–104. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Google Scholar

Szczepańsk, Wojciech. 2014. Dialog Belgrad – Prisztina: wyzwanie na drodze integracji Serbii i Kosowa z UE. W: Bałkany w XXI wieku Problemy konsolidacji i integracji, (red.) Marko
Google Scholar

Babić, Iwona Jakimowicz-Ostrowska, 151–164. Warszawa: Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytet Warszawski.
Google Scholar

Zając, Patrycja. 2013. Społeczna konstrukcja niepodległości Kosowa. W: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych, t. 8, (red.) Marek Pietraś, 95–116. Lublin: OL-PAN.
Google Scholar

Wąsowicz, Marek. 2025. Ewolucja podstawowych modeli ustrojowych od schyłku XVIII do końca XX wieku – cechy i przykłady. W: Ewolucja ustrojów państwowych i instytucji prawnych, (red.) Marek Wąsowicz, 99–105. Warszawa: Wolters Kluwer.
Google Scholar

Bertelsmann Stiftung Digital Archive, BTI 2024-RKS, vol. 1. BTI 2024 Country Report Kosovo. https://bti-project.org/en/reports/country-report/RKS. Dostęp: 17.03.2026.
Google Scholar