Tourismification of the housing resources of historical inner cities. The case of Krakow


Abstrakt

Będąca dotychczas domeną badań nad turystyką „turystyfikacja” (ang. ugruntowany termin tourismification) staje sią coraz częściej obecna w studiach miejskich. Jakkolwiek nadal przeważa różnorodny empiryczny opis zjawiska i procesów turystyfikacji, można wyróżnić etapy rozwoju badań nad nimi. Współczesna debata ogniskuje się wokół odczuwanych skutków i eksternalizacji nowej (w formach i zasięgu) turystyki w mieście. Przedmiotem szczególnej uwagi jest w niej turystyfikacja zasobów mieszkaniowych, która – jak pokazano na przykładzie śródmiejskiej dzielnicy Krakowa – w sposób widzialny i niewidzialny je przeobraża, a zasięg przestrzenny tych zmian rośnie horyzontalnie i wertykalnie. Zmiany te przebiegają według różnych sekwencji i mechanizmów. Pomimo kontekstowości turystyfikacji i różnej podatności na nią środowisk miejskich dla wielu, zwłaszcza miast historycznych, wyzwania związane ze skutkami turystyfikacji stanowią signum tempori drugiej dekady XXI wieku. Jednocześnie turystyfikacja może być ujmowana jako przyczyna, narzędzie lub skutek różnych sprzęgniętych ze sobą procesów obserwowanych we współczesnych miastach.


Słowa kluczowe

turystyfikacja, zasoby mieszkaniowe, turystyka miejska, historyczne centrum miasta, studia miejskie

AIRDNA: Airbnb dataset from Krakow. Access: 28.05.2019. https://www.airdna.com/

Cazes, Georges and Françoise Potier. 1996. Le tourisme urbain. Paris, France: Presses universitaires de France.

Colomb, Claire and Johannes Novy, eds. 2016. Protest and resistance in the tourist city. London: Routledge.

Dewailly, Jean-Michael and Émile Flament. 1993. Géographie du tourisme et des loisirs. Dossiers des Images

Economiques du Monde. Paris: SEDES.

Dumbrovská, Veronika. 2017. Urban tourism development in Prague: from tourist mecca to tourist ghetto. In:

Tourism in the City, eds. Bellini Nicola, Pasquinelli Cecilia, 275–283. Switzerland: Springer.

Dumbrovská, Veronika and Dana Fialová. 2014. Tourist intensity in capital cities in Central Europe: comparative analysis of tourism in Prague, Vienna and Budapest. Czech Journal of Tourism, 3(1), 5–26.

Dziegieć, Elżbieta. 1995. Urbanizacja turystyczna terenów wiejskich w Polsce. Acta Universitatis Lodziensis.

Turyzm, 5 (1), 5–51.

Ewidencja obiektów hotelarskich w województwie małopolskim. Access: 15.12.2018. https://bip.malopolska.pl

Freytag, Tim and Michael Bauder. 2018. Bottom-up touristification and urban transformations in Paris.

Tourism Geographies, 20(3), 443–460.

Ganzaroli, Andrea, Ivan De Noni and Peter van Baalen. 2017. Vicious advice: Analyzing the impact of TripAdvisor on the quality of restaurants as part of the cultural heritage of Venice. Tourism Management,

, 501–510.

Gotham, Kevin Fox. 2005. Tourism gentrification: The case of New Orleans’ Vieux Carré (French Quarter).

Urban Studies, 42(7), 1099–1121.

Górka, Zygmunt. 2004a. Krakowska dzielnica staromiejska w dobie społeczno-ekonomicznych przemian Polski

na przełomie XX i XXI wieku. Kraków: Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ.

Górka, Zygmunt. 2004b. Przemiany śródmieść miast polskich w dobie transformacji. In: Przemiany struktury

przestrzennej miast w sferze funkcjonalnej i społecznej, ed. Słodczyk Janusz, 79–85, Opole: WUO.

Gravari-Barbas, Maria and Sandra Guinand, eds. 2017. Tourism and gentrification in contemporary metropolises: International perspectives. New York: Taylor & Francis.

Gravari-Barbas, Maria. 2017. Super-gentrification and hyper-tourismification in Le Marais, Paris. In: Tourism

and gentrification in contemporary metropolises: International perspectives, eds. Gravari-Barbas Maria,

Guinand Sandra, 299–328. New York: Taylor & Francis.

Gravari-Barbas, Maria. 2018. Tourism as a heritage producing machine. Tourism Management Perspectives,

, 173–176.

Grochowski, Mirosław. 2015. Polityka miejska a ewolucja struktury funkcjonalno-przestrzennej miasta –

przypadek Warszawy. Prace i Studia Geograficzne, 60, 127–138.

Harvey, David.1989. From managerialism to entrepreneurialism: The transformation in urban governance

in late capitalism. Geografiska Annaler, 71B, 3–17.

Hoffman, Lily M., Susan S. Fainstein and Dennis R. Judd, eds. 2003. Cities and visitors. Regulating people,

markets and city space. Oxford: Blackwell.

Hoffman, Lily M. and Jiri Musil. 2009. Prague, tourism and the post-industrial city. A Great Cities Institute

Working Papers.

Jansen-Verbeke, Miriam. 1998. Tourismification of historical cities. Annals of Tourism Research, 25(3),

–742.

Jansen-Verbeke, Miriam. 2007. Cultural resources and the tourismification of territories. The tourism research agenda: navigating with a compass. Acta Turistica Nova, 1(1), 21–41.

Jansen-Verbeke, Myriam and Jean-Michel Dewailly. 1999. Guest editorial: Geography and tourismification.

Tourism Geographies, 1(1), 3–6.

Judd, Dennis R. 1999. Constructing the tourist bubble. In: The tourist city, eds. Judd Dennis, Fainstein Susan,

–53. New Haven, CT: Yale University Press.

Kádár, Bálint. 2018. Hotel development through centralized to liberalized planning procedures: Prague lost

in transition. Tourism Geographies, 20(3), 461–480.

Karwińska, Anna and Michał Kudłacz. 2017. Obszary ryzyka we współczesnych miastach w Polsce. Studia

Miejskie, 25, 9–29.

Koens, Ko, Albert Postma and Bernadett Papp. 2018. Is overtourism overused? Understanding the impact

of tourism in a city context. Sustainability, 10(12), 4384.

Kowalczyk-Anioł, Joanna. 2015. Syndrom wenecki. Dysfunkcje współczesnej turystyki w miastach cennych

kulturowo. In: Przestrzeń w turystyce. Znaczenie i wykorzystanie, eds. Durydiwka Małgorzata, Duda-

-Gromada Katarzyna, 451–464. Warszawa: WGiSR UW.

Kowalczyk-Anioł, Joanna. 2018. Koncepcja gentryfikacji turystycznej i jej współczesne rozumienie. Prace

Geograficzne, 154, 35–54.

Kowalczyk-Anioł, Joanna. 2019a. Hipertrofia turystyki miejskiej - geneza i istota zjawiska. Konwersatorium

Wiedzy o Mieście, 4, 7–17.

Kowalczyk-Anioł, Joanna. 2019b. Urban tourism hypertrophy as a challenge for urban resilience (paper

presented during IGU Urban Commission Meeting Luxembourg: Urban Challenges in a complex World,

th-9th August 2019). https://www.unil.ch/igu-urban/home/menuinst/meetings/2019-luxembourg.html

Krakowski Rynek Nieruchomości 2017. 2018. Kraków: UMK. Accessed: 28.05.2019. https://www.bip.krakow.pl/

Krakowski Rynek Nieruchomości 2018. 2019. Kraków: UMK. Accessed: 28.05.2019. https://www.bip.krakow.pl/

Kruczek, Zygmunt. 2018. Turyści vs. mieszkańcy. Wpływ nadmiernej frekwencji turystów na proces gentryfikacji miast historycznych na przykładzie Krakowa. Turystyka Kulturowa, 3, 29–41.

Kubicki, Paweł. 2017. Wpływ studentyfikacji i turystyfikacji na społeczno-kulturową przestrzeń miasta.

Miasto. Pamięć i Przyszłość: Wrocławski Rocznik Samorządowy, 2, 63–73.

Kurek, Sławomir and Mirosław Wójtowicz. 2018. Reurbanisation in a post-socialist city: spatial differentiation

of the population in the Kraków area (Poland). Geographia Polonica. 91(4), 449–468.

Kurek, Włodzimierz and Mirosław Mika. Eds. 2008. Waloryzacja przestrzeni miejskiej Krakowa dla potrzeb

turystyki. Raport końcowy. Kraków: IGiGP UJ.

Liu, Rui. 2015. A review on overseas and Chinese studies on tourismification. Tourism Tribune, 30(2),

–117.

Majewska, Justyna, Tomasz Napierała and Maciej Adamiak. 2016. Wykorzystanie nowych technologii i informacji do opisu przestrzeni turystycznej. Folia Turistica, 41, 309–339.

Matoga, Łukasz and Aneta Pawłowska. 2018. Off-the-beaten-track tourism: a new trend in the tourism

development in historical European cities. A case study of the city of Krakow, Poland. Current Issues in

Tourism, 21(14), 1644–1669.

Mika, Mirosław. Ed. 2011, Kraków jako ośrodek turystyczny, Kraków: IGiGP UJ.

Novy, Johannes. 2019. Urban tourism as a bone of contention: four explanatory hypotheses and a caveat.

International Journal of Tourism Cities, 5, 63–74.

Novy, Johannes and Claire Colomb. 2019. Urban Tourism as a Source of Contention and Social Mobilisations:

A Critical Review. Tourism Planning & Development, 16(4), 358–375.

Pawlusiński, Robert. 2017. Ekonomia współdzielenia: istota zjawiska oraz wyzwania dla sektora turystyki

w miastach. In: Człowiek i jego działania: spojrzenie geografa: prace dedykowane Profesorowi Włodzimierzowi Kurkowi, eds. Drewnik Marek, Mika Mirosław, 179–191. Kraków: IGiGP UJ.

Pawlusiński, Robert and Magdalena Kubal. 2016. The Development of Hospitality Industry in Krakow: Historical Perspective. In: Tourism and Hospitality Management, eds. Kozak Metin, Kozak Nazmi, 159–171.

Emerald Group Publishing.

Plichta, Grażyna. 2018. The Problem of Short-term Rental as a Manifestation of the Overtourism Effect on

the Housing Market in the Historical City of Krakow. Świat Nieruchomości, 4 (106), 57–64.

Pinkster, Fenne M. and Willem R. Boterman. 2017. When the spell is broken: Gentrification, urban tourism

and privileged discontent in the Amsterdam canal district. Cultural Geographies, 24(3), 457–472.

Romańczyk, Katarzyna. 2018. Pułapki rewitalizacji. Przypadek Krakowa. Studia Regionalne i Lokalne,

(74), 5–25.

Russo, Antonio Paolo. 2002. The ‘vicious circle’ of tourism development in heritage cities. Annals of Tourism

Research, 29(1), 165–182.

Russo, Antonio Paolo and Alessandro Scarnato. 2018. “Barcelona in common”: A new urban regime for the

st-century tourist city? Journal of Urban Affairs, 40(4), 455–474.

Salazar, Noel B. 2009. Imaged or imagined? Cultural representations and the “tourismification” of peoples

and places. Cahiers d’études africaines, 49(193–194), 49–71.

Sequera, Jorge and Jordi Nofre. 2018. Shaken, not stirred: New debates on touristification and the limits of

gentrification. City, 22(5–6), 843–855.

Seweryn, Renata et al. 2017. Wpływ ekonomiczny turystyki na gospodarkę Krakowa. Kraków: Małopolska

Organizacja Turystyczna.

Sikora-Fernandez, Dorota. 2018. Rola zasobów mieszkaniowych w kształtowaniu kapitału terytorialnego.

Studia KPZK, 184, 265–274.

Sýkora, Luděk. 1999. Changes in the internal spatial structure of post-communist Prague. GeoJournal,

(1), 79–89.

Tracz, Mariola and Marcin Semczuk. 2018. Wpływ turystyki na zmianę funkcji przestrzeni miejskiej na

przykładzie Krakowa. Biuletyn KPZK, 272–284.

Wang, Ning. 2000. Tourism and modernity: A sociological analysis. Oxford: Pergamon.

Węcławowicz, Grzegorz. 2016. Urban development in Poland, from the socialist city to the post-socialist and

neoliberal city. Artificial Towns in the 21st Century. In: Social Polarisation in the New Town Regions of

East-Central Europe. Budapest: Institute for Sociology. Centre for Social Sciences Hungarian Academy

of Sciences, 65–82.

Wöhler, Karlheinz. 2011. Touristifizierung von Räumen. Kulturwissenschaftliche und soziologische Studien

zur Konstruktion von Räumen [Touristification of spaces. Cultural and social studies research on the

construction of spaces]. Wiesbaden: Springer-Verlag.

Wykaz krakowskich obiektów noclegowych niebędących obiektami hotelarskimi. Access: 15.12.2018. https://

www.bip.krakow.pl

Van der Borg, Jan, Paolo Costa and Giuseppe Gotti. 1996. Tourism in European heritage cities. Annals of

Tourism Research, 23(2), 306–321.

Van der Zee, Egbert, Dario Bertocchi and Dominique Vanneste. 2018. Distribution of tourists within urban

heritage destinations: a hot spot/cold spot analysis of TripAdvisor data as support for destination management. Current Issues in Tourism, 1–22.

Van der Zee, Egbert, Jan van der Borg and Dominique Vanneste. 2017. The destination triangle: Toward relational management. In: Knowledge Transfer to and within Tourism, eds. Noel Scott, Marcella de Martino,

Mathilda Van Niekerk, 167–188. London: Emerald.

Zborowski, Andrzej. 2005. Przemiany struktury społeczno-przestrzennej regionu miejskiego w okresie realnego

socjalizmu i transformacji ustrojowej (na przykładzie Krakowa), Kraków: IGiGP UJ.

Zborowski, Andrzej and Tomasz Chaberko. 2014. Demographic and social challenges for the historic inner

cities in central Europe. In: Enhancing competitiveness of V4 historic cities to develop tourism. Spatial-

-economic cohesion and competitiveness in the context of tourism, eds. Radics Zsolt, Pénzes Janos, 25–42.

Debrecen.

Zmyślony, Piotr, and Joanna Kowalczyk-Anioł. 2019. Urban tourism hypertrophy: who should deal with it?

The case of Krakow (Poland). International Journal of Tourism Cities, 5(2), 247–269.

Pobierz


Opublikowane : 2020-06-24


Kowalczyk-Anioł, J. (2020). Tourismification of the housing resources of historical inner cities. The case of Krakow. Studia Miejskie, 35, 9-25. https://doi.org/10.25167/sm.1014

Joanna Kowalczyk-Anioł  joanna.kowalczyk@geo.uni.lodz.pl
Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych, Instytut Geografii Miast i Turyzmu  Polska
https://orcid.org/0000-0002-1547-9304


CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0