Hermeneutyka liturgii: nowy dyskurs teologii i pułap istnienia
Witali Michalczuk
Uniwersytet Warszawski, Wydział „Artes Liberales”Abstrakt
Artykuł jest poświęcony myśli teologicznej ks. Jerzego Klingera, która wynika z doświadczenia liturgicznego. Liturgia jest wyjściową intuicją tego wielkiego prawosławnego teologa. W ramach liturgii nie tylko mistyka eucharystii, ale i sama formuła sztuki staje się paradygmatem myślenia teologicznego. Realizm liturgiczny jako formuła ontologiczna eucharystii i poetyki sztuki w liturgii określa w myśli ks. Klingera wizję Kościoła i dróg jedności podzielonego chrześcijaństwa. Liturgiczną intuicja zostaje przełożona na doświadczenie poezji, która dla tego teologa-poety była nieodmiennie nowym sposobem istnienia i rozumienia.
Słowa kluczowe:
Jerzy Klinger, teologia prawosławna, liturgia prawosławna, ekumenizm, Kościół prawosławny, jedność chrześcijaństwa, poezjaBibliografia
Afanasjew Mikołaj. 2002. Kościół Ducha Świętego. Tłum. Henryk Paprocki. Białystok: Bractwo Młodzieży Pra-wosławnej.
Google Scholar
Awierincew Sergiusz. 1988. Złoto w systemie symboli kultury wczesnobizantyńskiej. W Sergiusz Awierincew. Na skrzyżowaniu tradycji. Tłum. Danuta Ulicka. Warszawa: PIW.
Google Scholar
Blaza Marek. 2018. Kościół w stanie epiklezy. Kraków: Wydawnictwo WAM.
Google Scholar
Gero Stephen. 1975. „The eucharistic doctrine of the byzantine iconoclasts and its sources”. Byzantinische Zeitschrift 68.
DOI: https://doi.org/10.1515/byzs.1975.68.1.4
Google Scholar
Klinger Jerzy. 2023. Geneza sporu o epiklezę. Eschatologiczny a memorialny aspekt Eucharystii w kanonie pierwszych wieków. W Jerzy Klinger. Dzieła zebrane. T. 1. Red. Henryk Paprocki. Kraków: Tyniec. Wy-dawnictwo Benedyktynów.
Google Scholar
Klinger Jerzy. 2023. Problem interkomunii: punkt widzenia prawosławnego. W Jerzy Klinger. Dzieła zebrane. T. 2. Red. Henryk Paprocki. Kraków: Tyniec. Wydawnictwo Benedyktyńskie.
Google Scholar
Klinger Jerzy. 2023. Prawosławie i ekumenia. W Jerzy Klinger. Dzieła zebrane. T. 3. Red. Henryk Paprocki. Kra-ków: Tyniec. Wydawnictwo Benedyktynów.
Google Scholar
Klinger Jerzy. 2023. Poezje. W Jerzy Klinger. Dzieła zebrane. T. 4. Red. Henryk Paprocki, Witali Michalczuk. Kraków: Tyniec. Wydawnictwo Benedyktynów.
Google Scholar
Klinger Jerzy. 2023. Koinonia – wspólnota sakramentalna. Perspektywy aktualne. W Jerzy Klinger. Dzieła ze-brane. T. 2. Red. Henryk Paprocki. Kraków: Tyniec. Wydawnictwo Benedyktyńskie.
Google Scholar
Klinger Jerzy. 2023. O istocie prawosławia. W Jerzy Klinger. Dzieła zebrane. T. 2. Red. Henryk Paprocki. Kra-ków: Tyniec. Wydawnictwo Benedyktyńskie.
Google Scholar
Klinger Jerzy. 2023. Na drodze chrześcijańskiego zjednoczenia (wypowiedź w dyskusji). W Jerzy Klinger. Dzieła zebrane. T. 3. Red. Henryk Paprocki. Kraków: Tyniec. Wydawnictwo Benedyktyńskie.
Google Scholar
Klinger Jerzy. 2023. Prawosławie i ekumenia. W Jerzy Klinger. Dzieła zebrane. T. 3. Red. Henryk Paprocki. Kra-ków: Tyniec. Wydawnictwo Benedyktyńskie.
Google Scholar
Klinger Jerzy. 2023. Kilka uwag na marginesie problematyki eklezjologicznej Uppsali. W Jerzy Klinger. Dzieła zebrane. T. 3. Red. Henryk Paprocki. Kraków: Tyniec. Wydawnictwo Benedyktyńskie.
Google Scholar
Klinger Jerzy. 2023. Chrystus na nowo odczytany. W Jerzy Klinger. Dzieła zebrane. T. 3. Red. Henryk Paprocki. Kraków: Tyniec. Wydawnictwo Benedyktyńskie.
Google Scholar
Kruk Mirosław P. 2000. Zachodnioruskie ikony Matki Boskiej z Dzieciątkiem wieku XV–XVI. Kraków: Wydawnic-two Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Google Scholar
Michalczuk Witali. 2023. „Pamięć jako wyznacznik poetyki sztuki w liturgii”. Latopisy Akademii Supraskiej 14.
Google Scholar
Nowosielski Jerzy. 2015. Listy i zapomniane wywiady. Kraków: Znak.
Google Scholar
Schönborn Christoph. 2001. Ikona Chrystusa. Tłum. Wiesław Szymona. Poznań: W drodze.
Google Scholar
Podgórzec Zbigniew. 2014. Rozmowy z Jerzym Nowosielskim. Wokół Ikony – Mój Chrystus – Mój Judasz. Kra-ków: Znak.
Google Scholar
Taft Robert F. 2014. „Dziękczynienie za światło”. Ku teologii nieszporów. W Robert Taft. Ponad wschodem i zachodem. Problemy rozumienia liturgii. Tłum. Sebastian Gałecki, Eliza Litak. Kraków: Wydawnictwo M.
Google Scholar
Theodori Studitae. Antirrhereticus adversus iconomachos III, PG 99.
Google Scholar
Булгаков Сергий. 1925. „Очерки учения о Церкви”. Путь1: 53–78.
Google Scholar
Булгаков Сергий. 1933. У кладезя Иаковлева. О реальном единстве разделенной Церкви в вере, молитве и таинстве. W Христианское воссоединение: экуменическая проблема в православном сознании. Париж: Ymca-Press.
Google Scholar
Ермилов П.В. 2008. Константинопольские споры XII в. о богословии Евхаристии [Евхаристия]. W Право-славная Энциклопедия. T. 17. Москва.
Google Scholar
Зом Рудолф. 2005. Церковный строй в первые века христианства. Санкт-Петербург.
Google Scholar
Кураев Андрей. 1998. Вызовы экуменизма. Москва.
Google Scholar
Лосский Владимир Н. 2007. О третъем свойстве Церкви. W Владимир Н. Лосский. Боговидение. Минск.
Google Scholar
Лурье Вадим М.. 2006. История византийской философии. Формативный период. Санкт-Петербург.
Google Scholar
Мейендорф Иоанн. 2000. Иисус Христос в восточном православном богословии. Москва.
Google Scholar
Мейендорф Иoанн. 2018. Единство Церкви – единство человечества. W Церковь и история. Статьи по истории Церкви. Москва: Свято-Тихоновский Университет.
Google Scholar
Михальчук Виталий. 2020. „Письмо о Новосельском. Православие как модель искусства”. Series Byzantina 17.
Google Scholar
Троицкий Иларион. 1986. Христианства нет без Церкви. Монреаль: Издание Брацтва преп. Иова Почаевского.
Google Scholar
Флоренский Павел. 1996. О реализме. W Павел Флоренский. Сочинения: т. 2. Москва.
Google Scholar
Флоровский Георгий. 2005. Евхаристия и соборность. W Георгий Флоровский. Христианство и цивилиза-ция. Избраные труды по богословию. Санкт-Петербург.
Google Scholar
Флоровский Георгий. 2005. О границах Церкви. W Георгий Флоровский. Христианство и цивилизация. Избраные труды по богословию. Санкт-Петербург.
Google Scholar
Хроль Леонид. 1974. Альфа и Омега. Опыт вселенского интегрального христианства. Париж: Sembrador.
Google Scholar
Autorzy
Witali MichalczukStatystyki
Downloads
Licencja
Prawa autorskie (c) 2024 Studia Oecumenica

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Prawa autorskie (c) 2022 Studia Oecumenica
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0
Licencja oraz prawa autorskie autorzy przekazują wydawcy, którym jest Redakcji Wydawnictw WT UO.