Seizure of real estate for temporary accommodation of the Armed Forces of the Republic of Poland

Marcin Jerzy Konarski

doi:10.25167/osap.5917

Published: 2025-12-31

Vol. 23 No. 2 (2025)

Seizure of real estate for temporary accommodation of the Armed Forces of the Republic of Poland

Marcin Jerzy Konarski

The Opole Studies in Administration and Law

Section: Articles

https://doi.org/10.25167/osap.5917

Abstract

The issues discussed in this article concern the organisational and procedural aspects of one of the several types of military accommodation existing in Polish law, namely temporary accommodation in the form of real estate seizure. The article, which draws on normative acts, court rulings and literature on the subject, analyses the evolution of military accommodation in the past, presents the methods and procedures for seizing real estate for military purposes, and discusses the issue of its financing.

Keywords:

administrative law, military accommodation, real estate

Most read articles by the same author(s)

Marcin Jerzy Konarski, Military requisitions in French law , The Opole Studies in Administration and Law: Vol. 20 No. 1 (2022)

Download files

pdf

Citation rules

Konarski, M. J. (2025). Seizure of real estate for temporary accommodation of the Armed Forces of the Republic of Poland. The Opole Studies in Administration and Law, 23(2). https://doi.org/10.25167/osap.5917

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

References

Additional Protocols to the Geneva Conventions of 12 August 1949, concerning the Protection of Victims of International Armed Conflicts and concerning the Protection of Victims of Non-International Armed Conflicts, done at Geneva on 8 June 1977 (JL of
Google Scholar

, No. 41, item 175).
Google Scholar

Convention on the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict, signed at The Hague on 14 May 1954 (JL of 1957, No. 46, item 212).
Google Scholar

Constitution of the RP of 2 April 1997 (JL, No. 78, item 483).
Google Scholar

Act of 15 July 1925 on the accommodation of the army in time of peace (JL, No. 97, item 681).
Google Scholar

Act of 27 April 1951 on accommodation of the AF (JL, No. 26, item 194).
Google Scholar

Act of 14 June 1960 – Code of Administrative Procedure (JL of 2024, item 572, consolidated
Google Scholar

text of 15 April 2024).
Google Scholar

Act of 31 January 1961 on accommodation of the AF (JL, No. 6, item 38).
Google Scholar

Act of 23 April 1964 – Civil Code (JL of 2024, item 1061, consolidated text of 17 July 2024).
Google Scholar

Act of 20 May 1976 on accommodation of the AF (JL, No. 5, item 19).
Google Scholar

Act of 22 June 1995 on Accommodation of the AF of the RP (JL of 2024, item 1270, consolidated
Google Scholar

text of 22 August 2024).
Google Scholar

Act of 21 August 1997 on real estate management (JL of 2024, item 1145, consolidated
Google Scholar

text of 30 July 2024).
Google Scholar

Act of 23 September 1999 on the principles of stay of foreign troops on the territory of the RP, principles of movement through this territory and principles of providing assistance to allied troops and international organisations (JL of 2024, item 1779, consolidated
Google Scholar

text of 2 December 2024).
Google Scholar

Act of 19 August 2011 on veterans of operations outside national borders (JL of 2023, item 2112, consolidated text of 2 October 2023).
Google Scholar

Act of 27 April 2001 – Environmental Protection Law (JL of 2025, item 647, consolidated text of 19 May 2025).
Google Scholar

Act of 24 August 2001 – Code of proceedings in misdemeanour cases (JL of 2024, item 977, consolidated text of 2 July 2024).
Google Scholar

Act of 16 April 2004 on Nature Protection (JL of 2024, item 1478).
Google Scholar

Act of 11 March 2022 on defence of the Homeland (JL, No. 248, consolidated text of 23 February 2024).
Google Scholar

Act of 18 April 2002 on the state of natural disaster (JL of 2025, item 112, consolidated text of 28 January 2025).
Google Scholar

Decree of 5 July 1810 – Provisions with regard to military quarters (JLDW II, No. 20, pp. 261-270).
Google Scholar

Decree of 9 November 1811 with regard to remuneration in readiness instead of quarters (JLDW III, No. 36, pp. 465-466).
Google Scholar

Decree of the President of the RP Poland of 28 July 1939 on amending the Act on the accommodation of the army in time of peace (JL, No. 69, item 461).
Google Scholar

Regulation of the President of the RP of 7 August 1930 on the expropriation of land from the Rybiszki estate in Vilnius for the purpose of accommodation of the army (MP, No. 197, item 281).
Google Scholar

Regulation of the President of the RP of 2 August 1933 on the expropriation of land in Brest on the Bug River to the ST for the expansion of the barracks of the 35th Infantry Regiment (MP, No. 179, item 215).
Google Scholar

Regulation of the Minister of Public Security of 8 December 1951 on the determination of premises not subject to occupation for temporary accommodation (MP, No. A-105, item 1523).
Google Scholar

Regulation of the MND of 8 October 1952 on remuneration for temporary quarters (MP, No. A-98, item 1506).
Google Scholar

Regulation of the Ministers: ND and Public Security of 16 September 1953 on remuneration for damage caused by military units in connection with the use of land and grounds and temporary quarters during peace (MP, No. A-108, item 1447).
Google Scholar

Regulation of the CM of 7 July 1998 on the manner of financing projects related to accommodation of persons in emergency cases (JL, No. 88, item 557).
Google Scholar

Regulation of the MND of 15 October 1988 amending the Regulation on the amount of flat-rate dues for the use of premises occupied for temporary accommodation of the armed forces (MP, No. 30, item 270).
Google Scholar

Regulation of the MND of 14 November 2000 on detailed conditions and procedures for accommodation of foreign troops and their civilian personnel staying on the territory of the RP (JL of 2016, item 1735, consolidated text of 21 October 2016).
Google Scholar

Regulation of the MND of 7 May 2010 on the tasks of the occupational medicine service in organisational units subordinate to or supervised by the MND (JL, No. 88, item 577).
Google Scholar

Regulation of the MND of 17 March 2016 on the allocation of quarters or other housing by the Military Property Agency (JL of 2025, item 609, consolidated text of 8 May 2025).
Google Scholar

Regulation of CM of 7 September 2022 on the principles and procedure for the payment of dues for transient accommodation of the AF of the RP in the event of the introduction of a state of emergency and martial law, the announcement of mobilisation and during
Google Scholar

war (JL, item 1972).
Google Scholar

Regulation of the MND of 6 November 2023 on housing benefit and costs of maintaining accommodation (JL of 2025, item 818, consolidated text of 24 June 2025).
Google Scholar

Announcement of the MMA of 2 August 1939 on the announcement of the uniform text of the Act on the accommodation of the army and the navy (JL, No. 82, item 531).
Google Scholar

Order No. 43 of the MND of 25 August 2011 on the manner of creation and management of service accommodation rooms (Official Journal of the MND No. 17, item 237).
Google Scholar

JCT of 29 June 2006, Ref. No. U 306.
Google Scholar

JSC of 2 February 2001, Ref. No. IV CKN 253/00.
Google Scholar

JVCA of 19 August 1980, Ref. No. IIICRN 145/80. DOI: https://doi.org/10.1007/BF02021398
Google Scholar

JVCA of 10 July 2024, Ref. No. III OSK 2801/22.
Google Scholar

JVCA in Szczecin of 5 December 2007, Ref. No. I SA/Sz 440/07.
Google Scholar

JVCA in Szczecin of 12 March 2008, Ref. No. I SA/Sz 520/07.
Google Scholar

JVCA in Warsaw of 25 May 2017, Ref. No. II SA/Wa 187/17. DOI: https://doi.org/10.3917/vsoc.171.0187
Google Scholar

JVCA in Łódź of 28 June 2017, Ref. No. I SA/Łd 335/17.
Google Scholar

JVCA in Gorzów Wielkopolski of 19 June 2024, Ref. No. II SA/Go 213/24.
Google Scholar

JVCA Court in Warsaw of 19 December 2024, Ref. No. II SA/Wa 501/24.
Google Scholar

JCA in Lublin of 10 June 2014, Ref. No. I ACa 673/13.
Google Scholar

JCA in Wrocław of 13 December 2018, Ref. No. II AKA 367/18.
Google Scholar

JCA in Warsaw of 12 August 2020, Ref. No. I ACa 679/19. DOI: https://doi.org/10.9785/gesr-2020-191032
Google Scholar

JDC in Warsaw of 8 July 2016, Ref. No. V Ca 3405/15.
Google Scholar

OSC of 28 March 2024, Ref. No. II CSK 1452/22.
Google Scholar

OSAC of 10 February 2005, Ref. No. OSK 998/04.
Google Scholar

Banaszek, Tadeusz. 2022. Realizacja wojennych świadczeń rzeczowych w zakresie zakwaterowania wojska w Kielcach w latach 1919–1921. Studia Muzealno-Historyczne 14, 193–201.
Google Scholar

Baryłka, Adam. 2017. Zagadnienie ustanawiania stref ochronnych terenów zamkniętych. Aparatura Badawcza i Dydaktyczna 2(22), 101–106.
Google Scholar

Bell, W. Tom. 2012. Property’ in the Constitution: the View From the Third Amendment. William & Mary Bill of Rights Journal 4(20), 1243–1276.
Google Scholar

Bursztyński, Andrzej. 2008. Transformacja wojskowego systemu logistycznego w kontekście tworzenia Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych RP. Zeszyty Naukowe Akademii Marynarki Wojennej 3(174), 97–108.
Google Scholar

Byłeń, Sławomir. Ryszard Chrobak. 2019. Wybrane przykłady wsparcia przez państwo-gospodarza w Polsce w nowych uwarunkowaniach geopolitycznych. Gospodarka Materiałowa i Logistyka 10(71), 19–30. DOI: 10.33226/1231-2037.2019.10.3. DOI: https://doi.org/10.33226/1231-2037.2019.10.3
Google Scholar

Coon, E. Mark. 2019. Penumbras Reconsidered: Interpreting the Bill of Rights Through Intratextual Analysis with the Third Amendment. Oklahoma City University Law Review 43: 45–71.
Google Scholar

Dinstein, Yoram. 2019. The International Law of Belligerent Occupation. Cambridge: University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/9781108671477
Google Scholar

Filipiak, Zbigniew. 2011. Kwaterunek wojskowy w domach prywatnych Księstwa Warszawskiego. Regulacje prawne. Studia Iuridica Toruniensia 9: 215–229. DOI: https://doi.org/10.12775/SIT.2011.018
Google Scholar

Gawron, Paweł. 2019. Dyscyplina w szeregach armii polsko-litewskiej na terenie Małopolski i Rusi Czerwonej w czasie przygotowań do wyprawy chocimskiej w 1621 r. Czasopismo Prawno-Historyczne 2(71): 89–111. DOI: 10.14746/cph.2019.2.4. DOI: https://doi.org/10.14746/cph.2019.2.4
Google Scholar

Gąsiorowski, Andrzej. 1972. Stacje królewskie w średniowiecznej Polsce. Kwartalnik Historii Kultury Materialnej 2: 243–265.
Google Scholar

Gross, A. Robert. 1991. Public and Private in the Third Amendment. Valparaiso University Law Review 1(26): 215–221.
Google Scholar

Guzek, Eugeniusz. 2013. Problematyka wyznaczania stref ochronnych wokół magazynów oraz składów materiałów i przedmiotów wybuchowych. Problemy Techniki Uzbrojenia 126 (42): 21–40.
Google Scholar

Januszek-Sieradzka, Agnieszka. 2010. Świadczenia stacyjne w pierwszej lustracji królewszczyzn województwa sandomierskiego (1564–1565). Teka Komisji Historycznej Polskiej Akademii Nauk Oddział w Lublinie 7: 16–39.
Google Scholar

Konarski, Marcin. 2019a. Przyczynek do badań nad publicznymi posługami transportowymi i komunikacyjnymi w dawnym prawie polskim. Studia Prawnicze KUL 3(79): 111–131. DOI: 10.31743/SP.8898. DOI: https://doi.org/10.31743/sp.8898
Google Scholar

Konarski, Marcin. 2019b. At the Roots of the Reconstruction of the Polish Statehood. A Few Remarks at the Hundredth Anniversary of Regaining Independence (1918–2018). Part Two. Teka Komisji Prawniczej Polskiej Akademii Nauk Oddział w Lublinie 2(12): 151–166.
Google Scholar

DOI: 10.32084/TEKAPR.2019.12.2-11. DOI: https://doi.org/10.32084/tekapr.2019.12.2-11
Google Scholar

Konarski, Marcin. 2021a. Kształtowanie się instytucji kwaterunku wojskowego jako ciężaru publicznego na rzecz obrony państwa na ziemiach polskich do 1939 roku. Prawo Kanoniczne 1(64): 165–191. DOI: 10.21697/PK.2021.64.1.07. DOI: https://doi.org/10.21697/pk.2021.64.1.07
Google Scholar

Konarski, Marcin. 2021b. The Quartering of Troops in Interwar Poland in the Light of Administrative Law. Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 1(18): 125–148. DOI: 10.32084/SAWP.2021.16.1-8. DOI: https://doi.org/10.32084/sawp.2021.16.1-8
Google Scholar

Konarski, Marcin. 2021c. Obowiązek dostarczania mieszkań na potrzeby osób wojskowych i cywilnych w latach 1919–1925 w świetle ustawodawstwa i orzecznictwa Najwyższego Trybunału Administracyjnego. Krakowskie Studia z Historii Państwa i Prawa 2(14): DOI: https://doi.org/10.4467/20844131KS.21.012.13520
Google Scholar

–187. DOI: 10.4467/20844131KS.21.012.1350.
Google Scholar

Konarski, Marcin. 2022. Rekwizycje wojskowe w prawie francuskim. Opolskie Studia Administracyjno- Prawne 1(20): 75–97. DOI: 10.25167/OSAP.4766. DOI: https://doi.org/10.25167/osap.4766
Google Scholar

Konarski, Marcin. 2023. The Evolution of Polish Legislation on Public Burdens in the Event of Martial Law. Przegląd Prawa Administracyjnego 6: 101–120. DOI: 10.17951/PPA.2023.6.101-120. DOI: https://doi.org/10.17951/ppa.2023.6.101-120
Google Scholar

Łopatecki, Karol. 2016. Miejskie artykuły wojskowe w nowożytnej Europie – zarys problematyki. Miscellanea Historico-Iuridica 1(15): 59–84. DOI: 10.15290/mhi.2016.15.01.04. DOI: https://doi.org/10.15290/mhi.2016.15.01.04
Google Scholar

Łopatecki, Karol. Aleksander Bołdyrew. 2024. Półstałe obozy wojskowe w Koronie jako nowa rzeczywistość społeczno-gospodarcza w okresie funkcjonowania obrony potocznej. In: Człowiek twórcą historii, t. I: Człowiek i praca w procesie modernizacji społecznej i gospodarczej, 401–436, (eds.) C. Kuklo, W. Walczak. Białystok: Uniwersytet w Białymstoku.
Google Scholar

Niewiadomski, Adam. 2014. Pojęcie nieruchomości w orzecznictwie sądowym. Studia Iuridica 58: 215–227.
Google Scholar

Parachomiuk, Jerzy. 2005. Konstytucyjne pojęcie wywłaszczenia. Roczniki Wydziału Nauk Prawnych i Ekonomicznych KUL 1(1): 75–108.
Google Scholar

Pieprzny, Stanisław. 2011. Rodzaje stref specjalnych, Studia Prawnoustrojowe 13: 233–246.
Google Scholar

Podolska-Meducka, Aldona. 2011. Od wojny do wojny. System świadczeń wojennych w Polsce w latach 1918–1921. Warszawa: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie – Oficyna Wydawnicza.
Google Scholar

Polanowski, Jakub. 2014. Zmiana paradygmatu przesłanek zwrotu wywłaszczonych nieruchomości w orzecznictwie sądowym. Administracja: Teoria, Dydaktyka, Praktyka 4(37): 123–148.
Google Scholar

Rogers, P. James. 2008. Third Amendment Protections in Domestic Disasters. Cornell Journal of Law and Public Policy 3(17): 747–770.
Google Scholar

Rudnicki, Stanisław. 1999. O pojęciu nieruchomości w prawie cywilnym. Przegląd Sądowy 9: 68–72.
Google Scholar

Rutkowski, Marek. 2022. Dostawy i kwaterunek dla wojska rosyjskiego stacjonującego w Królestwie Polskim po upadku Powstania Listopadowego. In: Małe miasta. Kultura materialna, 619–649, (eds.) Mariusz Zemło, Białystok – Pilzno – Supraśl: Uniwersytet
Google Scholar

w Białymstoku.
Google Scholar

Saltarius, Sławomir. 2023. Problematyka rozliczeń w przypadku zwrotu wywłaszczonej nieruchomości– wybrane zagadnienia. Samorząd Terytorialny 5: 33–43.
Google Scholar

Smolka, Franciszek. 1935. Ptolemejska ustawa kwaterunkowa. Archiwum Towarzystwa Naukowego we Lwowie 16(3): 335–354.
Google Scholar

Srogosz, Tadeusz. 1990. Ekonomiczne i społeczne następstwa przemarszów oraz stacjonowania wojsk własnych na terenie województw łęczyckiego i sieradzkiego. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica 37: 3–33.
Google Scholar

Stasiak, Robert. 2017. Kwaterunek wojska napoleońskiego w garnizonach w świetle wybranych pamiętników i regulaminów. Vade Nobiscum 18: 293–299.
Google Scholar

Wise, Maurice. 1944. Requisition During the French Revolution (1789–1815). Louisiana Law Review 1(6): 47–62.
Google Scholar

Witkowski, Andrzej. 2021. The Military Housing Fund in Pre-War Poland. Studia Iuridica Lublinensia 5(30): 541–575. DOI: 10.17951/sil.2021.30.5.541-575. DOI: https://doi.org/10.17951/sil.2021.30.5.541-575
Google Scholar

Zdyb, Marian. 2012. Administracyjnoprawne ograniczenia praw rzeczowych. In: System Prawa Administracyjnego, t. 7: Prawo administracyjne materialne, 531–618, (eds.) R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel. Warszawa: C.H. Beck.
Google Scholar