Relacje między pojęciami normy kompetencyjnej, sankcjonowanej i sankcjonującej na tle prawa karnego

Michał Dębowski

doi:10.25167/osap.6149

Published: 2026-06-30

Vol. 24 No. 1 (2026)

Relationships between Competence, Sanctioned, and Sanctioning Norms in the Context of Criminal Law

Michał Dębowski

The Opole Studies in Administration and Law

Section: Articles

https://doi.org/10.25167/osap.6149

Abstract

The research presented in the article negatively verifies the thesis that the relationships between sanctioned, sanctioning and competency norms in criminal law are peculiar compared to other branches of law, and that these relationships can be described as a triad of legal norms. To this end, the article seeks to answer the research questions regarding the nature of the relationships between the concept of a competency norm and those of sanctioned norm and sanctioning norm, and whether these relationships are characterised by features
peculiar to criminal law. The research employed the method of normative analysis. The study is based on the analysis of a body of Polish legal theory. The findings show that, based on
the traditional understanding of the concepts of sanctioned, sanctioning and competency
norms, the concept of competency norms stands in the relationship of intersection with the concepts of sanctioned and sanctioning norms. On the basis of an alternative understanding of these concepts, it should be reserved that the concept of a competency norm stands in a relationship of superiority to the concept of a sanctioning norm. The study concludes that the relationships between the concepts of competency norms and those of sanctioned and sanctioning norms in criminal law do not differ from those in other branches of law. It is not possible to formulate a divisional criterion that would allow proposing a logical division in which the divisional members would be: sanctioned, sanctioning and competency norms. Provisions prohibiting certain acts under the threat of penalty contain three legal norms: the sanctioned norm, the sanctioning norm and the competency norm.

Download files

pdf (Język Polski)

Citation rules

Dębowski, M. (2026). Relationships between Competence, Sanctioned, and Sanctioning Norms in the Context of Criminal Law. The Opole Studies in Administration and Law, 24(1), 27–42. https://doi.org/10.25167/osap.6149

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

References

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny. Dz.U. z 2025, poz. 383 ze zm.
Google Scholar

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. Dz.U. z 2025, poz. 277 ze zm.
Google Scholar

Bator, Andrzej. 2004a. Kompetencja w prawie i prawoznawstwie. Wrocław: Wydawnictwo
Google Scholar

Uniwersytetu Wrocławskiego.
Google Scholar

Bator, Andrzej. 2004b. Integracja prawoznawstwa a rozumienie kompetencji w szczegółowych naukach prawnych. W: Z zagadnień teorii i filozofii prawa. Kompetencja ze stanowiska teorii i filozofii prawa, (red.) Wioletta Jedlecka, 19–40. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu
Google Scholar

Wrocławskiego.
Google Scholar

Bojarski, Marek (red.). 2023. Prawo karne materialne. Część ogólna i szczególna. Warszawa: Wolters Kluwer.
Google Scholar

Buchała, Kazimierz. 1989. Prawo karne materialne. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Google Scholar

Czepita, Stanisław. 1996. Reguły konstytutywne a zagadnienia prawoznawstwa. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.
Google Scholar

Czepita, Stanisław. 2006. Formalizacja a konwencjonalizacja działań w prawie. W: Konwencjonalne i formalne aspekty prawa, (red.) Stanisław Czepita, 9–28. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.
Google Scholar

Czepita, Stanisław, Sławomira Wronkowska, i Maciej Zieliński. 2013. Założenia szkoły poznańsko- szczecińskiej w teorii prawa. Państwo i Prawo 84(2), 3–16.
Google Scholar

Dąbrowska-Kardas, Małgorzata. 2007. Status dyrektywalny przepisów części ogólnej kodeksu
Google Scholar

karnego. Kraków. Niepublikowana rozprawa doktorska.
Google Scholar

Dąbrowska-Kardas, Małgorzata. 2012. Analiza dyrektywalna przepisów części ogólnej kodeksu
Google Scholar

karnego. Warszawa: Wolters Kluwer.
Google Scholar

Gmerek, Karolina. 2021. Identyfikowanie czynności konwencjonalnych w prawie jako proces rozpoznawania ich sensu – wstęp do problematyki. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej 12(3), 54–68.
Google Scholar

Gofroń, Czesław. 1990. Problematyka ogólna normy prawnokarnej. W: Problemy ewolucji prawa karnego, (red.) Tadeusz Bojarski, 9-20. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Google Scholar

Hermann, Mikołaj. 2023a. Conventional Acts and Their Normative Consequences. Ruch
Google Scholar

Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 85(2), 73–88.
Google Scholar

Hermann, Mikołaj. 2023b. O normach sprzężonych raz jeszcze. Państwo i Prawo 78(11), 3–19.
Google Scholar

Hermann, Mikołaj. 2025. Ustalenie rodzaju normy prawnej w rekonstrukcyjnej fazie wykładni
Google Scholar

prawa. Państwo i Prawo 80(9), 32–57.
Google Scholar

Hart, Herbert Lionel Adolphus. 1961. The Concept of Law. Oxford: Oxford University Press.
Google Scholar

Hart, Herbert Lionel Adolphus. 1994. The Concept of Law. Oxford: Oxford University Press.
Google Scholar

Kardas, Piotr. 2011. Zbieg przepisów ustawy w prawie karnym. Analiza teoretyczna. Warszawa:
Google Scholar

Wolters Kluwer Polska.
Google Scholar

Lande, Jerzy. 1956. Nauka o normie prawnej. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska 3(1), 1–62.
Google Scholar

Majewski, Jarosław. 2011. Rozdział VI. Budowa przepisów prawa karnego i norm w nich zawartych. W: System Prawa Karnego. Tom. 2. Źródła prawa karnego, (red.) Tadeusz
Google Scholar

Bojarski, 422–465. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck.
Google Scholar

Majewski, Jarosław. 2017. Czy idea tak zwanej wtórnej legalności się broni? Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego 43: 401–420. https://doi.org/10.19195/2084-5065.43.22.
Google Scholar

Mikołajewicz, Jarosław. 2015. Zmiana prawa. W: Problematyka intertemporalna w prawie. Zagadnienia podstawowe. Rozstrzygnięcia intertemporalne. Geneza, funkcje, aksjologia, (red.) Jarosław Mikołajewicz, 111–150. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck.
Google Scholar

Patryas, Wojciech. 2001. Elementy logiki i legislacji. Poznań: Wydawnictwo Forum Naukowe.
Google Scholar

Pohl, Łukasz. 2007. Struktura normy sankcjonowanej w prawie karnym. Zagadnienia ogólne.
Google Scholar

Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Google Scholar

Pohl, Łukasz. 2025. Prawo karne. Wykład części ogólnej. Warszawa: Wolters Kluwer.
Google Scholar

Ross, Alf. 1958. On Law and Justice. London: Stevens & Sons Limited.
Google Scholar

Szczucki, Krzysztof. 2015. Wykładnia prokonstytucyjna prawa karnego. Warszawa: Wydawnictwo
Google Scholar

Sejmowe.
Google Scholar

Świrydowicz, Kazimierz, Sławomira Wronkowska, Maciej Zieliński, i Zygmunt Ziembiński.
Google Scholar

O nieporozumieniach dotyczących tzw. norm zezwalających. Państwo i Prawo
Google Scholar

(7), 57–64.
Google Scholar

Tarapata, Szymon. 2016. Dobro prawne w strukturze przestępstwa. Warszawa: Wolters Kluwer.
Google Scholar

Tarnawski, Maciej. 1977. Zagadnienia jedności i wielości przestępstw. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Google Scholar

von Wright, Georg Henrik. 1963. Norm and Action. A Logical Enquiry. London: Routledge & Kegan Paul.
Google Scholar

Wronkowska, Sławomira i Zygmunt Ziembiński. 1997. Zarys teorii prawa. Poznań: Wydawnictwo „Ars Boni et Aequi”.
Google Scholar

Wronkowska, Sławomira, Piotr F. Zwierzykowski, i Michał Krotoszyński. 2025. Wprowadzenie do prawoznawstwa. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Google Scholar

Wróbel, Włodzimierz. 1993. Struktura normatywna przepisu prawa karnego. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 55(3), 93–103.
Google Scholar

Wróbel, Włodzimierz. 2003. Zmiana normatywna i zasady intertemporalne w prawie karnym.
Google Scholar

Kraków: Kantor Wydawniczy „Zakamycze”.
Google Scholar

Wróbel, Włodzimierz i Andrzej Zoll. 2013. Polskie prawo karne. Część ogólna. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak.
Google Scholar

Zabdyr-Jamróz, Michał. 2015. Zwyczaje i obyczaje w filozofii prawa Herberta L.A. Harta. Diametros 45, 144–164. doi: 10.13153/diam.45.2015.801
Google Scholar

Zając, Dominik. 2017. Odpowiedzialność karna za czyny popełnione za granicą. Kraków:
Google Scholar

Krakowski Instytut Prawa Karnego Fundacja; Wolters Kluwer.
Google Scholar

Zieliński, Maciej. 1972. Interpretacja jako proces dekodowania tekstu prawnego. Poznań:
Google Scholar

Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Google Scholar

Zieliński, Maciej. 1998. Wyznaczniki reguł wykładni prawa. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny
Google Scholar

i Socjologiczny 60(3–4), 1–20.
Google Scholar

Zieliński, Maciej. 2002. Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis.
Google Scholar

Zieliński, Maciej. 2017. Wykładnia prawa. Zasady – reguły – wskazówki. Warszawa: Wolters Kluwer.
Google Scholar

Zieliński, Maciej i Zygmunt Ziembiński. 1988. Uzasadnianie twierdzeń, ocen i norm w prawoznawstwie.
Google Scholar

Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Google Scholar

Zieliński, Maciej i Zygmunt Ziembiński. 1992. Dyrektywy i sposób ich wypowiadania. Warszawa: Zakład Semiotyki Logicznej Uniwersytetu Warszawskiego „Znak, Język, Rzeczywistość”:
Google Scholar

Polskie Towarzystwo Semiotyczne.
Google Scholar

Ziembiński, Zygmunt. 1969a. Kompetencja i norma kompetencyjna. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 31(4), 23–41.
Google Scholar

Ziembiński, Zygmunt. 1969b. Teoria państwa i prawa. Część druga. Zagadnienia teorii prawa. Skrypt dla studentów IV i V roku studiów prawniczych. Poznań: Wydawnictwa Naukowe
Google Scholar

Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Google Scholar

Ziembiński, Zygmunt. 1974. Metodologiczne zagadnienia prawoznawstwa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Google Scholar

Ziembiński, Zygmunt. 1978. Teoria prawa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Google Scholar

Ziembiński, Zygmunt. 1980. Problemy podstawowe prawoznawstwa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Google Scholar

Ziembiński, Zygmunt. 2012. Logika praktyczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN
Google Scholar