Pozycja ustrojowo-administracyjna Rzecznika Finansowego wśród organów administracji publicznej

Michał Arsoba; Łukasz Majka

doi:10.25167/osap.6171

Published: 2026-06-30

Vol. 24 No. 1 (2026)

The systemic and administrative position of the Financial Ombudsman among public administration bodies

Michał Arsoba , Łukasz Majka

The Opole Studies in Administration and Law

Section: Articles

https://doi.org/10.25167/osap.6171

Abstract

This article aims to present the institutional position of the Polish Financial Ombudsman, taking into account the significance of its autonomy and the existing interinstitutional
dependencies. The point of departure is the thesis that independence constitutes a key element of the status of this body. The study outlines the ratio legis behind the establishment of the Financial Ombudsman and presents normative arguments supporting its placement outside the structure of government administration. The subsequent part of the analysis focuses on the controversies related to the extension of the Ombudsman’s tasks in the field of retail banking accessibility under the Act of 26 April 2024, including the supervisory relationship with the President of PFRON, which arise from these changes. In this context, a research question is formulated concerning the impact of the new institutional linkages on the Financial Ombudsman’s independence to date. The study, conducted with the use of the dogmatic-legal method, leads to the conclusion that, following the legislative amendments, the Financial Ombudsman is moving towards a hybrid model: it does retain
its distinctness from central government administration, while at the same time, remains in a relationship of supervisory subordination regarding the scope of its new competences,
which runs counter to the original idea underlying the establishment of this institution.

Download files

pdf (Język Polski)

Citation rules

Arsoba, M., & Majka, Łukasz. (2026). The systemic and administrative position of the Financial Ombudsman among public administration bodies. The Opole Studies in Administration and Law, 24(1), 9–26. https://doi.org/10.25167/osap.6171

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

References

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Dz.U. z 1997, nr 78, poz. 483.
Google Scholar

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 26 stycznia 1928 r. o kontroli ubezpieczeń. Dz.U. z 1928, nr 9, poz. 64.
Google Scholar

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. t.j. Dz.U. z 2025, poz. 1691.
Google Scholar

Ustawa z dnia 8 czerwca 1995 r. o zmianie ustawy o działalności ubezpieczeniowej, o zmianie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej – Kodeks handlowy oraz o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Dz.U. z 1995, nr 96, poz. 478.
Google Scholar

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. t.j. Dz.U. z 2025, poz. 913.
Google Scholar

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej. t.j. Dz.U. z 2024, poz. 1109.
Google Scholar

Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym. Dz.U. z 2016, poz. 2259.
Google Scholar

Ustawa z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych
Google Scholar

produktów i usług przez podmioty gospodarcze. Dz.U. z 2024, poz. 731.
Google Scholar

Załącznik do zarządzenia nr 18/2025 Rzecznika Finansowego z dnia 24 czerwca 2025 r.
Google Scholar

Wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 marca 1999 r., II SA 1537/98. Dostęp: 03.05.2026. LEX nr 46703.
Google Scholar

Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 kwietnia 2012 r., II SA/Po 93/12. Dostęp: 03.05.2026. LEX nr 1259133.
Google Scholar

Postanowienie NSA z dnia 25 marca 2015 r., II GW 26/14. Dostęp: 03.05.2026. LEX nr 1977768.
Google Scholar

Derc, Ewa. 2021. Legal Status of the Financial Ombudsman in the European Union – Risks and
Google Scholar

Challenges. Financial Law Review 23(3): 145–162. https://doi.org/10.4467/22996834FLR.
Google Scholar

026.14446.
Google Scholar

Komierzyńska-Orlińska, Eliza. 2019. Charakter prawny Komisji Nadzoru Finansowego. Opolskie Studia Administracyjno-Prawne XVI/1(2): 181–192. https://doi.org/10.25167/osap.1138.
Google Scholar

Lissoń, Paweł. 2018. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców: ombudsman czy organ administracji rządowej? Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 80(4): 55–71. https://doi.org/10.14746/rpeis.2018.80.4.5.
Google Scholar

Malinowska, Izabela. 2007. Rzecznik Praw Obywatelskich w systemie ochrony praw i wolności w Polsce. Warszawa: Elipsa.
Google Scholar

Małecka-Łyszczek, Magdalena. 2025. Komentarz do art. 71. W: Ustawa o zapewnianiu spełniania
Google Scholar

wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze. Komentarz, (red.) Ewelina Cała-Wacinkiewicz, Wojciech Sz. Staszewski, Warszawa: C.H. Beck, wydanie elektroniczne Legalis. Dostęp: 03.05.2026
Google Scholar

Mańka, Dariusz. 2018. Z problematyki statusu prawnego polskich organów regulacyjnych: uwagi doktrynalne i prawnoporównawcze. Studia Iuridica 77: 68–91. https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.1867.
Google Scholar

Mendecka, Karolina. 2025. Komentarz do art. 39. W: Ustawa o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze. Komentarz, (red.) Ewelina Cała-Wacinkiewicz, Wojciech Sz. Staszewski, Warszawa: C.H. Beck,
Google Scholar

wydanie elektroniczne Legalis. Dostęp: 03.05.2026.
Google Scholar

Mendecka, Karolina. 2025. Komentarz do art. 41. W: Ustawa o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze. Komentarz, (red.) Ewelina Cała-Wacinkiewicz, Wojciech Sz. Staszewski. Warszawa: C.H. Beck,
Google Scholar

wydanie elektroniczne Legalis. Dostęp: 03.05.2026
Google Scholar

Michór, Andrzej. 2018. Administracyjnoprawna ochrona konsumenta na rynku finansowym. Opolskie Studia Administracyjno-Prawne XVI/1(3): 113–125. https://doi.org/10.25167/osap.1149
Google Scholar

Pach, Maciej, Piotr Tuleja. 2016. Komentarz do art. 10. W: Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86, (red.) Marek Safjan, Leszek Bosek. Warszawa: C.H. Beck, wydanie elektroniczne Legalis. Dostęp: 03.05.2026.
Google Scholar

Sarnecki, Paweł. 2016. Komentarz do art. 15. W: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, (red.) Leszek Garlicki, Zubik Marek. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, wydanie elektroniczne LEX. Dostęp: 03.05.2026.
Google Scholar

Siekucki, Dominik. 2022. Decentralizacja – Podstawowe Zagadnienia Teoretyczne. Politeja 2(77): 19–33. https://doi.org/10.12797/Politeja.19.2022.77.01
Google Scholar

Sylwestrzak, Dorota. 2025. Komentarz do art. 56. W: Ustawa o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze. Komentarz. (red.) Ewelina Cała-Wacinkiewicz, Wojciech Sz. Staszewski. Warszawa: C.H. Beck, wydanie elektroniczne Legalis. Dostęp: 03.05.2026.
Google Scholar

Śladkowska, Ewa. 2006. Wydanie decyzji administracyjnej z rażącym naruszeniem prawa w ogólnym postępowaniu administracyjnym. Samorząd Terytorialny 1: 59–73.
Google Scholar

Wyżykowski, Bartosz. 2018. Kompetencja Rzecznika Finansowego do nakładania kar pieniężnych na podmioty rynku finansowego. Studia Prawa Publicznego 3(23): 75–112. https://doi.org/10.14746/spp.2018.3.23.3.
Google Scholar

Zaradkiewicz, Kamil. 2016. Komentarz do art. 20. W: Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86, (red.) Marek Safjan, Leszek Bosek. Warszawa: C.H. Bech, wydanie elektroniczne Legalis. Dostęp: 03.05.2026.
Google Scholar

Zimmermann, Jan. 2022. Prawo administracyjne. Wyd. 10. Warszawa: Wolters Kluwer Polska.
Google Scholar

Bentkowski, Adam. 1995. Pierwsze czytanie komisyjnego projektu rezolucji w sprawie utworzenia polskiego towarzystwa reasekuracyjnego, druk nr 914, 2 kadencja, 46 posiedzenie, 29.03.1995. Dostęp: 03.05.2026. https://orka2.sejm.gov.pl/Debata2.nsf/main/5581B898.
Google Scholar

Golecki, M.J. 2020. Stanowisko Rzecznika Finansowego do projektu ustawy o rozpatrywaniu
Google Scholar

reklamacji i sporów klientów podmiotów rynku finansowego (UD125), RF/146/2020.
Google Scholar

Warszawa, 24.09.2020. Dostęp: 03.05.2026. https://rf.gov.pl/wp-content/uploads/2020/09/ uwagi_RF_UD_125.pdf.
Google Scholar

Kucsko-Stadlmayer, Gabriele. 2009. The spread of the ombudsman idea in Europe. Back to Roots: Tracing the Swedish Origin of Ombudsman Institutions, Referat na 9th IOI World Conference, 2–14. Dostęp: 03.05.2026. https://www.theioi.org/downloads/34chi/
Google Scholar

Stockholm%20Conference_25.%20Back%20to%20the%20Roots_Gabriele%20Kucsko%20 Stadlmayer.pdf.
Google Scholar

Najwyższa Izba Kontroli. 2014. Informacja o wynikach kontroli – Funkcjonowanie systemu ochrony praw klientów podmiotów rynku finansowego. Warszawa. Dostęp: 03.05.2026. https://www.nik.gov.pl/plik/id,6423,vp,8193.pdf.
Google Scholar

Opinia Rzecznika Finansowego do rządowego projektu ustawy o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (druk sejmowy nr 241) z dnia 18 marca 2024 r. Dostęp: 03.05.2026. https://orka.sejm.gov.pl/
Google Scholar

Druki10ka.nsf/0/437796460275E7DBC1258AE60028FE8F/%24File/241-002.pdf.
Google Scholar

Opinia Związku Banków Polskich do rządowego projektu ustawy o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (druk sejmowy nr 241) z dnia 18 marca 2024 r. Dostęp: 03.05.2026. https://orka.sejm.gov.pl/
Google Scholar

Druki10ka.nsf/0/02593CCB6BF991F0C1258AE500382E01/%24File/241-001.pdf.
Google Scholar

Pismo Związku Banków Polskich z dnia 3 kwietnia 2024 r. złożone w odpowiedzi na Opinię Rzecznika Finansowego z dnia 18 marca 2024 r. Dostęp: 03.05.2026.
Google Scholar

Sprawozdanie Stenograficzne z 4 posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniach 24, 25 i 26 listopada 1993 r. Dostęp: 03.05.2026. https://orka2.sejm.gov.pl/Stenogramy2.nsf/0/FB2E32A6858E0CA5C1258959004A2794/$file/004.pdf.
Google Scholar

Thomas, David. Frizon, Francis. 2012. Resolving disputes between consumers and financial businesses: Fundamentals for a financial ombudsman A practical guide. The World Bank. Dostęp: 03.05.2026. https://www.eoi.at/wp-content/uploads/2018/09/Resolvingdisputes-
Google Scholar

between-consumers-and-financial-businesses_Fundamentals-for-a-financial-ombudsman_The-World-Bank_January2012.pdf.
Google Scholar

Uzasadnienie do ustawy o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym. 2015, druk 3430. Dostęp: 03.05.2026. https://orka.sejm.gov.pl/Druki7ka.nsf/0/0BB6C339F594749CC1257E510039B079/%24File/3430.pdf.
Google Scholar

Michał Arsoba

michal.arsoba@wp.pl

Affiliation:

UWM w Olsztynie oraz EWSPiA w Warszawie Poland

Łukasz Majka

Affiliation:

Wyższa Szkoła Prawa we Wrocławiu Poland