Wieża Babel jako archetyp przekraczania granic ludzkiej kondycji

Krzysztof Kupiński

doi:10.25167/sth.5983

Published: 2025-12-30

Vol. 45 No. 2 (2025)

The Tower of Babel as an Archetype of Transcending the Limits of the Human Condition

Krzysztof Kupiński

Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego

Section: Articles

https://doi.org/10.25167/sth.5983

Abstract

The Tower of Babel is analyzed by the author as an archetype of transcending the limitations of the human condition in the biblical narrative. It synthesizes historical-critical exegesis with theological perspectives (Augustine, Niebuhr), philosophical ones (Oakeshott), and historical examples of utopian projects. The hypothesis asserts that the neglect of the ontological boundaries of human nature results in social disorder. This assertion is supported by theological analyses (pride as the cardinal sin), philosophical critiques (rationalism), and historical examples (French Revolution, communism, and components of the European Union). Biblical exegesis, comparative historical analysis, and theological and philosophical interpretation are comprised as part of the methodology. The results underscore the repercussions of pride, which are exemplified by uniformity and the disregard for tradition that leads to crises and alienation. The conclusions advance pluralism, dialogue, and humility as countermeasures to utopian tendencies, while simultaneously honoring the divine and human order.

Keywords:

Tower of Babel, pride, utopia, humility, pluralism

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Kupiński, K. (2025). The Tower of Babel as an Archetype of Transcending the Limits of the Human Condition. Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego, 45(2), 77–93. https://doi.org/10.25167/sth.5983

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

References

Basiuk Maciej. 2011. „Jedność między ludźmi w świetle opowiadania o wieży Babel”. Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne 44 (2): 450–461.
Google Scholar

Bates Christopher A. 2024. „Oakeshott’s Critique of Rationalism in Politics”. Kronos 17 (1): 137–150.
Google Scholar

Brueggemann Walter. 1982. Genesis. Atlanta: John Knox Press.
Google Scholar

Court Anthony. 2008. Hannah Arendt’s Response to the Crisis of Her Times. Amsterdam: Rozenberg Publishers.
Google Scholar

Franciszek. 2015. Encyklika Laudato si’. Watykan: LEV.
Google Scholar

Fuller Timothy. 2020. „What Can We Learn from Michael Oakeshott’s Effort to Understand Our World?”. Cosmos + Taxis 8 (12): 31–37.
Google Scholar

Gogin Sergei. 2012. „Homo Sovieticus”. Russian Analytical Digest 109: 12–15.
Google Scholar

González de Requena Farré Juan Antonio. 2021. „Las dos torres de Babel en el pensamiento de Michael Oakeshott”. Veritas 48: 9–33. DOI: https://doi.org/10.4067/S0718-92732021000100009
Google Scholar

Górny Grzegorz. 2018. „Aksamitny totalitaryzm, czyli zapomniana przestroga Jana Pawła II”. Zeszyty Społecznej Myśli Kościoła. Chrześcijaństwo – Świat – Polityka 22: 231–239. DOI: https://doi.org/10.21697/csp.2018.22.1.15
Google Scholar

Kabzińska Iwona. 2013. Od biblijnej wieży Babel do współczesnego „pomieszanego świata”. W Zawstydzona mądrość. Prace ofiarowane Ojcu Profesorowi Franciszkowi Rosińskiemu OFM. Red. Franciszek Rosiński, 289–314. Wrocław: Wydawnictwo Papieskiego Wydziału Teologicznego. DOI: https://doi.org/10.18778/7969-011-4.14
Google Scholar

MacMillan Catherine. 2016. „The European Union as a Totalitarian Nightmare: Dystopian Visions in the Discourse of the UK Independence Party (UKIP)”. Romanian Journal of English Studies 13 (1): 158–165. DOI: https://doi.org/10.1515/rjes-2016-0020
Google Scholar

Moore Jason W., Antonacci Joseph P. 2025. Good Science, Bad Climate, Big Lies: Climate, Class, and Ideology in the Capitalocene. W Radical Political Economics: Principles, Perspectives, and Post-Capitalist Futures. Red. Mustafa Ali, Anthony E. Davis, 291–310. London: Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9781003366690-23
Google Scholar

Mysona Byrska Joanna. 2021. „Pycha i pogarda – cnoty świata konsumpcji”. Kultura i Wartości 32: 53–67. DOI: https://doi.org/10.17951/kw.2021.32.53-67
Google Scholar

Niebuhr Reinhold. 1932. Moral Man and Immoral Society. New York: Charles Scribner’s Sons.
Google Scholar

Nowak Piotr. 2023. Posłowie. W Szkice o historii, stowarzyszeniu cywilnym i polityce. Red. Michael Oakeshott, 599–629. Warszawa: PWN.
Google Scholar

Nowosad Sławomir. 2015. „Realizm etyki protestanckiej według Reinholda Niebuhra”. Roczniki Teologiczne 62 (3): 39–57. DOI: https://doi.org/10.18290/rt.2015.62.3-3
Google Scholar

Oakeshott Michael. 1962. Rationalism in Politics and Other Essays. London: Methuen.
Google Scholar

Oakeshott Michael. 1999. Wieża Babel i inne eseje. Tłum. Andrzej Lipszyc. Warszawa: PWN.
Google Scholar

Oakeshott Michael. 2019. Polityka wiary i polityka sceptycyzmu. Tłum. Michał Szczubiałka. Warszawa: PWN.
Google Scholar

Oakeshott Michael. 2023. Wieża Babel. W Szkice o historii, stowarzyszeniu cywilnym i polityce. Red. Michael Oakeshott, 567–596. Tłum. Stanisław Stecko. Warszawa: PWN.
Google Scholar

Parrot André. 1955. The Tower of Babel: From Myth to History. Paris: Librairie Plon.
Google Scholar

Piedra Alberto M. 2018. „The Dechristianization of France during the French Revolution”. https://www.iwp.edu/articles/2018/01/12/the-dechristianization-of-france-during-the-french-revolution/(28.06.2025).
Google Scholar

Ptaszek Robert T. 2015. „Dlaczego demokracja w post-chrześcijańskiej Europie coraz bardziej przypomina totalitaryzm?”. Człowiek w Kulturze 25: 221–238.
Google Scholar

Ratajczak Waldemar. 2020. „Korzenie i źródło. Hannah Arendt i Roger Scruton o genezie totalitaryzmu (w conradowskim kontekście)”. Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka 37 (59): 105–118. DOI: https://doi.org/10.14746/pspsl.2020.37.7
Google Scholar

Salmonowicz Stanisław. 1990. „Rewolucja francuska: blaski i cienie dziedzictwa”. Przegląd Historyczny 81 (1–2): 75–85.
Google Scholar

Sarna Nahum M. 1989. Genesis: The JPS Torah Commentary. Philadelphia: Jewish Publication Society.
Google Scholar

Scruton Roger. 2006. A Political Philosophy: Arguments for Conservatism. London: Bloomsbury. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511617805.002
Google Scholar

Selinger William. 2016. „The Politics of Arendtian Historiography: European Federation and The Origins of Totalitarianism”. Modern Intellectual History 13 (3): 417–446. DOI: https://doi.org/10.1017/S1479244314000560
Google Scholar

Seven Gökhan. 2019. On Michael Oakeshott’s Political Realism. W Michael Oakeshott on Authority, Governance and the State. Red. Eric Kos, 145–172. Cham: Palgrave Macmillan. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-030-17455-2_8
Google Scholar

Soininen Suvi. 2005. „Michael Oakeshott and the Conversational Paradigm of Politics”. Redescriptions 1: 135–156. DOI: https://doi.org/10.7227/R.9.1.8
Google Scholar

Speiser Ephraim A. 1964. The Anchor Bible: Genesis. Garden City, NY: Doubleday.
Google Scholar

Stecko Samanta. 2023. Wstęp. Cień wieży Babel. W Szkice o historii, stowarzyszeniu cywilnym i polityce. Red. Michael Oakeshott, 7–49. Warszawa: PWN.
Google Scholar

Stróżyński Mateusz. 2013. „Kochając nie to, co należy, i nie tak, jak należy: literackie obrazy upadku duszy w II i IV księdze «Wyznań» Augustyna”. Wratislaviensium Studia Classica 2 (33): 83–104.
Google Scholar

Strutyński Maciej. 2012. „Nowy człowiek na nowe czasy. Utopijne wizje kreacji nowego człowieka”. Horyzonty Polityki 3 (4): 107–121.
Google Scholar