Termin w dydaktyce szkolnej


Abstrakt

The article is composed of four parts. The first part is about the difference between scientific and school terminology, the aim of which is to meet didactic aims adjusted to students’ age and cognitive abilities. This should meet the following conditions: 1) the condition of accessibility; 2) the condition of graduation of difficulty; 3) the condition of uniformity; 4) the systemic condition; 5) the condition of need and usefulness; 6) the condition of regularity; 7) the condition of clarity, and 8) the condition of illustration. In further sections, the author analyses the realization of particular conditions on the basis of the terminology included in manuals such as the manual for Polish language teaching in three consecutive stages of education. The last part contains an analysis of the
efficacy of teaching terms at school on the example of students’ oral statements. The number of notions and terms used, as well as the way of defining them, shows that students cannot use the terms. According to the author, it is caused by both the contemporary linguistic reality and by not meeting the basic conditions concerning school terminology by the authors of manuals and teachers.


Słowa kluczowe

term; school didactics

Gajda S., 1982a, Podstawy badań stylistycznych nad językiem naukowym, Warszawa–Wrocław.

Gajda S., 1982b, Zawartość treściowa terminu a nauka o terminach, „Poradnik Językowy”, nr 5, s. 307–316.

Gajda S., 1990, Wprowadzenie do teorii terminu, Opole.

Gajda S., 1991, Język w dydaktyce. – Wariancja w języku. III Opolskie Spotkania Językoznawcze, Szczedrzyk 10–11.10.1989 r. , red. S. Gajda, Opole, s. 93–97.

Gajda S., 2000, Stylistyka dziś, „Polonistyka”, nr 4, s. 208–213.

Gajda S., Słodzińska A., 1991, Struktura językowa podręcznika.– Podręcznik literatury w szkole średniej wczoraj – dziś – jutro, red. B. Chrząstowska, Poznań.

Grucza F., 1991, Terminologia – jej przedmiot, status i znaczenie.– Teoretyczne podstawy terminologii, red. F. Grucza, Wrocław, s. 11–44.

Jaworski M., 1989, Terminy i pojęcia w programach i podręcznikach szkoły podstawowej, Warszawa.

Jurkowski M., 1990, Język polski.– Terminologia stosowana w programach i podręcznikach szkoły podstawowej. Materiały z konferencji zorganizowanej przez Komitet Terminologii PAN i Instytut Programów Szkolnych (Warszawa 9–10 czerwca 1989 r.), red. M. Jaworski, Warszawa, s. 51–59.

Karpiński Ł., 2008, Zarys leksykografii terminologicznej, Warszawa.

Kojs W., 1975, Uwarunkowania dydaktycznych funkcji podręcznika, Warszawa.

Kruszewski K., 2012, Najpotrzebniejsze zasady dydaktyczne.– Sztuka nauczania. Czynności nauczyciela. Podręcznik akademicki, red. K. Kruszewski, Warszawa, s. 240–270.

Kupisiewicz Cz., 2000, Dydaktyka ogólna, Warszawa.

Maćkiewicz J., 2000, Potoczne w naukowym – niebezpieczeństwa i korzyści.– Język

a kultura, t. 13: Językowy obraz świata a kultura, red. A. Dąbrowska, J. Anusiewicz, Wrocław, s. 107–113.

Markowski A., 2004, Przedmowa.– Wiedza o języku polskim w zreformowanej szkole. Szkoła podstawowa, gimnazjum, szkoły ponadgimnazjalne, red. A. Mikołajczuk i J. Puzynina, Warszawa.

Nagajowa M., 1985, Kształcenie języka ucznia w szkole podstawowej, Warszawa.

Nowicki W., 1986, Podstawy terminologii, Wrocław.

Nocoń J., 2009, Podręcznik szkolny w dyskursie dydaktycznym – tradycja i zmiana, Opole.

Podracki J., Kwiatkowska A., 2007, Składniowy system pojęciowo-terminologiczny w wybranych podręcznikach dla klas IV–VI szkoły podstawowej.–Podręczniki do kształcenia językowego w zreformowanej szkole – koncepcje, funkcje, język, red. H. Synowiec, Kraków, s. 231–243.

Porayski-Pomsta J., 1990, Uwagi o systemie terminologicznym stosowanym w kształceniu językowym w szkole podstawowej, „Poradnik Językowy”, nr 4, s. 286–293.

Skudrzyk A., 2005, Czy zmierzch kultury pisma? O synestezji i analfabetyzmie funkcjonalnym, Katowice.

Skudrzyk A., Warchala J., 2007, Potoczność – kategoria rozmyta? – Potoczność a zachowania językowe Polaków, red. B. Boniecka, S. Grabias, Lublin, s. 21–32.

Synowiec H., 2012, Dyskusja panelowa. Termin w komunikacji.– Język a Komunikacja, t. 31: Termin w językoznawstwie, red. D. Brzozowska, W. Chłopicki, Kraków, s. 39–40.

Walczak B., 2002, Wiadomości ze składni języka polskiego w podręcznikach szkolnych. Komunikat.– Z problematyki kształcenia językowego, red. H. Sędziak, Białystok.

Warchala J., Skudrzyk A., 2010, Kultura piśmienności młodego pokolenia, Katowice.

Pobierz

Opublikowane : 2018-10-03


Tabisz, A. (2018). Termin w dydaktyce szkolnej. Stylistyka, 26, 205-228. https://doi.org/10.25167/Stylistyka26.2017.14

Anna Tabisz  atabisz@uni.opole.pl
Uniwersytet Opolski  Polska


CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0



Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

1. Prawa autorskie majątkowe do opublikowanych utworów ma Uniwersytet Opolski (do utworu zbiorowego) oraz Autorzy (do poszczególnych części utworu zbiorowego mających samodzielne znaczenie).

2. W czasopiśmie naukowym „Stylistyka” publikowane mogą być jedynie utwory wcześniej nie rozpowszechnione.

3. Uniwersytet Opolski nie ogranicza możliwości dalszego rozpowszechnienia przez Autora jego utworu pod warunkiem wskazania czasopisma naukowego „Stylistyka” jako pierwotnego miejsca publikacji oraz zgody Wydawnictwa UO.

4. Zgoda na publikację utworu w czasopiśmie naukowym „Stylistyka” jest równoznaczna z udzieleniem przez Autora Uniwersytetowi Opolskiemu licencji niewyłącznej, obejmującej prawo do korzystania z utworu bez ograniczeń terytorialnych oraz czasowych na następujących polach eksploatacji:

a) w zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką dowolnej ilości egzemplarzy utworu w całości lub w części, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową, wprowadzenie utworu do pamięci komputera i sieci informatycznych,

b) w zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami, na których utwór utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału lub egzemplarzy,

c) w zakresie rozpowszechnienia utworu w sposób inny niż określonych w pkt 2 – udostępnienie utworu lub jego streszczenia w Internecie przez umożliwienie odbiorcom dostępu do utworu on-line lub umożliwienie ściągnięcia utworu do własnego urządzenia pozwalającego na zapoznawanie się z utworem, zamieszczenie utworu w bazach elektronicznych zajmujących się rozpowszechnianiem utworów naukowych, w tym w szczególności w bazie  CEEOL (Central and Eastern Online Libray) oraz streszczenia w języku angielskim w bazie CEJSH (The Central Europaen Journal of Social Scienes and Humanites).

d) w zakresie tworzenia i rozpowszechniania dzieł zależnych zrealizowanych przy wykorzystaniu utworu – korzystanie z nich na polach eksploatacji określonych w pkt 1–3.

5. Z tytułu udzielenia licencji do utworu Autorowi nie należy się wynagrodzenie.

6. Autor wyraża zgodę na udzielenie przez Uniwersytet dalszego zezwolenia na korzystanie z utworu (sublicencja) na polach eksploatacji wymienionych w par. 2 ust. 4.

7. Autor wyraża zgodę na upublicznienie, w związku z rozpowszechnieniem utworu, swoich danych osobowych, to jest imienia i nazwiska, afiliacji oraz adresu e-mail.