Wzorzec gatunkowy pierwszych polskich sprawozdań stenograficznych – na przykładzie Sprawozdań stenograficznych z rozpraw Sejmu Krajowego w Galicji

MAŁGORZATA DAWIDZIAK-KŁADOCZNA


https://orcid.org/0000-0003-3602-2722

Abstract

The aim of this paper is to describe the genre pattern of stenographic reports of the meetings of the Diet of Galicia and Lodomeria in session between 1861 and 1914. The Diet of Galicia and Lodomeria is the first parliament in the history of Polish
parliamentarism whose sessions were documented in the form of stenographic reports. Therefore, these reports represent the first stage in the study of the genre, hitherto underexplored by philologists but in continuous operation from 1861 to date.
The paper draws on an extensive collection of more than 1,000 texts. Research shows that stenographic reports are a highly petrified genre. Its coherent character is determined by the author’s overarching intention, an all-encompassing vision of the
world, and an internally ordered structure made up of mostly relatively autonomous elements. The identity of the genre is shaped by the delimiting elements found mainly in the initial and final parts of the corpus. They organise the text, make it easier
for the viewer to navigate through it, and mark the boundaries between components. Other types of metatext serve as a complement to speeches and legal documents. The editorial aspect of the reports, which underwent several transformations over more than fifty years of the Diet of Galicia and Lodomeria, is of great value in terms of delimiting and providing information.
The conclusions from this paper provide a good basis for describing the changes in stenographic reports and comparing them with the parliamentary diary, a dominant genre used to document parliamentary sessions before 1861.

Keywords:

Diet of Galicia and Lodomeria, stenographic report, genre pattern, metatext

Sprawozdania stenograficzne z posiedzeń Sejmu Krajowego Galicyjskiego we Lwowie, kadencje I–X, https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/6196?language=pl (dostęp: 29.11.2022).
  Google Scholar

Czachur W., 2020, Lingwistyka dyskursu jako integrujący program badawczy, Wrocław: Oficyna Wydawnicza Atut.
  Google Scholar

Dawidziak-Kładoczna M., 2011, Wielofunkcyjność komentarzy w diariuszach Sejmu Wielkiego. – Gatunki mowy i ich ewolucja, t. 4: Gatunek a komunikacja społeczna, red. D. Ostaszewska przy współudziale J. Przyklenk, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 147–158.
  Google Scholar

Dawidziak-Kładoczna M., 2015, Językowe sygnały recepcji mów w staropolskich diariuszach sejmowych i sprawozdaniach stenograficznych z obrad sejmu, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie”, XI, s. 19–32.
DOI: https://doi.org/10.16926/j.2015.11.02   Google Scholar

Dawidziak-Kładoczna M., 2018a, Opis wrażeń słuchowych w diariuszu sejmu grodzieńskiego. – Przeszłość w języku zamknięta, red. U. Wójcik, V. Jaros, Częstochowa: Wydawnictwo Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, s. 219–234.
  Google Scholar

Dawidziak-Kładoczna M., 2018b, Przejawy świadomości językowej w zakresie stosowania perswazyjnych aktów mowy w średniopolskich diariuszach sejmowych, „Język a Kultura”, t. 28: Świadomość językowa w ujęciu antropologiczno-kulturowym, s. 87–99.
  Google Scholar

Dobrzyńska T., 1974, Delimitacja tekstu literackiego, Wrocław: Ossolineum.
  Google Scholar

Duszak A., 1998, Tekst, dyskurs, komunikacja międzykulturowa, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  Google Scholar

Dziadzio A., 2016, Galicyjski Sejm Krajowy wobec namiestnictwa w początkach ery konstytucyjnej w Austrii, „Studia Iuridicia Lublinensia”, XXV, 2, s. 262–276, http://DOI: 10.17951/sil.2016.25.3.261 (dostęp: 23.11.2022).
DOI: https://doi.org/10.17951/sil.2016.25.3.261   Google Scholar

Faulmann K., 1895, Geschichte und Litteratur der Stenographie, Wien: Verlag von Bermann & Altmann.
  Google Scholar

Grodziski S., 1993, Sejm Krajowy galicyjski 1861–1918, Kraków: Wydawnictwo Sejmowe.
  Google Scholar

Kalinowska A., 2011, Diariusze sejmowe, http://www.wilanow-palac.pl/diariusze_sejmowe.html (dostęp: 24.11.2022).
  Google Scholar

Krieg H., 1888, Katechizmus der Stenographie, Lipsk.
  Google Scholar

Łazarski R., 1968, Stenografia, t. 1–2, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
  Google Scholar

Nowicki J., 1998, Diariusze sejmowe z XVIII wieku, „Mówią Wieki”, 10, s. 14–17.
  Google Scholar

Partyka J., 1995, Rękopisy dworu szlacheckiego doby staropolskiej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Semper.
  Google Scholar

Pitman I., 1891, History of Shorthand, Bath: I. Pitman & Sons.
  Google Scholar

Poliński J., 1861, Stenografia polska według zasad Gabelsbergera, Lwów: Drukarnia M. F. Poremby.
  Google Scholar

Taub Sz., 1925, Dzieje Biura Stenograficznego dawnego Sejmu Galicyjskiego, Katowice: nakładem Władysława Chrapusty.
  Google Scholar

Wajszczuk J., 2005, O metatekście, Warszawa: Katedra Lingwistyki Formalnej Uniwersytetu Warszawskiego.
  Google Scholar

Wierzbicka A., 1971, Metatekst w tekście. – O spójności tekstu, red. M. R. Mayenowa, Wrocław: Ossolineum, s. 105–121.
  Google Scholar

Wojtak M., 2001, Pragmatyczne aspekty analiz stylistycznych tekstów użytkowych. –Stylistyka a pragmatyka, red. B. Witosz, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 38–47.
  Google Scholar

Wojtak M., 2004, Gatunki prasowe, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
  Google Scholar

Wojtak M., 2006, Gatunek w formie kolekcji a kolekcja gatunków, „Poznańskie Spotkania Językoznawcze”, 15, s. 143–152.
  Google Scholar

Wojtak M., 2019, Wprowadzenie do genologii, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
  Google Scholar

Żabowska M., 2009, Hierarchia wyrażeń metatekstowych, „Linguistica Copernicana”, 2 (2), s. 179–189.
DOI: https://doi.org/10.12775/LinCop.2009.026   Google Scholar


Published
2024-03-06

Cited by

DAWIDZIAK-KŁADOCZNA, M. (2024). Wzorzec gatunkowy pierwszych polskich sprawozdań stenograficznych – na przykładzie Sprawozdań stenograficznych z rozpraw Sejmu Krajowego w Galicji. Stylistyka, 32(32), 167–186. https://doi.org/10.25167/Stylistyka32.2023.10

Authors

MAŁGORZATA DAWIDZIAK-KŁADOCZNA 
https://orcid.org/0000-0003-3602-2722

Statistics

Downloads

Download data is not yet available.


License

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

1. Copyrights to published works are held by the University of Opole (to the collective work) and the Authors (to individual parts of the collective work that have an independent meaning).

2. Only previously undistributed works can be published in the scientific journal "Stylistics".

3. The University of Opole does not restrict the possibility of the author's further dissemination of his work on condition that the scientific journal "Stylistics" is indicated as the original place of publication and the consent of the University Publishing House.

4. Consent to the publication of the work in the scientific journal "Stylistics" is tantamount to granting the author a non-exclusive license to the University of Opole, including the right to use the work without territorial restrictions and time limits in the following fields of exploitation:

a) within the scope of recording and multiplication of the work - production of any number of copies of the work in whole or in part using a specified technique, including printing, reprography, magnetic recording and digital technique, introduction of the work into computer memory and computer networks,

b) within the scope of circulation of the original or copies on which the work has been recorded - circulation, lending or hiring of the original or copies,

c) within the scope of dissemination of the work in a manner other than specified in item 2 - making the work or its abstract available on the Internet by enabling the recipients to access the work on-line or enabling them to download the work to their own device that makes it possible to read it, placing the work in electronic databases that disseminate scientific works, including in particular the CEEOL database (Central and Eastern Online Libray) and the abstract in English in the CEJSH database (The Central Europaen Journal of Social Scienes and Humanites).

d) within the scope of creating and distributing dependent works created using the work - using them in the fields of exploitation specified in points 1-3.

5. The author is not entitled to compensation for granting the license to the work.

6. The author agrees that the University may grant further permission to use the work (sublicense) in the fields of exploitation specified in par. 2 paragraph 4.

7. The author agrees that, in connection with the distribution of the work, his or her personal information, that is, name, affiliation, and e-mail address, may be made public.