O wzniosłości w dyskursie religijnym (z perspektywy słownictwa)



Abstrakt

The article is devoted to sublimity as one of the rule shaping religious discourse (especially in Christian religious tradition). In the first part the author presents three ways of understanding of the term sublime/sublimity, which have developed during historical reflection on this category: sublimity as a grand style (one of the three rhetoric styles); as a grand (high) speech (Pseudo-Longinus); as an ambivalent experience of dread and fascination (Rudolf Otto), that arouses in the believer feelings of numinous. The second part examines the lexis (vocabulary) as a mean to achieve sublimity in religious texts. The author points out however, that the effect of sublimity is achieved not only by means of lexis, hence further research is needed.


Bobrowska E., 2007, Obrazowanie społeczeństwa w mediach. Analiza radiomaryjnego dyskursu, Kraków.

Burke E., 1968, Dociekania filozoficzne o pochodzeniu naszych idei wzniosłości i piękna, Warszawa.

Caillois R., 1995, Człowiek i sacrum, tłum. E. Burska, A. Tatarkiewicz, Warszawa.

Cieśla-Korytowska M., 1996, O wzniosłości „Dziadów”, „Teksty Drugie: teoria literatury, krytyka, interpretacja”, nr 2/3 (38/39), 24-49.

Gajda S., 2001, Nowe społeczności dyskursywne a edukacja komunikacyjna, w: Bralczyk J., Mosiołek-Kłosińska K., Zmiany w publicznych zwyczajach językowych, Warszawa: RJP, 7-13.

Janocha M., Kicz religijny jest banalizacją przesłania ewangelii, https://ekai.pl/diecezje/warszawska/x94306/bp-janocha-kicz-religijny-jest-banalizacja-przeslania-ewangelii/ [dostęp: 28.08.2016 r.]

Jarymowicz M., Imbir K., 2010, Próba taksonomii ludzkich emocji, „Przegląd Psychologiczny” t. 53, nr 4, s. 439-461; dostępny także pod adresem: http://www.kul.pl/files/714/nowy_folder/4.53.2010_art.3.pdf [dostęp: 28.08.2016 r.]

Kindziuk M., 2014, Wizerunek medialny ks. Jerzego Popiełuszki w polskiej prasie w latach 1980-1984, Warszawa.

Kłoczowski J., A., 1995, Język, którym mówi człowiek religijny…, „Znak” 487, 5-17.

Kostkiewiczowa T., 1996, Odległe źródła refleksji o wzniosłości: co się stało między Boileau a Burke’em, „Teksty Drugie: teoria literatury, krytyka, interpretacja”, nr 2/3 (38/39), 5-13.

Lewek A., 1986, Męczennik prawdy i nadziei; ks. Jerzy Popiełuszko, Warszawa.

Laskowska E., 2004, Emotywizacja jako środek perswazji, w: Manipulacja w języku, red. P. Krzyżanowski, P. Nowak, Lublin, 81-90.

Leeuw van der G., 1997, Fenomenologia religii, Warszawa.

Kominek A., 2006, Cierpienie Ojczyzny opowiadane językiem Meki Pańskiej w kazaniach Ks. Jerzego Popiełuszki z lat 1982-84, w: Człowiek i sacrum. O pojęciach religijnych w języku i kulturze, red. D. Sarzyńska, R. Tokarski, Sandomierz, 167-178.

Korolko M., 1998, Sztuka retoryki. Przewodnik encyklopedyczny, Warszawa.

Makuchowska M., Przyczyna W., 2005, Polityka językowa Kościoła katolickiego w Polsce wobec wyzwań XXI wieku, w: Polska polityka komunikacyjnojęzykowa wobec wyzwań XXI wieku, red.S. Gajda, A. Markowski, J. Porayski-Pomsta, Warszawa 2005, 206-211.

Makuchowska M., 2009, Prymas, ojciec, pasterz… Role komunikacyjne kardynała Wyszyńskiego, „Stylistyka” XVIII (2009), 203-217.

Makuchowska M., 2014, Współczesna sakralizacja języka polskiego na przykładzie słowa "posługa", w: Polonistyka wobec wyzwań współczesności : V Kongres Polonistyki Zagranicznej, Brzeg - Opole, 10-13 lipca 2012 r., t. 2, red. nauk. Stanisław Gajda, I. Jokiel, Opole: UO, 2014, s. 434-439.

Makuchowska M., 2016, Obraz wspólnoty katolickiej w polskim dyskursie religijnym, referat wygłoszony na VI Światowym Kongresie Polonistów, Katowice 22-25 VI 2016 (ukaże się w tomach pokongresowych).

Mishra V., 2014, The Religious Sublime, The Oxford Handbook of Relgion and the Arts, ed. Frank Burch Brown,

http://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780195176674.001.0001/oxfordhb-9780195176674-e-003

Mojżyn N., Teologiczne implikacje kategorii wzniosłości na kanwie konsekracji kościoła Sagrada Familia w Barcelonie, „Warszawskie Studia Teologiczne” XXIV/2, 381-392.

Muszyński H., 1990, Wstęp, w: Żydzi i judaizm w dokumentach Kościoła i nauczaniu Jana Pawła II (1965-1989), zebr. i oprac. ks. W. Chrostowski i W. Rubinkiewicz, Warszawa.

Otto R., 1993, Świętość. Elementy irracjonalne w pojęciu bóstwa i ich stosunek do elementów racjonalnych, tłum. B. Kupis, Warszawa.

Płuciennik J., 2000, Retoryka wzniosłości w dziele literackim, Kraków.

Post M., 2001, Efekty i akty perlokucyjne, w: Językoznawstwo kognitywne II. Zjawiska pragmatyczne, red. W. Kubiński, . Stanulewicz, Gdańsk, 135-147.

Szczepińska B., 2005, Ewangelie tylekroć tłumaczone… Studia o przekładach i przekładaniu, Gdańsk.

Wierusz-Kowalski J., 1973, Język a kult. Funkcje i struktura języka sakralnego, „Studia Religioznawcze PAN” IV.

Witosz B., 2009, Dyskurs i stylistyka, Katowice.
Pobierz

Opublikowane : 2018-10-03


Makuchowska, M. (2018). O wzniosłości w dyskursie religijnym (z perspektywy słownictwa). Stylistyka, 26(26), 251-268. Pobrano z https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/s/article/view/30

Marzena Makuchowska  marzena.makuchowska@uni.opole.pl
Instytut Polonistyki i Kulturoznawstwa Uniwersytetu Opolskiego  Polska


CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0