Prawosławie i ekumenizm. Kontrowersyjny dokument Soboru na Krecie (2016)


Abstrakt

Celem artykułu jest ukazanie istotnych treści dokumentu Świętego i Wielkiego Soboru na Krecie (2016) Relacje Kościoła prawosławnego z pozostałym światem chrześcijańskim. W pierwszej części artykułu przedstawiono genezę dokumentu. W drugiej części omówiono najbardziej kontrowersyjne punkty badanego tekstu. W związku z tym zwrócono uwagę na trzy kwestie: samoświadomość Kościoła prawosławnego, stanowisko na temat eklezjalnego statusu Wspólnot nieprawosławnych oraz rozumienie ekumenicznego zaangażowania
prawosławia. W trzeciej części zaprezentowano niektóre problemy na drodze recepcji analizowanego dokumentu w świecie prawosławnym. Ostatecznie stwierdzono, iż kreteński Sobór nie zdołał rozwiązać w sposób definitywny kwestii relacji Kościoła prawosławnego do innych chrześcijan, z którymi prowadzi dialog ekumeniczny i współpracuje od dziesięcioleci.


Słowa kluczowe

Święty i Wielki Sobór na Krecie, ekumenizm, Kościół prawosławny, eklezjologia prawosławna

BETLEJKO J., Święty i Wielki Sobór Cerkwi Prawosławnej, „Studia i Dokumenty Ekumeniczne” 33 (2017) nr 1, s. 50-73.
BOSAKOWSKI R., Reinterpretacja Chalcedonu w dokumentach Świętego i Wielkiego Soboru Kościoła Prawosławnego (Kreta 2016). Krytyczna analiza polskiego tłumaczenia i nowa próba translatorska, http://www.prchiz.pl/pliki/Kreta_Reinterpretacja_Chalcedonu.pdf (15.02.2018).
BOUTENEFF P., „Kościół” i „Kościoły” w eklezjologii Świętego i Wielkiego Soboru na Krecie, http://orthodox.fm/kosciol-koscioly-eklezjologii-swietego-wielkiego-soboru-krecie/ (12.03.2018).
CINQUIEME CONFERENCE PANORTHODOXE PRECONCILIAIRE [2015], Les relations de l’Église orthodoxe avec l’ensemble du monde chrétien. Décision (Chambésy, 15 octobre 2015), https://mospat.ru/fr/2016/01/28/news127362/ (28.01.2016).
COMMISSION INTERORTHODOXE PREPARATOIRE AU SAINT ET GRAND CONCILE DE L’ÉGLISE ORTHODOXE, L’économie dans l’Église orthodoxe (Chambésy, 1971), „Contacts” 24 (1972) nr 80 (supplément), s. 9-31.
Defense and Declaration of Cessation of Commemoration of Bishop on Account the Teaching of Heresy. Letter of Protopresbyter Theodore Zisis to Metropolitan Anthimos of Thessaloniki (March 3, 2017), https://orthodoxethos.com/post/defense-and-declaration-of-cessation-of-commemoration-of-bishop-on-account-of-the-teaching-of-heresy (10.03.2018).
DEUXIEME CONFERENCE PANORTHODOXE PRECONCILIAIRE [1982], Décisions proposées au Saint et Grand Concile, [Chambésy, 12 septembre 1982], w: Deuxième Conférence Panorthodoxe Préconciliaire. Procès-verbaux et textes, Chambésy, 3-12 septembre 1982 [Synodica VII], Chambésy (Genève): Éditions du Centre Orthodoxe du Patriarchat Oecuménique 1994, s. 189-192.
Encyclique de l’Église de Constantinople a toutes les Églises du monde (janvier 1920), „Échos d’Orient” 20 (1921), s. 462-464.
HEERS P., The „Council” of Crete and the New Emerging Ecclesiology: An Orthodox Examination, http://orthodoxethos.com/post/the-council-of-crete-and-the-new-emerging-ecclesiology-an-orthodox-examination (28.07.2017).
HIEROTHEOS (VLACHOS), The term „Churches” as a „technical term”, http://www.pravoslavie.ru/db/english/105408.html (31.08.2017).
IIIe Conférence panorthodoxe préconciliaire. Actes (Chambésy, 28 octobre – 9 novembre 1986). Procès verbaux – documents [Synodica X], Chambésy (Genève): Éditions du Centre Orthodoxe du Patriarchat Oecuménique 2014.
JOB (GETCHA), The Ecumenical Significance of the Holy and Great Council of the Orthodox Church, https://www.orthodoxcouncil.org/-/the-ecumenical-significance-of-the-holy-and-great-council-of-the-orthodox-church (20.03.2018).
KAŁUŻNY T., Kościół prawosławny w drodze do Świętego i Wielkiego Soboru, w: TENŻE, Z.J. KIJAS (red.), Przed Soborem Wszechprawosławnym, Kraków: Wydawnictwo Naukowe UPJPII 2016, s. 119-149.
KAŁUŻNY T., Nowy Sobór Ogólnoprawosławny. Natura, historia przygotowań, tematyka, Kraków: Wydawnictwo Księży Sercanów „Dehon” 2008.
KAŁUŻNY T., Православие на распутье. Проблемы принятия Святого и Великого Собора Православной Церкви на Крите (2016), „Sympozjum” 21 (2017) nr 2, s. 151-172.
KLINGER J., O istocie prawosławia. Wybór pism, Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX 1983.
LA I CONFERENCE PANORTHODOXE DE RHODES (1961), Catalogue des thèmes du pro-synode projeté, „Istina” 9 (1963) nr 1, s. 49-53.
Lettre encyclique du Patriarche Joachim III et du Synode de l’Église de Constantinople a toutes les Églises orthodoxes (12 juin 1902), „Istina” 2 (1955), nr 1, s. 78-83.
PERŞA R., A canonical analysis of the most controversial phrase of the Holy and Great Council: „The Orthodox Church accepts the historical name of other non-orthodox Christian Churches and Confessions that are not in communion with her”, „Studia Universitatis Babeş-Bolyai – Theologia Orthodoxa” 62 (2017) nr 1, s. 131-157.
PERŞA R., The Canonical Tradition of the Orthodox Church and the Holy and Great Council: between Reception and Rejection, „Studia Universitatis Babeş-Bolyai – Theologia Orthodoxa” 62 (2017) nr 1, s. 39-72.
PREMIERE CONFERENCE PANORTHODOXE PRECONCILIAIRE [1976], Décisions [Chambésy, 28 novembre 1976], w: Première Conférence Panorthodoxe Préconciliaire. Procès-verbaux et textes, Chambésy, 21-28 novembre 1976 [Synodica III], Chambésy (Genève): Éditions du Centre Orthodoxe du Patriarchat Oecuménique 1979, s. 113-117.
SAINT ET GRAND CONCILE DE L’ÉGLISE ORTHODOXE, Les relations de l’Église orthodoxe avec l’ensemble du monde chrétiens [Crète, 2016], w: A. MELLONI (red.), The Great Councils of the Orthodox Churches. Decisions and Synodika (Corpus Christianorum Oecumenicorum Generaliumque Decreta. Editio critica), t. IV.3: Crete 2016, Turnhout: Brepols Publishers 2016, s. 1253-1293; tekst ros.: tamże, s. 1253-1291; tłum. A. Kuźma, J. Charkiewicz, J. Betlejko, „Cerkiewny Wiestnik” (2016) nr 4, s. 34-40; przedruk: „Studia i Dokumenty Ekumeniczne” 33 (2017) nr 1, s. 107-113.
SAINT ET GRAND CONCILE DE L’ÉGLISE ORTHODOXE, Message du saint et grand Concile de l’Église orthodoxe [Crète, 2016], nr 3, w: A. MELLONI (red.), The Great Councils of the Orthodox Churches. Decisions and Synodika (Corpus Christianorum Oecumenicorum Generaliumque Decreta. Editio critica), t. IV.3: Crete 2016, Turnhout: Brepols Publishers 2016, s. 1187-1121.
SONEA C., The Ecumenical Dialogue according to Holy and Great Council of the Orthodox Church in Crete (2016), „Roczniki Teologiczne” 64 (2017), z. 7, s. 127-135.
SYNEK E., Das „Heilige und Grosse Konzil“ von Kreta, Freistadt: Verlag Plöchl 2017.
TROISIEME CONFERENCE PANORTHODOXE PRECONCILIAIRE [1986], Église orthodoxe et mouvement oecuménique, „Episkepsis” 17 (1986) nr 369, s. 14-17.
TROISIEME CONFERENCE PANORTHODOXE PRECONCILIAIRE [1986], Relations de l’Église orthodoxe avec l’ensemble du monde chrétien, „Episkepsis” 17 (1986) nr 369, s. 9-13.
TSOMPANIDIS S.CH., Orthodoxe Kirche und Ökumenische Bewegung nach der Heiligen und Großen Synode, „Orthodoxes Forum” 31 (2017) nr 1–2, s. 81-88.
Каталог тем будущего Предсобора [Vatopedi 1930], w: Г. СКОБЕЙ, Межправославное сотрудничество в подготовке Святого и Великого Собора Востчной Православной Церкви, „Церков и время” 12 (2002) nr 2, s. 67-68.
СВЯТОЙ И ВЕЛИКИЙ СОБОР ПРАВОСЛАВНОЙ ЦЕРКВИ, Окружное Послание [Крит, 2016], nr 20, w: A. MELLONI (red.), The Great Councils of the Orthodox Churches. Decisions and Synodika (Corpus Christianorum Oecumenicorum Generaliumque Decreta. Editio critica), t. IV.3: Crete 2016, Turnhout: Brepols Publishers 2016, s. 1115-1187.
ШИШКОВ A., Два экуменизма: консервативные христианские альянсы как новая форма экуменического взаимодействия, „Государство, религия, церковь в России и за рубежом” (2017) nr 1, s. 269-300.
Pobierz

Opublikowane : 2019-02-11


Kałużny, T. (2019). Prawosławie i ekumenizm. Kontrowersyjny dokument Soboru na Krecie (2016). Studia Oecumenica, 18, 147-160. https://doi.org/10.25167/SOe/18/2018/147-160

Tadeusz Kałużny 
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie, Wydział Teologiczny  Polska
https://orcid.org/0000-0002-3902-2931


CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0



Redakcja „Studia Oecumenica” przyjmuje do oceny i publikacji artykuły naukowe oraz recenzje i sprawozdania z konferencji związane z problematyką ekumeniczną, międzyreligijną i z zakresu badań nad procesami integracyjnymi. Opracowanie nie może naruszać praw autorskich osób trzecich (w rozumieniu Ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych; tekst pierwotny: Dz.U. 1994 r. nr 24 poz. 83, tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r. nr 90 poz. 631). Teksty nadesłane do redakcji nie mogą być wcześniej publikowane ani zgłoszone do publikacji w innych pismach lub wydawnictwach. Zgłaszając tekst, autor wyraża zgodę na: wszelkie zmiany stylistyczne, wynikające z normy językowej oraz normy „Zasady składania tekstu w języku polskim” i dokonywania niezbędnych zmian w układzie treści (w celu zwiększenia czytelności tekstu), a także na wykorzystania go do druku oraz w publikacjach elektronicznych. Autor także przenosi prawa autorskie na Redakcję „Studia Oecumenica”. Jednocześnie wyraża także zgodę na opublikowanie informacji o artykule w bazach naukowych, w tym w bazie CEJSH (The Central European Journal of Social Sciences and Humanities) oraz CEEOL (Central and Eastern European Online Library). Materiały zamieszczone w czasopiśmie „Studia Oecumenica” są chronione prawem autorskim. Przedruk tekstu może nastąpić jedynie za zgodą redakcji.