Samuel: ostatni sędzia Izraela


Abstrakt

Epokę Samuela poprzedziły czasy Sędziów, które ukazały krytyczny stan polityczny plemion Izraela w tamtych czasach. Powołanie przez Boga Samuela (1 Sm 3) rozpoczęło nową erę dla narodu wybranego. Eli, sprawując urząd sędziego i najwyższego kapłana, nie był w stanie zagwarantować jedności rozproszonym plemionom. Porażka w walce z Filistynami i utrata Skrzyni Przymierza dopełniły miary nieszczęścia.

Po dwudziestu latach życia w ukryciu Samuel wkracza na scenę historii biblijnej (1 Sm 7,2–13,24). Namaszcza on Saula z plemienia Beniamina na króla i w ten sposób zapoczątkowuje epokę monarchiczną w dziejach Izraela. Obowiązkiem króla było zjednoczenie rozproszonych plemion i stworzenie wystarczającej siły militarnej do pokonania Filistynów lub innych wrogów. Król cieszył się spodziewanymi sukcesami militarnymi, ale użył nadmiernego autorytetu, gdy uzurpował sobie kompetencje kapłana (1 Sm 13,13). Następnie nie podporządkował się heremowi, czyli nakazowi całkowitej eksterminacji ludu i żywego inwentarza Amalekitów (1 Sm 15,9). Takie postępowanie doprowadziło do odrzucenia Saula przez Jahwe, który wybrał innego sługę – Dawida. Samuel, posłuszny Jahwe, potajemnie namaścił Dawida w jego rodzinnym Betlejem na władcę (1 Sm 16,12). Dopóki żył Samuel, Izraelem rządził Saul, ale po śmierci proroka sytuacja uległa radykalnej zmianie. Ostateczna klęska przyszła ze strony Filistynów. Wtedy to Saul został zabity na górze Gilboa. Po śmierci króla władzę sprawował Dawid, który okazał się wybawcą ludu.

Misja Samuela została w końcu pomyślnie wypełniona. Udało mu się ustanowić władzę królewską w Izraelu, władzę, która okazała się niezbędna dla ocalenia narodu. Po nieszczęsnym królowaniu Saula nastał złoty czas rządów Dawida. Dawid stał się figurą Mesjasza, który miał przyjść, Jezusa Chrystusa.


Słowa kluczowe

Księga Sędziów; Księgi Samuela; Saul; Samuel; Dawid; Stary Testament

Arnold P.M., Ramah, w: D.N. Freedman i in. (red.), The Anchor Bible Dictionary, t. 5, New York 1992, s. 613.

Born A. van den, Weippert M., Philister, w: H. Haag (red.), Bibel-Lexikon, Einsiedeln – Zürich – Köln 1951, s. 1379– 1382.

Bovon F., Das Evangelium nach Lukas (Lk 1.1–9.50), Neukirchen 1989.

Braulik G., Die Theorien über das Deuteronomistische Geschichtswerk, w: E. Zenger i in. (red.), Einleitung in das Alte Testament, Stuttgart 1995.

Bright J., Historia Izraela, Warszawa 1994.

Callaway J.A., Osiedlanie się w ziemi Kanaan, w: H. Shanks (red.), Starożytny Izrael. Od czasów Abrahama do zburzenia Jerozolimy przez Rzymian, Warszawa 1994.

Gasperis de F.R., Cominciando da Gerusalemme, Casale Manferrato 1997.

Gijay Y., Reflections on the Poetics of the Samuel Narrative. The Question of the Ark Narrative, „The Catholic Biblical Quarterly” 54 (1992), s. 221–230.

Heinisch P., Christus der Erlöser im Alten Testament, Graz 1955.

Huwiler E.F., Shunem, w: ABD, t. V.

Jankowski A., Biblijna teologia przymierza, Kraków 1997.

Jasiński A.S., Służcie Jahwe z weselem. Kyriologia starotestamentalna na tle środowiska biblijnego, Opole 1998.

Jelonek T., Biblijna historia zbawienia, Kraków 1987.

Klawek A., Hymn Anny, matki Samuela. Prawzór Maryjnego Magnificat, „Ruch Biblijny i Liturgiczny” 7 (1954), s. 1–4.

Lemaire A., Zjednoczone królestwo, w: H. Shanks (red.), Starożytny Izrael. Od czasów Abrahama do zburzenia Jerozolimy przez Rzymian, Warszawa 1994.

Maag V., Belija ‚al im Alten Testament, „Theologische Zeitschrift” 21 (1965), s. 287–299.

Perlman A.L., Asherah and Astarte in Old Testament and Ugaritic Literature, California 1978.

Peter M., Dzieje Izraela, Poznań 1996.

Rienecker F., Maier G., Kanaanar/Kanaaniter, w: F. Rienecker, G. Maier (red.) Lexikon zur Bibel, Wuppertal – Zürich 1994.

S. Schroer, Die Samuelbücher (NSK-AT 7), Stuttgart 1992.

Stachowiak L., Prorocy – słudzy słowa, Katowice 1980.

Stolz F., Das erste und zweite Buch Samuel, Zürich 1981.

Suchy J., Obietnica (επαγγελαια) rękojmią chrześcijańskiej nadziei według świętego Pawła, Lublin 1996.

Soggin J.A., Storia d’Israele, Brescia 1984.

Śliwa J., Sztuka i archeologia starożytnego Wschodu, Warszawa 1997.

Tschirschnitz A., Dzieje ludów biblijnych, Warszawa 1994.

Wénin A., Samuel et l’instauration de la monarchie (1 S 1–12). Une recherche littéraire sur le personnage, Paris 1988.

Willis J.T., Samuel versus Eli. Sam. 1–7, „Theologische Zeitschrift” 35 (1979), s. 201–221.

Zabłocka J., Historia Bliskiego Wschodu w starożytności, Wrocław 1982.

Zawiszewski E., Instytucje biblijne, Pelplin 1995.

Vaux de R., Les Institutions de L’Ancien Testament, t. 2, Paris 1991.

Pobierz

Opublikowane : 2021-07-17


Jasiński OFM, A. (2021). Samuel: ostatni sędzia Izraela. Scriptura Sacra, (21), 53-70. https://doi.org/10.25167/ScrS/4131

Andrzej Sebastian Jasiński OFM  seba@uni.opole.pl
Uniwersytet Opolski  Polska


CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0