Chleb i wino w Starym Testamencie


Abstrakt

Chleb i wino to realia znane Izraelitom z życia codziennego. Biblia – przekazując zamysł Jahwe – odwoływała się do tych produktów, aby w sposób obrazowy ukazać prawdy o odkupieniu. Chleb i wino uważane były za podstawowe dary Jahwe, który troszczy się o swój lud. Były to produkty wytworzone z płodów rolnych dostarczonych przez Boga. Wytworzenie ich oznaczało więc współpracę ze stwórczymi mocami Jahwe. Zarówno chleb, jak i wino były niezbędne do zachowania życia i składania dziękczynienia Jahwe. W czasach mesjańskich chleb stanie się szczególnym darem (Iz 30,23), a na uczcie mesjańskiej będzie wyborne wino (Iz 25,6).

Stary Testament, podkreślając znaczenie chleba i wina, stał się doskonałym punktem odniesienia dla nowotestamentowej teologii Eucharystii, ponieważ umieścił dobra Chrystusa, ofiarowane Jego wiernym, na pograniczu tego, co doczesne, i tego, co wieczne: oto sedno obietnicy danej chrześcijanom.

Istnieją pewne powierzchowne analogie między pogańskimi obrzędami kultowymi a praktykami ofiarniczymi Izraelitów, ale działalność narodu wybranego przedstawia oryginalne i niepowtarzalne rozumienie „ofiary”; rozumienie, które z biegiem czasu rozwijało się przez cały Stary Testament aż do Nowego Przymierza. Można tu dostrzec stopniowanie wartości immanentnych: chleb – pokarm – wino – krew – życie. Opatrzność Boża objawia te wartości od najdawniejszych, prehistorycznych czasów biblijnych, poprzez historie patriarchów, królów i proroków; w końcu ukazują one swoje najwyższe zmysły i oddają cześć Wiecznej Transcendencji (chleb i wino: Ciało i Krew: Życie wieczne).


Słowa kluczowe

chleb; wino; Stary Testament; prorocy; Biblia; Księga Psalmów

Albright W.F., The Gezer Ca­lendar, „Bulletin of the American Schools of Oriental Research” (1943) 92, s. 16–26, https://doi.org/10.2307/1355268.

Borowski O., Agriculture: w: D.N. Freedman i in. (red.), The Anchor Bible Dictionary, t. 1, New York 1992, s. 96.

Dormmershausen W., Lehem, w: G.J. Botterweck, H. Ringgren, H.-J. Fabry (red.), Theologisches Wörterbuch zum Alten Testament, t. 7, Stuttgart 1993.

Dormmershausen W., Yayin, w: H.-J. Fabry (red.), Theologisches Wörterbuch zum Alten Testament, t. 6, Stuttgart 1989.

Doroszewski W. (red.). Słownik języka polskiego, t. II, Warszawa 1965.

Drozd J., Ostatnia Wieczerza nową Paschą, Katowice 1977.

Eliade M., Historia wierzeń i idei religijnych, t. II, Warszawa 1994.

Hamilton J.M., Nob, w: D.N. Freedman i in. (red.), The Anchor Bible Dictionary, t. 4, New York 1992, s. 1133.

Harrison R.K., Oven, w: E.M. Blaiklock, R.K. Harrison (red.), New International Dictionary of Biblical Archaeology, Michigan 1983.

Hatch E., Redpath H.A., A Concordans to the Septuagint II, Graz 1954.

Irwin W.H., Isaiah 1–39, w: R.E. Brown, J.A. Fitzmyer, R.E. Murphy (red.), The New Jerome Biblical Commentary, New York 1991.

Kapera Z., Ogrodnictwo i sadownictwo, w: L.W. Stefaniak (red.), Archeologia Palestyny, Poznań 1973.

Ludwig G., Die Basilika in Nazaret, München 1982.

Macalister R.A.S., The Excavations of Gezer, t. 2, London 1912, s. 24–28.

Martin W.J., Bread, w: J.D. Douglas, N. Hillyer (red.), The Illustrated Bible Dictionary, t. 1, Liecester 1980.

Powell M.A., Weights and Measures, w: D.N. Freedman i in. (red.), The Anchor Bible Dictionary, t. 6, New York 1992, s. 904.

Ramiot L., Vino, w: Enciclopedia della Bibbia, t. 6, Torino 1971, s. 1174.

Reifenberg A., The Struggle between the Desert and the Swon. Rise and Fall of Agriculture in the Levant, Jerusalem 1955.

Westermann C., Elements of Old Testament Theology, Atlanta 1982.

Zimmerli W., Ezekiel, t. 1, Philadelphia 1979.

Pobierz

Opublikowane : 2021-07-17


Jasiński OFM, A. (2021). Chleb i wino w Starym Testamencie. Scriptura Sacra, (21), 173-187. https://doi.org/10.25167/ScrS/4130

Andrzej Sebastian Jasiński OFM  seba@uni.opole.pl
Uniwersytet Opolski  Polska


CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0