Drogi odnowy człowieka (Ez 18,1-32)


Abstrakt

Temat „nowego człowieka” pojawia się w Księdze Ezechiela 18. W kontekście niewoli prorok uświadamia (wszystkim wygnańcom), że każdy człowiek jest odpowiedzialny za swoje czyny. „Co masz na myśli, używając tego przysłowia dotyczącego ziemi Izraela, które mówi: Ojcowie jedzą kwaśne winogrona, ale dzieci mają nadwerężone zęby? Jak żyję, oświadcza Pan Bóg, na pewno nie będziesz już używał tego przysłowia w Izraelu” (Ez 18,2-3). Raz na zawsze ma być odrzucona idea zbiorowej odpowiedzialności i dziedziczenia grzechów przodków: „Oto wszystkie dusze są Moje; dusza ojca, jak i dusza syna są Moje. Dusza, która grzeszy, umrze” (w. 4). Człowiek jest tym, który decyduje o swoim losie, a nie jest zdeterminowany przez czyny przeszłości (grzechy ojców). Ezechiel był nauczycielem, który rozwinął wizję nowego człowieka. Ez 18. to jedna wielka lekcja odnowy Izraela. W centrum uwagi Ez 18. znajduje się relacja jednostki do Jahwe: „Nie mam bowiem upodobania w śmierci każdego, kto umiera – oświadcza Pan Bóg. Dlatego nawróćcie się i żyjcie” (w. 32). Zwycięstwo Babilonu nie było ostateczne. Światowa potęga (Babilon) była tylko tymczasowym narzędziem w rękach Pana. Kontakt Izraela z obcą cywilizacją był okazją do zdystansowania się od własnego sposobu życia. Naród jednak nie mógł być zasymilowany z obcym ludem. Izrael musiał kształtować się we własnym środowisku. Prorok skupiał się szczególnie na sprawach edukacji. Swoje przesłanie kierował do wszystkich wygnańców, ale miał też na uwadze los jednostek. Ezechiel zapewnia, że każdy sam decyduje o swoim losie: „Dlatego będę cię sądził, o domu Izraela, każdego według jego postępowania – oświadcza Pan Bóg. Nawróćcie się i odwróćcie się od wszystkich waszych występków, aby nieprawość nie stała się dla was przeszkodą” (w. 30). Jednak suma dobrodziejstw obecnych w poszczególnym wierzącym staje się podstawą do stworzenia nowej wspólnoty Izraela, która jest w stanie wypełnić misję w przyszłej epoce odnowy. Nadchodząca przemiana nie mogłaby się dokonać bez przemiany człowieka. Ezechiel wyraźnie wzywał do przemiany w imię Jahwe: „uczyńcie sobie serce nowe i ducha nowego” (w. 31).


Słowa kluczowe

Ezechiel; Księga Ezechiela; prorok; nawrócenie

Adamiak R., Justice and History in the Old Testament. The Evolution of Divine Retribution in the Historiographies of the Wilderness Generation, Cleveland 1982.

Banaszek A., Jezusowy postulat „większej sprawiedliwości”, w: W. Chrostowski (red.), Oto idę, Warszawa 2005.

Bednarz M., 1–2 List do Tesaloniczan, Częstochowa 2007.

Betts T.J. , Ezekiel the Priest: A Custodian of Torah, Washington 2005.

Blinkinsopp J., Geschichte der Prophetie in Israel, Stuttgart 1998.

Block D.I., The Book of Ezekiel. Chapters 1–24, Grand Rapids 1997.

Block D.I., Transformation of Royal Ideology in Ezekiel, w: W.A. Tooman, M.A. Lyons (red.), Transforming Visions, Princeton 2010.

Brownlee H.W., The Aftermath of the Fall of Judah According to Ezekiel, „Journal of Biblical Literature” 89 (1970), s. 393–404.

Brzegowy T., Prorocy Izraela, cz. 1, Tarnów 1999.

Cassone D., When Israel Loses Its Meaning: Reconstruction of Language and Community in Ezekiel’s Prophecy, SBLSP (2003), s. 215–226.

Chrostowski W., Prorok wobec dziejów, Warszawa 1991.

Deselaers P., Das Wächteramt: Ezechiels Dienst am ewigen Bund, w: C. Dohmen, C. Frevel (red.), Für immer verbündet, Stuttgart 2007.

Eliade M., Historia wierzeń i idei religijnych, Warszawa 1988.

Filipiak M., Biblia o człowieku, Lublin 1979.

Filipiak M., Problematyka społeczna w Biblii, Warszawa 1985.

Fohrer G., Storia della religione israelitica, Brescia 1985.

Freedy F.S., The Glosses in Ezekiel 1–24, „Vetus Testamentum” 20 (1970), s. 129–132.

Fuhs H.F., h’r, w: G.J. Botterweck, H. Ringgren, H.-J. Fabry (red.), Theological Dictionary of the Old Testament, t. 13, Grand Rapids – Cambridge 2004, s. 208–224.

Ganzel T., The Defilement and Desecration of the Temple in Ezekiel, „Biblica” 89 (2008), s. 369–379.

Gołębiewski M., „Nowy człowiek” według Jeremiasza i Ezechiela, w: M. Wojciechowski (red.), Miłość jest z Boga. Wokół zagadnień biblijno-moralnych. Studium ofiarowane ks. prof. dr. hab. Janowi Łachowi, Warszawa 1997.

Greenberg M., Ezechiel 1–20, Freiburg 2001.

Homerski J., Księga Ezechiela, Lublin 1998.

Hergesel T., Osiem błogosławieństw, Wrocław 1999.

Hurvitz A., A Linguistic Study of the Relationship between the Priestly Source and the Book of Ezekiel (A New Approach to an Old Problem), „Cahiers de la Revue biblique” 20 (1982), s. 45–52.

Jasiński A.S., Komentarz do Księgi Proroka Ezechiela. Rozdziały 1–10 (Opolska Biblioteka Teologiczna 77), Opole 2005.

Jasiński A.S., Komentarz do Księgi Proroka Ezechiela. Rozdziały 11–20 (Opolska Biblioteka Teologiczna 111), Opole 2009.

Jasiński A.S., Symboliczna historia Izraela (Ez 16,1-3a), w: A.S. Jasiński, J. Tomiak (red.), Historia Izraela na tle słów i czynów symbolicznych proroka Ezechiela, Opole 2003.

Jasnos R., Teologia prawa w Deuteronomium, Kraków 2001.

Jelonek T., Teologia biblijna, Kraków 2011.

Joschko W., Tło kulturowe i literackie nowotestamentalnego określenia prosopon, w: A.S. Jasiński (red.), Szukajcie zawsze oblicza Jahwe. Personalistyczne perspektywy orędzia biblijnego, Opole 1999.

Joyce P.M., Individual Responsibility in Ezekiel 18?, w: E.A. Livingstone (red.), Studia Biblica 1978: I. Papers on Old Testament and Related Themes: Sixth International Congress on Biblical Studies, Oxford 3–7 April 1978. Journal for the Study of the Old Testament Supplement Series, t. 11, JSOT Press, Sheffield, pp. 185–196.

Kelle B.E., Dealing with the Trauma of Defeat: The Rhetoric of the Devastation and Rejuvenation of Nature in Ezekiel, „Journal of Biblical Literature” 128 (2009), s. 469–490.

Knierim R., ,th, w: E. Jenni, C. Westermann (red.), Theologisches Handwörterbuch zum Alten Testament, t. 1, München 1971, s. 541–542.

Koch K., Sünde und Sündenvergebung um die Wende von der exilischen zur nachexilischen Zeit, „Evangelische Theologie” 26 (1966), s. 217–239.

Koehler L., Baumgartner W., Stamm J.J., Wielki słownik hebrajsko-polski i aramejsko-polski Starego Testamentu, t. 1, Warszawa 2008.

Korpel M.C.A., Kryptogramme in Ezechiel 19 und im Izbet-Sarta-Ostarkon, „Zeitschrift für die alttestamentliche Wissenschaft und die Kunde des nachbiblischen Judentums” 121 (2009), s. 70–86.

Kraeger T., Geschichtskonzepte im Ezechielbuch, Berlin 1988.

Lang B., Kein Aufstand in Jerusalem. Die Politik des Propheten Ezechiel, Stuttgart 1978.

Launderville D., Ezekiel’s Throne-Chariot Vision: Spiritualizing the Model of Divine Royal Rule, „The Catholic Biblical Quarterly” 66 (2004), s. 361–377.

Lust J., The Sour Grapes: Ezekiel 18, w: A. Voitila, J. Jokiranta (red.), Scripture in Transition, Leiden 2008.

Mangano M.J., Wstęp do Starego Testamentu, t. 2, Warszawa 2009.

McHatten M.T., Israel and Egypt during the Exodus, „The Bible Today” 40 (2002), s. 141–147.

McKeating H., Ezekiel the Prophet like Moses?, „Journal for the Study of the Old Testament” 61 (1994), s. 97–109.

Meynet R., Język przypowieści biblijnych, Kraków 2005.

Merrill E.H., Teologia Ksiąg Ezechiela i Daniela, w: R.B. Zuck (red.), Teologia biblijna Starego Testamentu, Warszawa 2003.

Mędala S., Chrystologia Ewangelii św. Jana, Kraków 1993.

Nielsen K., Ezekiel’s Visionary Call as Prologue: From Complexity and Changeability to Order and Stability?, „Journal for the Study of the Old Testament” 33 (2008), s. 99–114.

Nobile M., Il principio della retribuzione in Ezechiele, „Rivista storica benedettina” 14 (2002), s. 99–109.

Page S.T.H., Power of Evil, Grand Rapids 1995.

Pudełko J.J., Ezechielowa nowa świątynia: zapowiedzi i realizacja, w: M. Rosik (red.), Żyjemy dla Pana, Wrocław 2005.

Pikor W., Ez 38–39 jako zwiastun eschatologii apokaliptycznej, w: M.S. Wróbel (red.), Apokaliptyka wczesnego judaizmu i chrześcijaństwa, Lublin 2010.

Rad G. von, Teologia Starego Testamentu, Warszawa 1986.

Roux G., Mezopotamia, Warszawa 1998.

Rumianek R., Księga Ezechiela. Tłumaczenie i komentarz, Warszawa 2009.

Romaniuk K., Biblijne wzorce świętości, Kraków 1996.

Scharbert J., Sachbuch zum Alten Testament, Aschaffenburg 1981.

Scott R.B.Y., Salomon and the Beginnings of Wisdom in Israel, Leiden 1955.

Sedlmeier F., Sie werden mir zum Volk. Zur Bundesformel im Ezechielbuch, w: C. Dohmen, C. Frevel (red.), Für immer verbündet, Stuttgart 2007.

Slawik J., Hiob przed Bogiem. Studium egzegetyczne prologu i epilogu Księgi Hioba oraz mów Hioba, Warszawa 2010.

Steinmann C., Le prophète Ézéchiel et les débuts de l’exile, Paris 1953.

Sweeney M.A., The Destruction of Jerusalem as Purification in Ezekiel 8–11, w: M.A. Sweeney (red.), Form and Intertextuality in Prophetic and Apocalyptic Literature, Tübingen 2005.

Synowiec J.S., Dziesięć przykazań, Kraków 1999.

Synowiec J.S., Mędrcy Izraela i ich nauka, Kraków1990.

Synowiec J.S., Na początku, Warszawa 1987.

Tomiak J., Czyny symboliczne wykonane w kontekście wyroczni przeciwko Judzie, w: A.S. Jasiński, J. Tomiak (red.), Historia Izraela na tle słów i czynów symbolicznych proroka Ezechiela, Opole 2003.

Tułodziecki S., Miłosierdzie Boże w Starym Testamencie, Poznań 1992

Warzecha J., Historia Izraela, Warszawa 2005

Walters S.D., Jacob Narrative: w: D.E. Freedman i in. (wyd.), Anchor Bible Dictionary, t. 3, New York 1992, s. 359–609.

Weeks S.A.D.E., Biblical Literature and the Emergence of Ancient Jewish Nationalism, „Biblical Interpretation” 10 (2002), s. 144–157.

Wilson R.R., Prophecy in Crisis: The Call of Ezekiel, „Interpreting” 38 (1984), s. 117–130.

Winkel H., Jeremiah in Prophetic Tradition: An Examination of the Book of Jeremiah in the Light of Israel’s Prophetic Traditions, Leuven 2000.

Witaszek G., Amos. Prorok sprawiedliwości społecznej, Lublin 1996.

Wojciechowski M., Biblia o państwie, Kraków 2008.

Wojciechowski M., Etyka biblijna, Kraków 2009.

Zuck R.B., Teologia Ksiąg Mądrościowych i Pieśni nad Pieśniami, w: R.B. Zuck (red.), Teologia biblijna Starego Testamentu, Warszawa 2003.

Zimmerli W., Die Eigenart der prophetischen Rede des Ezechiel. Ein Beitrag zum Problem an Hand von Ez. 14,1-11, „Zeitschrift für die alttestamentliche Wissenschaft und die Kunde des nachbiblischen Judentums” 66 (1954), s. 1–26.

Zimmerli W., Ezekiel, t. 1, Philadelphia 1979.

Zimmerli W., Grundriss der alttestamentlichen Theologie, Stuttgart 1978.

Zimmerli W., Ezechieltempel und Salomostadt, w: W. Zimmerli (red.), Studien zur alttestamentlichen Theologie und Prophetie, München 1974, s. 148–164.

Pobierz

Opublikowane : 2021-07-17


Jasiński OFM, A. (2021). Drogi odnowy człowieka (Ez 18,1-32). Scriptura Sacra, (21), 105-129. https://doi.org/10.25167/ScrS/4155

Andrzej Sebastian Jasiński OFM  seba@uni.opole.pl
Uniwersytet Opolski  Polska


CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0