Odwołana żałoba

Ostatni dialog Ezechiela w obliczu nadchodzącej katastrofy Jerozolimy (Ez 24,15-27)


Abstrakt

Prorok Ezechiel jest jedną z postaci Starego Testamentu, która zrealizowała swoje powołanie w okresie epoki przełomu. Urodzony w Jerozolimie, przeniesiony do Babilonii (po pierwszym zdobyciu miasta w 597 r. p.n.e.), został mianowany prorokiem Jahwe, otoczony wygnańcami, którzy znaleźli się w nowych okolicznościach. Jak niegdyś potomkowie Jakuba pozostali w Egipcie i przyjęli Mojżesza za swego przywódcę, tak i Izrael w Babilonii otrzymał od Jahwe powiernika, który potrafił poprowadzić lud naznaczony najgłębszymi ciosami losu. Ezechiel nie był na czele wygnańców, którzy wrócili do Jerozolimy. Jego zadanie było jeszcze trudniejsze. Mianowicie miał zgromadzić wokół siebie wszystkich rozproszonych ludzi wraz z ich przywódcami, którzy pomimo tragicznych doświadczeń i wielkości nie byli świadomi popełnionych grzechów.
W strukturze całej Księgi Ezechiela perykopa o śmierci żony proroka (Ez 24,15-27) została umieszczona po pierwszej części pisma, w której (po wstępie, Ez 1–3) znajdują się wyrocznie przeciwko Izraelowi (Ez 4–24). Perykopę „o kobiecie” należy traktować jako wprowadzenie do nowego tematu, mianowicie o wyroczniach przeciw narodom (Ez 25–32). Po zakończeniu starej epoki (karanie Izraela) rozpoczęła się nowa (karanie wrogów Izraela). Przełom nastąpił dopiero po upadku Jerozolimy (587/586 r. n.e.). Znaczącym tego wydarzeniem była śmierć żony proroka. Ezechiel, mimo osobistej tragedii, nie mógł podążać za popularnym zwyczajem żałoby. Był to jednak dla niego czas głębokiego smutku, który odczuwali także jego najbliżsi. To „nieokazywanie żałoby” było z jednej strony próbą odciągnięcia ludu od żałoby, a z drugiej – spojrzenia w przyszłość z optymizmem i pomocą Jahwe.


Słowa kluczowe

Prorok Ezechiel; odwołana żałoba; Jerozolima; Ez 24

Adamiak R., Justice and History in the Old Testament. The Evolution of Divine Retribution in the Historiographies of the Wilderness Generation, Cleveland 1982.

Angel H., Ezekiel: Priest-Prophet, „Jewish Bible Quarterly” 39 (2011), s. 35–38.

Berges U., Klagelieder, Freiburg 2002.

Block D.I., The Book of Ezekiel. Chapters 1–24, Grand Rapids 1997.

Block D.I., Transformation of Royal Ideology in Ezekiel, w: W.A. Tooman, M.A Lyons (red.), Transforming Visions. Transformation of Text, Tradition and Theology in Ezekiel, Princeton 2010.

Betts T.J., Ezekiel the Priest: A Custodian of Torah, Washington 2005.

Bodi D., Les différents noms de Jérusalem dans le live d’Ézéchiel et les différents noms de Babylone, w: C. Arnold-Bhar, A. Lemaire (red.), Jérusalem antiqua et médiévale, Paris 2011, s. 59–74.

Cassone D., When Israel Lost Its Meaning: Reconstruction of Language and Community in Ezekiel’s Prophecy, SBLSP (2003), s. 215–226.

Ciecieląg J., Żydzi w okresie drugiej świątyni 538 przed Chr. – 70 po Chr., Kraków 2011.

Cook S.L., The speechless Suppression of Grieg in Ezekiel 24,15-27: The Death of Ezekiel’s Wife and the Prophet’s Abnormal Response, w: J.J. Ahn, S.L. Cook (red.), Thus Says Lord, New York 2009, s. 222–233.

Chrostowski W., Prorok wobec dziejów, Warszawa 1991.

Deselaers P., Das Wächteramt: Ezechiels Dienst Am ewigen Bund, w: C. Dohmen, C. Frevel (red.), Für immer verbündet, Stuttgart 2007, s. 37–42.

Ganzel T., The Defilement and Desecration of the Temple in Ezekiel, „Biblica” 89 (2008), nr 3, s. 369–379.

Ganzel T., The Description of the Restoration of Israel in Ezekiel, „Vetus Testamentum” 60 (2010), s. 197–211.

Gołębiowski M., „Nowy człowiek” według Jeremiasza i Ezechiela, w: M. Wojciechowski (red.), Miłość jest z Boga. Wokół zagadnień biblijno-moralnych. Studium ofiarowane ks. prof. dr. hab. Janowi Łachowi, Warszawa 1997, s. 129–137.

Gosse B., La rédaction du live d’Ézéchiel en rapport avec celles du live d’Isaïe, „Transeu” 26 (2003), s. 33–45.

Haręzga S., Jezus i Jego uczniowie, Lublin 2006.

Hawthorne G.F., Żałoba, w: B.M. Metzger, M.D. Coogan (red.), Słownik wiedzy biblijnej, Warszawa 1997, s. 833–834.

Hurvitz A., A Linguistic Study of the Relationship between the Priestly Source and the Book of Ezekiel. (A New Approach to an Old Problem), „Cahiers de Revue Biblique” 20 (1982), s. 45–52.

Jasiński A.S., Znak TAU w kontekście biblijnym i franciszkańskim, w: A. Paciorek (red.), Krzyż Twój wielbimy, Tarnów 2011, s. 70–73.

Jasiński A.S., Jerozolima: promień miłości Jahwe, Kraków 1999.

Jasiński A.S., Komentarz do Księgi Proroka Ezechiela. Rozdziały 1–10, Opole 2005.

Jasiński A.S., Komentarz do Księgi Proroka Ezechiela. Rozdziały 11–20, Opole 2009.

Jasiński A.S., Prorocy epoki królewskiej wobec obcych narodów, w: I.S. Ledwoń (red.), Stary Testament a religie, Lublin 2009, s. 165.

Jelonek T., Biblia jako fenomen kulturowy, Kraków 2012.

Jelonek T., Teologia biblijna, Kraków 2011.

Koch K., Sünde und Sündenvergebung um die Wende von der exilischen zur nachexilischen Zeit, „Evangelische Theologie” 26 (1966), s. 217–239.

Kohler L., Baumgartner W., Stamm J.J., Wielki słownik hebrajsko-polski i aramejsko-polski Starego Testamentu, t. 1, Warszawa 2008.

Lang B., Kein Aufstand in Jerusalem. Die Politik des Propheten Ezechiel, Stuttgart 1978.

Langkammer H., Życie człowieka w świetle Biblii, Rzeszów 2004.

Liverani, M. Nie tylko Biblia. Historia starożytnego Izraela, Warszawa 2010.

Łach S., Księga Psalmów, Poznań 1990.

Martinelli A., Lo Spirito di Dio e la Gioia Nell’Antico Testamento, Bologna 1976.

McHatten M.T., Israel and Egypt during the Exodus, „Bible Today” 40 (2002), s. 141–147.

Middlemas J., Exclusively Yahweh: Aniconsm and Anthropomorphism in Ezekiel, w: J. Day (red.), Prophecy and the Prophets in Ancient Israel, London 2010, s. 309–324.

Middlemas J., Exodus 3 and the Call of Moses: Rereading the Signs, w: J. Middlemas, D.J.A. Clines, E. Else (red.), The Center and the Periphery, Sheffield 2010, s. 131–144.

Mosis R., Ezechiel 13: Verkündigung aus Eigenem Herzen: Zur Unterscheidung der Geister, „Trierer theologische Zeitschrift” (2011), t. 120, s. 46–63.

Nielsen K., Ezekiel’s Visionary Call as Prologue: From Complexity and Changeability to Order and Stability?, „Journal for the Study of the Old Testament” 33 (2008), s. 99–114.

Pudełko J.J., Ezechielowa nowa świątynia: zapowiedzi i realizacja, w: M. Rosik (red.), Żyjemy dla Pana, Wrocław 2005, s. 573–581.

Raabe P.R., Transformation the International Status Quo. Ezekiel’s Oracle Against the Nations, w: W.A. Tooman, M.A Lyons (red.), Transforming Visions. Transformation of Text, Tradition and Theology in Ezekiel, Princeton 2010, s. 187–207.

Ritmeyer L., The Quest. Revealing the Temple Mount in Jerusalem, Jerusalem 2006.

Rothenbusch R., Das Ezechiel-Buch als Stimme der babylonischen Diaspora, w: C. Diller, M. Mulzer (red.), Studien zu Psalmen und Propheten, Freiburg 2010, s. 257–259.

Rumianek R., Księga Ezechiela. Tłumaczenie i komentarz, Warszawa 2009.

Rüttenauer A., Und ihr wollt das Land besitzen? (Ez 33,25). Ezechiels Umgang mit repräsentativen Redensarten, Würzburg 2011.

Sedlmeier F., Sie werden mir zum Volk. Zur Bundesformel im Ezechielbuch, w: C. Dohmen, C. Frevel (red.), Für immer verbündet, Stuttgart 2007, s. 211–218.

Stachowiak L., Prorocy. Słudzy słowa, Katowice 1980.

Steinmann C., Le prophète Ézéchiel et les débuts de l’exile, Paris 1953.

Sweeney M.A., The Destruction of Jerusalem as Purification in Ezekiel 8–11, w: M.A. Sweeney (red.), Form and Intertextuality in Prophetic and Apocalyptic Literature, Tübingen 2005, s. 145–155.

Synowiec J.S., Prorocy Izraela i ich pisma, Kraków1994.

Szczepanowicz B., Moda w Biblii, Kraków 2011.

Szczepanowicz B., Mrozek A., Atlas zwierząt biblijnych. Miejsce w Biblii i symbolika, Kraków 2007.

Terrinoni U., Słowo Boże i śluby zakonne. Obrazy biblijne: 1. Posłuszeństwo, Kraków 2006.

Ternant P., Znak, w: X. Leon-Dufour (red.), Słownik teologii biblijnej, Warszawa 1982, s. 1144.

Tułodziecki S., Miłosierdzie Boże w Starym Testamencie, Poznań 1992.

Turkanik H., Księga Ezechiela, Jastrzębie-Zdrój 2011.

Warzecha J., Historia dawnego Izraela, Warszawa 2005.

Weeks S.A.D.E., Biblical Literature and the Emergence of Ancient Jewish Nationalism, „Biblical Interpretation” 10 (2002), s. 144–157.

Wilson R.R., Prophecy in Crisis: The Call of Ezekiel, „Interpreting” 38 (1984), s. 117–130.

Winkel H., Jeremiah in Prophetic Tradition: An Examination of the Book of Jeremiah in the Light of Israel’s Prophetic Traditions, Leuven 2000.

Witaszek G., Amos. Prorok sprawiedliwości społecznej, Lublin 1996.

Wojciechowski M., Biblia o państwie, Kraków 2008.

Vaux R. de, Instytucje Starego Testamentu, t. 1–2, Poznań 2004.

Zeilinger F., Wiara w zmartwychwstanie w Biblii, Kraków 2011.

Zimmerli W., Die Eigenart der prophetischen Rede des Ezechiel. Ein Beitrag zum Problem an Hand von Ez 14,1-11, „Zeitschrift für die alttestamentliche Wissenschaft und die Kunde des nachbiblischen Judentums” 66 (1954), s. 1–26.

Zimmerli W., Ezechieltempel und Salomostadt, Hebräische wortforschung, Brill, 1967.

Zimmerli W., Grundriss der alttestamentlichen Theologie, Stuttgart 1978.

Pobierz

Opublikowane : 2021-07-17


Jasiński OFM, A. (2021). Odwołana żałoba. Scriptura Sacra, (21), 131-155. https://doi.org/10.25167/ScrS/4157

Andrzej Sebastian Jasiński OFM  seba@uni.opole.pl
Uniwersytet Opolski  Polska


CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0