Problem przekładu imion biblijnych na język chiński w „Biblii Bożonarodzeniowej”


Abstrakt

Chińskie osobowe nazwy własne mają specyficzną strukturę. Ponadto język chiński jest językiem sugestywnym, który granice semantyczne poszerza poprzez pisane obrazy w swoich znakach. Stąd też tłumacze tekstów na język chiński, w tym tłumacze Biblii, stoją przed trudnym wyzwaniem. Jest ono szczególnie interesujące w tłumaczeniach imion, które polega na takim doborze znaków, by nie dopuścić do niepożądanych skojarzeń znaczeniowych poprzez np. skupianie się jedynie na podobieństwie fonetycznym, ale tak dobrać znaki, by zawrzeć w nich jak najbardziej harmonijne treści z kontekstem historycznym, społecznym czy osobistym posiadacza danego imienia. Pierwszym katolickim tłumaczem całej Biblii był bł. Gabriele Allegra, tworzący wraz zespołem tzw. „Biblię Betlejemską” lub „Bożonarodzeniową”, a jego zmagania z tłumaczeniem imion zostały zaprezentowane w niniejszym artykule na przykładach kilku imion: Jabes, Benoni, Beniamin, Dariusz, Jezus Chrystus. Wymagało to od całego zespołu tłumaczy niezwykle wnikliwej znajomości kultury i języka chińskiego oraz całej Biblii


Słowa kluczowe

chińska Biblia, chińskie imiona, tłumaczenia biblijne

ANASTASI L., Il ven. Gabriele Allegra, fondatore del Centro Sociale Cristiano, „L’Osservatore Romano” 142 (2002) 111, s. 5.
FENG Y., Krótka historia filozofii chińskiej, tłum. M. Zagrodzki, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2001
GRZENIA J., Słownik imion, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2002.
HARBAUGH R., 中文字譜 [Zhōngwén zì pǔ]. Chinese Characters. A Genealogy and Dictionary, Yale: Yale University Press 1998.
HRYNIEWSKA J., Współczesne imiona osobiste w języku chińskim, „Przegląd Orientalistyczny” (2011) 3–4, s. 131–141.
JEANNE P., Historia tłumaczenia tekstów chrześcijańskich na język chiński, tłum. S. Rakus, „Chiny Dzisiaj” 7 (2012) 3–4, s. 31–34.
JULLIEN F., Drogą okrężną wprost do celu. Strategie sensu w Chinach i Grecji, tłum. M. Falski, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2006.
JULLIEN F., Pochwała nieokreśloności. Zapiski o myśli i estetyce Chin, tłum. B. Szymańska, A. Śpiewak, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2006.
KLEJNOWSKI-RÓŻYCKI D., 柯逹理, 中国的神学。 Teologia chińska. Uwarunkowania kulturowe pojęć trynitarnych, Opole: Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego 2012.
KLEJNOWSKI-RÓŻYCKI D., Chińskie osobowe nazwy własne, „Nurt SVD” 48 (2014) 2, s. 74–86.
Le Grand Ricci numérique. Dictionnaire encyclopédique de la langue chinoise, t. I, Paris: Association Ricci 2010.
李乐毅, 汉字演变五百例修订版, 北京: 北京语言大学出版社 2006.
LINDQUIST C., China. Empire of Living Symbols, Philadelphia – Cambridge: Da Capo Press 2008.
思高繁体聖經, http://www.ccreadbible.org/Chinese%20Bible/sigao (18.08.2018).
WACH M., Apostoł narodu chińskiego. Ojciec Gabriele Allegra OFM (1907–1976), „Chiny Dzisiaj” 7 (2012) 3–4, s. 42–47.
王宏源 WANG HONGYUAN, 汉字字源入门. Aux sources de l'écriture chinoise, 北京 Bejing: 华语教学出版社 Sinolingua 1997.
WIEGER L., Chinese Characters. Their Origin, Etymology, History, Claaification and Signification. A Thorougf Story from Chinese Documents, New York: Paragon Book Reprint Corp. & Dover Publications, Inc. 1965.
WILKINSON BRUCE H., Modlitwa Jabesa, tłum. M Welman, I. Sielski, Warszawa: Fundacja „Głos Ewangelii” 2006.
YARIV-LAOR LIHI, Lingusitic Aspects of Translating the Bible into Chinese, w: I. EBER, SZE-KAR WAN, K. WALF, R. MALEK (red.), Bible in Modern China. The Literary and Intellectual Impact, Sankt Augustin: Institut Monumenta Serica 1999, s. 101–121.
ZETZSCHE J.O., Indigenizing the „Name above All Names”: Chinese transliterations of Jesus Christ, w: R. MALEK (red.), The Chinese Face of Jesus Christ, t. I, Sankt Augustin: Institut Monumenta Serica and China-Zentrum 2002, s. 141–155.
Pobierz

Opublikowane : 2019-02-12


Klejnowski-Różycki, D. (2019). Problem przekładu imion biblijnych na język chiński w „Biblii Bożonarodzeniowej”. Studia Oecumenica, 18, 333-348. https://doi.org/10.25167/SOe/18/2018/333-348

Dariusz Klejnowski-Różycki 
Uniwersytet Opolski, Wydział Teologiczny  Polska
https://orcid.org/0000-0001-8388-702X


CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0



Redakcja „Studia Oecumenica” przyjmuje do oceny i publikacji artykuły naukowe oraz recenzje i sprawozdania z konferencji związane z problematyką ekumeniczną, międzyreligijną i z zakresu badań nad procesami integracyjnymi. Opracowanie nie może naruszać praw autorskich osób trzecich (w rozumieniu Ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych; tekst pierwotny: Dz.U. 1994 r. nr 24 poz. 83, tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r. nr 90 poz. 631). Teksty nadesłane do redakcji nie mogą być wcześniej publikowane ani zgłoszone do publikacji w innych pismach lub wydawnictwach. Zgłaszając tekst, autor wyraża zgodę na: wszelkie zmiany stylistyczne, wynikające z normy językowej oraz normy „Zasady składania tekstu w języku polskim” i dokonywania niezbędnych zmian w układzie treści (w celu zwiększenia czytelności tekstu), a także na wykorzystania go do druku oraz w publikacjach elektronicznych. Autor także przenosi prawa autorskie na Redakcję „Studia Oecumenica”. Jednocześnie wyraża także zgodę na opublikowanie informacji o artykule w bazach naukowych, w tym w bazie CEJSH (The Central European Journal of Social Sciences and Humanities) oraz CEEOL (Central and Eastern European Online Library). Materiały zamieszczone w czasopiśmie „Studia Oecumenica” są chronione prawem autorskim. Przedruk tekstu może nastąpić jedynie za zgodą redakcji.